Tresc Biuletynu Stowarzyszenia czerwiec 2004

Biuletyn Miesięczny

Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego
Warszawa, czerwiec 2004. Nr 13.
Zapraszam do lektury trzynastego numeru Biuletynu Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. Pierwszy numer naszego Biuletynu ukazał się rok temu w czerwcu 2003. Mam nadzieję, że kolejne numery będą równie interesujące dla Państwa, jak te dotychczas wydane.
Mimo sezonu wakacyjnego tym razem koncentrujemy się na poważnych problemach, stąd przede wszystkim publikujemy dokumentację. W bieżącym numerze kontynuujemy publikację interpelacji i zapytań posła A.Zawiszy w sprawach dotyczących funkcjonowania rynku emerytalnego w Polsce. Za nami wybory do Europarlamentu. Niestety Pani Ewa Tomaszewska – Wiceprezes naszego Stowarzyszenia, która kandydowała w Warszawie, nie została wybrana i nie będzie mogła podnosić na jego forum kwestii systemu emerytalnego i ułatwiać przedstawicielom starej Unii zrozumienie zreformowanego systemu emerytalnego.
Stowarzyszenie przygotowało projekt ustawy dotyczącej prób rozwiązania obecnie najważniejszego polskiego problemu – bezrobocia. Cieszy nas, że znalazł on poparcie sił politycznych obecnych w parlamencie. Tekst projektu w wersji opublikowanej na stronie www.pis.org.pl.
Niepokój budzi przyspieszenie prac nad prywatyzacją GPW S.A. w Warszawie – czy uda się ją przeprowadzić bez zagrożenia interesów polskiego rynku kapitałowego, obecnych na nim inwestorów i remitentów zainteresowanych pozyskaniem kapitału za jego pośrednictwem? Prywatyzacja GPW S.A. w Warszawie doprowadzić może do zwiększenia kosztów pozyskania kapitału przez polskich inwestorów na rynku polskim, a w dalszej perspektywie – likwidacji polskiego rynku kapitałowego przez włączenie go do jednego z rynków w krajach sąsiednich. Może to w istotny sposób spowolnić sekurytyzację polskiej gospodarki przekładającej się na wzrost PKB i utrudnić walkę z bezrobociem.
Prywatyzacja GPW S.A. w Warszawie stanowić też będzie istotne zagrożenie dla interesów członków OFE i możliwości inwestowania aktywów OFE na rynku krajowym, o ile inwestorzy prywatni dążyć będą do maksymalizacji zysków na rynku niekonkurencyjnym, kosztem rozwoju rynku i znaczącego obniżenia kosztów transakcyjnych dla jego podmiotów. Szczególnie groźna prywatyzacja może być dla małych i średnich spółek, których notowaniem na GPW S.A. mogą nie być zainteresowani nowi akcjonariusze Giełdy. Tymczasem w interesie rozwoju polskiej gospodarki jest wykorzystanie GPW S.A. jako miejsca pozyskania kapitałów także przez małe i średnie podmioty, które w zmieniającej się gospodarce, w związku z postępem technologicznym i wstąpieniem Polski do UE, są szczególnie istotnym elementem modernizującej się gospodarki i nowej ekonomii. Tylko małe i średnie podmioty są zdolne do szybkiej adaptacji do zmieniających się warunków funkcjonowania. Bez dostępu do kapitałów za pośrednictwem GPW S.A. proces ten będzie zaburzony.

Prezes Stowarzyszenia:

Dr Cezary Mech
Dokumentacja – interpelacje i zapytania posła A. Zawiszy w sprawach funkcjonowania rynku emerytalnego w Polsce (2)


Warszawa, 7 kwietnia rP 2004
Artur Zawisza

Szanowny Pan
Jerzy Hausner
Minister Gospodarki Pracy
i Polityki Społecznej

Zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie klasyfikacji polskich kapitałowych programów emerytalnych na zasadach europejskich zasad rachunkowości (ESA 95) dokonanej przez unijny urząd statystyczny Eurostat.
W dniu 2. marca br. Eurostat wydał interpretację ESA 95 w zakresie klasyfikacji kapitałowych programów emerytalnych w przypadku rządowej odpowiedzialności lub gwarancji. Wedle tej interpretacji kapitałowe formy oszczędzania co do zasady nie stanowią elementu zabezpieczenia społecznego. Wobec powyższego należałoby wnosić, że otwarte fundusze emerytalne nie stanowią części finansów publicznych. Gdyby tak było, datacja budżetowa do otwartych funduszy emerytalnych (także przy traktowaniu jej jako rozchodów, a nie wydatków budżetu) w sposób znaczący zwiększałaby deficyt budżetowy w naszym kraju; wedle niektórych wyliczeń o 1,5 % w skali rocznej. Jednocześnie odejście od traktowania otwartych funduszy emerytalnych jako części sektora finansów publicznych, powodowałoby ich podległość traktatowej zasadzie swobody przepływu kapitału. To z kolei uniemożliwiałoby stosowanie dotychczasowych rozwiązań z ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych, które wyznaczają 5-procentową barierę dla inwestowania kapitałów zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych w walucie innej niż złoty.
Tymczasem znaczącym osiągnięciem negocjacyjnym strony polskiej zawartym w Traktacie Akcesyjnym jest nieumieszczenie otwartych funduszy emerytalnych wśród kapitałowych programów emerytalnych podlegających zasadzie swobody przepływu kapitału. Tym samym Unia Europejska przyjęła do wiadomości polskie rozumienie funduszy emerytalnych jako części sektora finansów publicznych, co umożliwiło podtrzymanie w ustawie 5-procentowego limitu inwestycji zagranicznych dla otwartych funduszy emerytalnych. To rozumienie wynika z faktu, iż otwarte fundusze emerytalne i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych stanowią funkcjonalna całość, co podkreślone jest konstrukcją indywidualnej składki emerytalnej, z której 2/3 trafia do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a 1/3 do otwartego funduszu emerytalnego.

Wobec powyższego pragnę zapytać:

• dlaczego argumentacja strony polskiej nie została uznana przez Eurostat mimo wcześniejszych zapisów zawartych w Traktacie Akcesyjnym?;

• jakie kroki planuje Pan podjąć w celu przekonania Eurostatu zanim podejmie on decyzję interpretacyjną dla każdego z krajów akcesyjnych z osobna?;

• czy podziela Pan opinię prezesa Narodowego Banku Polskiego, iż podtrzymanie decyzji Eurostatu spowoduje konieczność ustawowego zwiększenia limitu inwestycji zagranicznych otwartych funduszy emerytalnych do np. 20% lub, przy konsekwentnym stosowaniu zasady swobody przepływu kapitału, zniesienia tego limitu w ogóle?;

• czy podziela Pan opinię, iż elementem ułatwiającym Eurostatowi podtrzymywanie jego stanowiska jest przygotowywanie przez Pana rozporządzenia umożliwiającego otwartym funduszom emerytalnym inwestowanie w instrumenty pochodne?






Warszawa, 5 maja rP 2004

Artur Zawisza
Szanowny Pan
Krzysztof Pater
Minister Polityki Społecznej
Zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie zapisów ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych w odniesieniu do wykonywania praw z akcji przez powszechne towarzystwa emerytalne w kontekście ostatnich zmian w radzie nadzorczej PKN Orlen.
Otwarte fundusze emerytalne inwestują pieniądze swoich członków w celu zapewnienia im jak najwyższych oszczędności emerytalnych. Cześć inwestycji otwartych funduszy emerytalnych dokonywana jest w akcje, co wiąże się nie tylko z oczekiwaniem na zyski z inwestycji, ale daje też uprawnienia o charakterze korporacyjnym. Nie ma przepisu w ustawie, choć o to zabiegałem w imieniu Klubu Parlamentarnego „Prawo i Sprawiedliwość” i zgłaszałem stosowne poprawki przy okazji nowelizacji ustawy, który wprost wyłączałby te uprawnienia w odniesieniu do akcji posiadanych przez otwarte fundusze emerytalne. Tak więc ustawa dopuszcza wykonywanie praw z akcji przez powszechne towarzystwa emerytalne w imieniu otwartych funduszy emerytalnych.
W trakcie zmian w radzie nadzorczej PKN Orlen w dniu 8. kwietnia br. jeden z jej członków został odwołany z jej składu na wniosek zgłoszony przez reprezentanta akcjonariusza OFE PZU Złota Jesień. Następnie w skład rady nadzorczej weszła inna osoba rekomendowana przez środowisko powszechnych towarzystw emerytalnych. Wszystko to działo się w trakcie szerszych zmian w radzie nadzorczej, które były powodem artykułów prasowych i audycji medialnych, zapytań poselskich i posiedzeń komisji sejmowych, a wreszcie wniosku o odwołanie ministra skarbu państwa ze składu Rady Ministrów.
W ten sposób mogliśmy obserwować, jak powszechne towarzystwa emerytalne stają się aktywnymi współzarządcami spółek, których akcje posiadają; mimo że zatrudniają fachowców od zarządzania aktywami, a nie spółkami. W efekcie powszechne towarzystwa emerytalne uczestniczyły w niejasnej operacji zwiększającej kontrolę mniejszościowego akcjonariusza prywatnego nad spółką kosztem Skarbu Państwa. Działanie takie trudno uznać za korzystne dla członków otwartych funduszy emerytalnych, skoro destabilizuje ono sytuację w spółce, której otwarte fundusze emerytalne posiadają akcje. W konsekwencji powszechne towarzystwa emerytalne zamiast zajmować się pomnażaniem pieniędzy przyszłych emerytów, co powinno być celem ich działania, koncentrują się na niejasnych rozgrywkach personalnych i zakulisowych działaniach w spółkach.

Jednym z deklarowanych celów reformy emerytalnej było oddzielenie systemu emerytalnego od sfery bieżącej polityki. Niestety wykonywanie praw głosu z akcji przez otwarte fundusze emerytalne, a zwłaszcza wprowadzanie przedstawicieli powszechnych towarzystw emerytalnych do rad nadzorczych spółek z wykorzystaniem akcji posiadanych przez otwarte fundusze emerytalne wskazuje, że nie udało się tego celu osiągnąć i aktywa otwartych funduszy emerytalnych co jakiś czas wciągane są do gry w „kapitalizm polityczny” na niejawnych zasadach. Tymczasem nie można osiągnąć konkurencji na rynku otwartych funduszy emerytalnych bez pełnej jawności motywów decyzji inwestycyjnych otwartych funduszy emerytalnych i oddzielenia ich od jakichkolwiek celów politycznych lub związanych z interesami poszczególnych grup kapitałowych. Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych powinna gwarantować pełną przejrzystość inwestowania aktywów otwartych funduszy emerytalnych związanego jedynie ze spodziewanymi zyskami z inwestycji dla członków otwartych funduszy emerytalnych.
W związku z powyższym pragnę zapytać, jak ocenia Pan powyżej opisane wydarzenia i czy planuje wnieść o nowelizację ustawy w duchu powyżej postulowanym?


Warszawa, 9 czerwca rP 2004
Artur Zawisza

Szanowny Pan
Marek Belka
Prezes Rady Ministrów

Zwracam się do Pan z interpelacją w sprawie wypowiedzi ministra skarbu państwa pana Jacka Sochy dotyczącej zniesienia barier w inwestowaniu za granicą przez otwarte fundusze emerytalne.
Sprawa limitu inwestycyjnego dla otwartych funduszy emerytalnych jest materią wielokrotnie dyskutowaną i dobrze rozpoznaną. Ma swój kontekst legislacyjny związany z ustawą o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych, ma swój kontekst gospodarczy związany z potrzebą inwestycji kapitałowych w krajowy system gospodarczy, ma wreszcie swój kontekst polityczny związany z procesem negocjacyjnym pomiędzy Polską a Unią Europejską. W wyniku parlamentarnego kompromisu wspieranego dotąd przez wszystkie siły polityczne limit inwestowania w walucie innej niż złoty wynosi do otwartych funduszy emerytalnych 5 procent aktywów.
Tymczasem minister skarbu państwa pan Jacek Socha podczas posiedzenia Komisji Skarbu Państwa „zasygnalizował możliwość zwiększenia limitów inwestycji zagranicznych otwartych funduszy emerytalnych (...) – Wraz ze wzrostem wartości ich aktywów będziemy stawać przed koniecznością zniesienia barier w inwestowanie za granic ą powyżej 5 procent – dodał” („Rzeczpospolita” 12. maja br.).
Wobec powyższej wypowiedzi, pozostającej w sprzeczności z dotychczasowymi intencjami Rządu wyrażonymi w nowelizacji ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych przeprowadzonej w tej kadencji Sejmu oraz szkodliwej dla rozwoju i przyszłości gospodarki narodowej, pragnę zapytać:
• czy pogląd wypowiedziany przez ministra skarbu państwa jest jego osobistą opinią czy stanowiskiem Rządu kierowanego przez Pana?;
• czy Rząd kierowany przez Pana planuje ponowną nowelizację ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych zawierającą powyżej opisany pomysł?;
• czy w przypadku nadużycia przez ministra skarbu państwa Pańskiego zaufania poprzez publiczną wypowiedź pozostającą w sprzeczności z intencjami Rządu wyciągnie Pan wobec niego konsekwencje?;


Dokumentacja – projekt ustawy o tworzeniu nowych miejsc pracy
Ustawa o tworzeniu nowych miejsc pracy
Art. 1
Ustawa dotyczy szczególnych warunków zatrudnienia osób dotychczas bezrobotnych przez pracodawców tworzących nowe miejsca pracy.
Art. 2
Przez osobę dotychczas bezrobotną rozumie się:
1. osobę która była zarejestrowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako bezrobotna przez okres nie krótszy niż 90 dni,
1. osobę po raz pierwszy podejmującą pracę po ukończeniu nauki.
Art. 3
1. Przez nowe miejsca pracy rozumie się miejsca pracy utworzone przez pracodawcę ponad:
1. średni stan zatrudnienia u danego pracodawcy w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zatrudnienia osoby dotychczas bezrobotnej oraz
1. stan zatrudnienia u danego pracodawcy w dniu zatrudnienia osoby dotychczas bezrobotnej.
2. W przypadku pracodawców rozpoczynających działalność lub prowadzących działalność przez okres krótszy niż 12 miesięcy określa się średni stan zatrudnienia za cały okres prowadzenia działalności.
Art. 4
1. Miejsce pracy traci status nowego miejsca pracy w przypadku zmniejszenia się liczby pracowników u danego pracodawcy poniżej stanu zatrudnienia z dnia utworzenia nowego miejsca pracy, w porównaniu z ostatnim dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym stan zatrudnienia uległ zmniejszeniu.
2. W przypadku późniejszego uzupełnienia stanu zatrudnienia miejsce pracy odzyskuje status nowego miejsca pracy.
Art. 5
Za dzień utworzenia nowego miejsca pracy przyjmuje się dzień zatrudnienia osoby dotychczas bezrobotnej.
Art. 6
Przepisów dotyczących odpraw w przypadku zwolnień grupowych nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na nowych miejscach pracy przez okres 12 miesięcy od utworzenia danego miejsca pracy.
Art. 7
Za pisemną zgodą pracownika zatrudnionego na nowym miejscu pracy pracodawca, po upływie trzech miesięcy zatrudnienia, może przez okres do 18 miesięcy, począwszy od czwartego miesiąca zatrudnienia, nie naliczać i nie odprowadzać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenie rentowe i emerytalne w części finansowanej przez pracodawcę – płatnika składek od wynagrodzenia pracownika zatrudnionego na nowym miejscu pracy.
Art. 8
1. Pracodawca traci uprawnienie, o którym mowa w art. 7 w przypadku utraty przez miejsce statusu nowego miejsca pracy.
2. W przypadku odzyskania przez miejsce pracy statusu nowego miejsca pracy pracodawca może skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 7 do końca 21 miesiąca od utworzenia nowego miejsca pracy. Uprawnienie to nie dotyczy okresu, w którym miejsce pracy nie posiadało statusu nowego miejsca pracy.
Art. 9
1. W okresie 21 miesięcy od utworzenia nowego miejsca pracy pracodawca może nie odprowadzać od wynagrodzenia pracownika zatrudnionego na tym miejscu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
2. Uprawnienie określone w ust. 1 wygasa w przypadku utraty przez miejsce pracy statusu nowego miejsca pracy.
Art. 10
Postanowienia ustawy stosuje się odpowiednio do umów z osobami dotychczas bezrobotnym wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli z tego tytułu podlegają one obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Art. 11
1. Osoba dotychczas bezrobotna, która rozpocznie samodzielne prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, może przez okres 18 miesięcy od rozpoczęcia tej działalności może naliczać i odprowadzać składki od rzeczywiście osiągniętego przychodu.
2. W przypadku naliczania i odprowadzania składek od osiągniętego przychodu przepisów o minimalnej wysokości deklarowanych przychodów nie stosuje się.
3. Wysokość osiągniętego przychodu deklarowana jest przez osobę prowadzącą działalność.
Art. 12
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt z dnia 3 marca 2004 r.
Uzasadnienie (tezy)
Ustawa ma sprzyjać tworzeniu nowych miejsc pracy poprzez zmniejszanie kosztów pracy z tym związanych i przeciwdziałać trwałemu bezrobociu.
Ponieważ dotyczy ona osób bezrobotnych, zmniejszenie składek na ubezpieczenia społeczne z tego tytułu faktycznie nie stanowi uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa (jeśli pozostawałaby one bezrobotne to składki finansowałby Skarb Państwa – wyłącznie w przypadku osób pobierających zasiłek albo osoby te nie byłyby w ogóle bezrobotne).
Koszty pracy zmniejsza wyłączenie obowiązku odprowadzania składki emerytalnej i rentowej finansowanej przez pracodawcę, a także wyłączenie spod obowiązku wypłaty odprawy w przypadku zwolnienia w ramach zwolnień grupowych osoby, której dotyczy ustawa.
Dla bezrobotnych rozpoczynających samodzielnie prowadzenie działalności gospodarczej ustawa wprowadziłaby możliwość obliczania składek od rzeczywistych dochodów, a nie od minimum, co dałoby szansę na rozwinięcie tej działalności, która w początkowym okresie na ogół nie przynosi przychodów na poziomie ustalonym jako minimum dla składek na ubezpieczenia społeczne.
Projekt ma także na celu zapobieżenie wypierania z rynku pracy dotychczas pracujących przez osoby bezrobotne i dotyczyć jedynie rzeczywistego tworzenia nowych miejsc pracy.
Efektem przyjęcia proponowanej regulacji powinny być zwiększone przychody z tytułu podatków dochodowych oraz niższe koszty związane z wypłatą zasiłków dla bezrobotnych.
Kronika Międzynarodowa
W dniu 14 czerwca 2004 r. Zarząd Stowarzyszenia spotkał się w Warszawie z delegacją ukraińskich organów nadzoru nad funduszami emerytalnymi i przedyskutował polskie doświadczenia oraz stan reformy ukraińskiej.


Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
W dniach 15 i 16 czerwca 2004 r. przedstawiciele Stowarzyszenia wzięli udział w organizowanej przez KDPW S.A. w Warszawie V Edycji konferencji Innowacje.
Kronika Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE

Wiceprezes Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE – Pani Ewa Tomaszewska kandydowała w Warszawie w wyborach do Europarlamentu, niestety nie została wybrana.

Stowarzyszenie włączyło się w prace nad nowym programem gospodarczym, który mógłby być realizowany po wyborach.

Przygotowany przez Stowarzyszenie projekt ustawy o tworzeniu nowych miejsc pracy został zaaprobowany przez PiS
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Dr Cezary Mech
Wiceprezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes – Paweł Pelc

Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.friko.pl
e-mail:
pelc@skrzynka.pl
Biuletyn Miesięczny

Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego