Warszawa, styczeń 2004r. Nr 8
Tresc Biuletynu Stowarzyszenia styczeń 2004
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego
Warszawa, styczeń 2004. Nr 8.
Witam wszystkich czytelników w Nowym Roku 2004. Wszystkim życzę, by był on lepszy niż rok miniony. Bilans roku 2003 wypada bowiem zdecydowanie negatywnie. Rząd przeforsował w parlamencie ustawę o przejęciu przez Skarb Państwa zobowiązań ZUS z tytułu nieprzekazanych w terminie składek do OFE. W wyniku mechanizmów zawartych w tej ustawie (wielokrotnie krytykowanych przez Stowarzyszenie na każdym etapie procesu legislacyjnego) członkowie OFE ponoszą istotne straty a wycena aktywów OFE ulega zaniżeniu. Mechanizm ustalania ceny tych obligacji jest szczególnie niekorzystny dla członków OFE w przypadku rosnących stóp procentowych. Jeszcze przed uchwaleniem tej ustawy ZUS zaprzestał przekazywania odsetek od zaległych składek powołując się na rzekomy brak środków w budżecie, co też było przykładem lekceważenia prawa i interesu członków OFE. Parlament uchwalił również bardzo daleko idącą nowelizację ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych opartą na przedłożeniu rządowym. W toku prac parlamentarnych przedstawiciele rządu wyraźnie zadeklarowali, że przyjmują pełną polityczną odpowiedzialność za uchwalane zgodnie z ich przedłożeniem zmianami w systemie emerytalnych. Niestety w ocenie Stowarzyszenia istotne zmiany systemowe wprowadzone na wniosek rządu są niekorzystne dla członków OFE i ograniczają konkurencję na rynku OFE oraz jego przejrzystość a ponadto mogą grozić naruszeniem praw nabytych przez członków OFE.
Przed nami uchwalenie ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych. Projekt przedstawiony przez rząd i przyjęty przez sejmową podkomisję jest wyjątkowo restrykcyjny i wprowadza szereg rozwiązań i sankcji całkowicie zbędnych. Również proponowana przez rząd nowa ustawa o pracowniczych programach emerytalnych zawiera liczne wadliwe rozwiązania. Najgroźniejszym z nich jest ograniczenie poziomu składki dodatkowej od PPE w stosunku do obecnego stanu prawnego, które dodatkowo ma być dokonane w toku roku podatkowego. Rząd proponuje też istotne ograniczenie kategorii osób uprawnionych do uczestnictwa w PPE. Konsekwencja tych zmian może być tylko jedna – ograniczenie dobrowolnych grupowych oszczędności emerytalnych.
Rząd wciąż nie zaproponował projektu ustawy o zakładach emerytalnych lub innego aktu, który regulowałby wypłatę emerytur dożywotnich, a czasu coraz mniej…
W dniu 15 grudnia odbyło się opłatkowe spotkanie Stowarzyszenia w siedzibie Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w Warszawie, poświęcone omówieniu ostatnich zmian w systemie emerytalnym.
Zapraszam wszystkich zainteresowanych na stronę internetową Stowarzyszenia pod adresem: www.srkunfe.friko.pl
Dziękuję też za wszystkie przekazane życzenia Świąteczne i Noworoczne.
Prezes Stowarzyszenia:
Dr Cezary Mech
Do Stowarzyszenia
Prof. dr hab. Jerzy Buzek
Pan Prezes Dr Cezary Mech
Pani Wiceprezes Ewa Tomaszewska
Pan Wiceprezes Paweł Pelc
Drodzy Państwo,
Ogromnie dziękuję za przesłany Biuletyn Miesięczny Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. Gratuluję pomysłu, zamieszczone informacje - bardzo dobre. Życzę Wam spokojnych i pogodnych Świąt Bożego Narodzenia i pomyślność w Nowym Roku.
Prof. dr hab. Jerzy Buzek
Dokumentacja
Warszawa, 10 grudnia 2003 r.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul Korzystna 7,
03-623 Warszawa
Dodatkowe uwagi do projektu ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych w związku z rządowymi autopoprawkami
Ad. art. 7 ust. 3 – proponujemy dodanie nowego ust. 4 w brzmieniu:
„4. Środki dotychczas zgromadzone w ramach dotychczasowej umowy, o której mowa w ust. 3 nie podlegają zaliczeniu na poczet wpłat na IKE.”
Ad. art. 12 – proponujemy dodać w ust. 3,5 i 6 po wyrazach „przystąpienia do programu emerytalnego” przecinek i wyrazy „o którym mowa w przepisach o programach emerytalnych”, by uniknąć problemów interpretacyjnych w związku z nowym brzmieniem art. 8A. W ust. 6 in fine jest mowa o informacji przesyłanej do programu emerytalnego, powinna być mowa o informacji przesyłanej do zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych
Ad. art. 18 – w ust. 2 informacja powinna być przekazywana nie pracodawcy lecz zarządzającemu w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych (by zachować spójność z art. 8 projektu ustawy o PPE), pkt 3 powinien otrzymać brzmienie: „3) o sumie wpłat w każdym roku kalendarzowym oraz nazwę instytucji finansowej lub zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych, przyjmujących wpłatę a w przypadku wypłaty transferowej do programu emerytalnego także nazwę pracodawcy prowadzącego program emerytalny.” W pkt 4 analogicznie dane pracodawcy należy zastąpić danymi „zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych” i uzupełnić na końcu danymi pracodawcy prowadzącego program. Analogiczna zmiana powinna zostać dokonana również w pkt 5. W ust. 4 proponujemy wyrazy: „albo do programu emerytalnego, do którego uprawniony przystąpił” zastąpić wyrazami „do zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych w razie uczestnictwa uprawnionego w programie emerytalnym”.
Ad art. 19 – proponujemy uchylić – obecnie w ramach PPE można korzystać z analogicznej ulgi podatkowej i nie wiąże się to z żadną dodatkową biurokracją.
Ad. art. 25 ust. 4 proponujemy zastąpić wyrazy „lub do programu emerytalnego, do którego oszczędzający przystąpił” wyrazami: „lub do zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych w razie uczestnictwa oszczędzającego w programie emerytalnym.”
Ad. art. 30 ust. 1 w pkt 2 i 4 proponujemy dodanie po pierwszym wyrazie „do” wyrazów: „zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych w ramach”, a także rozważenie, czy powinny być użyte wyrazy „do którego przystąpił oszczędzający”, czy wyrazy „w którym uczestniczy oszczędzający”.
W ust. 2 in fine proponujemy „lub odpowiednio potwierdzenia przystąpienia do programu emerytalnego, o którym mowa w przepisach o programach emerytalnych”.
Ad. art. 31 ust. 2 proponujemy dodanie po pierwszym wyrazie „do” wyrazów: „zarządzającego w rozumieniu przepisów o programach emerytalnych w ramach”, a także rozważenie, czy powinny być użyte wyrazy „do którego przystąpiła”, czy wyrazy „w którym uczestniczy”.
Ad. 32 ust. 3 i 4 oraz 5 podtrzymujemy propozycję skreślenia tych restrykcyjnych zapisów.
Ad. art. 38a – nie rozumiemy związków klubów inwestora i IKE. Zmiana wydaje się nie dotyczyć materii ustawy o IKE – proponujemy jej wyłączenie z ustawy o IKE.
Paweł Pelc
Wiceprezes Stowarzyszenia.
Kronika Międzynarodowa
W dniach 4 i 5 grudnia 2003 r. w Pradze odbyło się seminarium regionalne INPRS na którym Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego było reprezentowane przez Wiceprezesa Pawła Pelca, który przedstawił prezentację dotyczącą kwestii emerytur dożywotnich (annuities) w Polsce.
Gdzie oszczędzać dobrowolnie na przyszłą emeryturę (2)?
W ubiegłym roku rząd uporał się ze zmianami w obowiązkowej części systemu emerytalnego – zaległe składki ze szkodą dla członków OFE, ale korzyścią dla prezentacji poziomu deficytu budżetowego w roku 2003, przekazywane są w formie obligacji a nie gotówki. Dokonano daleko idących zmian w ustawie organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Została także uchwalona nowa ustawa o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz o rzeczniku ubezpieczonych (stanowiąca część tak zwanego pakietu ubezpieczeniowego). W związku z tym od początku roku przyspieszeniu uległy prace nad modyfikacją dobrowolnych oszczędności emerytalnych. Pomysłem rządu jest wprowadzenie indywidualnych kont emerytalnych IKE – które miałyby być prowadzone przez zakłady ubezpieczeń i fundusze inwestycyjne oraz domy maklerskie. W toku prac podkomisji sejmowej katalog ten został poszerzony także o banki. Zachowano jednak praktycznie wszystkie restrykcyjne pomysły rządu takie jak – niski limit oszczędności w ramach IKE, sankcje za otwarcie więcej niż jednego IKE, limitowanie osób uprawnionych do oszczędzania w ramach IKE czy szczególne ewidencjonowanie środków na IKE i daleko idące obowiązki informacyjne i sprawozdawcze instytucji finansowych przy bardzo ograniczonej uldze podatkowej – tylko w podatku od zysków z inwestycji wprowadzonym na początku kadencji przez obecny rząd.
Z IKE wyłączone są natomiast instytucje, które byłyby w naturalny sposób predysponowane do ich prowadzenia, czyli Otwarte Fundusze Emerytalne. Tymczasem to OFE są właśnie wyspecjalizowane w długoterminowych oszczędnościach emerytalnych, a długi horyzont czasowy oraz prowadzenie działalności w sektorze obowiązkowym powinny prowadzić do ich wysokiej konkurencyjności cenowej na tym rynku. A szkoda, bo w celu osiągnięcia jak najwyższych stóp zastąpienia – istotnie niższych w nowym systemie niż w dotychczasowym oszczędności dobrowolne powinny być jak najszersze i popierane przez obowiązujące ustawodawstwo. A propozycja dodatkowych dobrowolnych oszczędności w OFE znana jest już od 2000 r., gdyż została zawarta w raporcie UNFE Bezpieczeństwo dzięki konkurencji.
Optymizmem nie napawa również rozwój dobrowolnych grupowych oszczędności emerytalnych, czyli pracowniczych programów emerytalnych. W rejestrze Pracowniczych Programów Emerytalnych zostało zarejestrowane 259 PPE. W nowej strukturze KNUiFE zniknął od 1 stycznia 2004 dotychczasowy Departament Pracowniczych Programów Emerytalnych. Projekt ustawy o PPE proponowany przez rząd wyłącza dostęp osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenia i agencyjnych do PPE, a dotychczasowych uczestników zatrudnionych na podstawie tych umów pozbawia prawa uczestnictwa w PPE po upływie okresu przejściowego. Równocześnie projekt zawiera istotne ograniczenie możliwości oszczędności dobrowolnych poprzez limitowanie składki dodatkowej wyłącznie do 3-krotności składki do IKE. Rozwiązanie to ma być ponadto wprowadzone w ciągu roku podatkowego, co w istotny sposób narusza w mojej ocenie zasady demokratycznego państwa prawa wyrażone w art. 2 Konstytucji RP. Wszystko to prowadzi niestety do wniosku, że niestety ciemne chmury gromadzą się nad dobrowolnymi oszczędnościami emerytalnymi – a to oznaczać może tylko jedno – niższe stopy zastąpienia…
Paweł Pelc
Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
Przedstawiciele Stowarzyszenia wzięli udział w dalszych pracach podkomisji powołanej dla prac nad rządowymi projektami ustaw o indywidualnych kontach emerytalnych i o pracowniczych programach emerytalnych. W uzgodnieniu z Przewodniczącą podkomisji dalsze uwagi do rządowych propozycji autopoprawki do ustawy o IKE zostały przekazane bezpośrednio MGPiPS (tekst w dziale Dokumentacja). W toku prac podkomisji przedstawiciele rządu zgłosili także autopoprawki m.in. w celu uwzględnienia uwag Stowarzyszenia.
Przedstawiciel Stowarzyszenia uczestniczył w dniu 9 stycznia 2004 w posiedzeniu podkomisji sejmowej, która rozpoczęła prace nad nową ustawą o indywidualnych kontach emerytalnych.
Kronika Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
W dniu 15 grudnia 2003 r. odbyło w siedzibie KK NSZZ „S” w Warszawie się otwarte spotkanie dyskusyjne Stowarzyszenia. Przedmiotem dyskusji w szczególności były aktualne zmiany w systemie emerytalnym w Polsce.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Dr Cezary Mech
Wiceprezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes – Paweł Pelc
Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.friko.pl
pelc@skrzynka.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego