• O Stowarzyszeniu
• Zarzad
• Statut
• Artykuly
• Opinie
• Aktualności
• Z działalności
• Kontakt

Tresc Biuletynu Stowarzyszenia marzec 2005

Biuletyn Miesięczny

Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Warszawa, marzec 2005. Nr 22.

Zapraszam do lektury marcowego numeru naszego Biuletynu Miesięcznego.

Podobnie jak w lutym zapraszam do odwiedzenia naszych nowych stron internetowych pod adresem www.srkunfe.webpark.pl Strony te są systematycznie uzupełniane, także mam nadzieję, że zaspokajać będą w coraz większym stopniu potrzeby naszych członków i innych czytelników Biuletynu Miesięcznego. Zmiany w zawartości naszych stron internetowych znajdą swoje odzwierciedlenie w treści naszego Biuletynu, uzupełniamy go o rubrykę Nowości, w której publikować zamierzamy Nowości (lub ich wybór) umieszczone na naszych stronach internetowych w poprzedzającym miesiącu. Przypominam także, że zaczęliśmy publikować także odrębny Newsletter w języku angielskim. W pierwszym numerze zamieściliśmy teksty poświęcone Stowarzyszeniu, sytuacji na polskim rynku emerytalnym w roku 2004 oraz stosowanym w Polsce rozwiązaniom podatkowym. Newsletter podobnie jak Biuletyny Miesięczne dostępny jest na naszej stronie internetowej.

W dziale dokumentacja publikujemy opinię Stowarzyszenia o projekcie ustawy nowelizującej ustawę o OFE. Temat ten poruszaliśmy już w styczniowym numerze naszego Biuletynu Miesięcznego. Szczególnie niepokojący jest w tym kontekście fakt, że rządy SLD-UP skoncentrowały się na zmianach w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, nie przygotowały natomiast wciąż dwu kluczowych projektów niezbędnych dla funkcjonowania nowego systemu: ustawy o zakładach emerytalnych i ustawy o emeryturach pomostowych, tymczasem bez tych ustaw funkcjonowanie systemu w najbliższych latach będzie niemożliwe.

Z dużym niepokojem Stowarzyszenie śledzi także kwestie związane z klasyfikacją statystyczną otwartych funduszy emerytalnych dokonaną przez OFE i brak sukcesów rządu w doprowadzeniu do zmiany tego nieracjonalnego stanowiska, stanowiącego istotne zagrożenie dla polskiej gospodarki i prób przezwyciężenia przez państwa europejskie problemów demograficznych, do których nie są dostosowane obecne niezreformowane systemy emerytalne w większości państw UE.

Z zainteresowaniem należy natomiast odnieść się do sygnałów z za oceanu i zdecydowania administracji prezydenta G.W. Busha w kierunku zreformowania systemu Social Security. Pokazuje to najdobitniej, że nawet najbogatsze kraje muszą dostosowywać swoje systemu emerytalne do zmieniającej się sytuacji demograficznej, choć dotychczasowy przebieg debaty pokazuje jednoznacznie, na jakie trudności takie zmiany napotykają w tych krajach.

Prezes Stowarzyszenia:

Dr Cezary Mech

Dokumentacja:
Opinia o projekcie ustawy o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy o przejęciu przez Skarb Państwa zobowiązań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieprzekazanych składek do otwartych funduszy emerytalnych oraz ustawy o pracowniczych programach emerytalnych.

Skierowany do konsultacji społecznych projekt ustawy ma na celu przede wszystkim próbę uzyskania zmiany stanowiska Eurostatu w sprawie klasyfikacji otwartych funduszy emerytalnych. Intencję tę należy ocenić, co do zasady pozytywnie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w Polsce OFE stanowią one część systemu zabezpieczenia społecznego i w konsekwencji finansów publicznych. W toku negocjacji akcesyjnych Polska nie zobowiązała się jednak do żadnych zmian w zakresie OFE opierając się na tym fundamentalnym założeniu.
Proponowana w projekcie zmiana dotyczy przede wszystkim próby wyeliminowania z polskiego systemu OFE dziedziczenia po zmarłym członku OFE. Kwestia ta nie pojawiła się w decyzji Eurostatu z 2 marca 2004 r. kwestionującej praktycznie możliwość zaliczenia rozwiązań opartych na zasadzie zdefiniowanej składki do zabezpieczenia społecznego. Uzasadnienie do projektu wskazuje jednak na ESA 95 jako podstawę do przyjętych zmian w tym zakresie.
Kwestia dziedziczenia jest jedną z różnic między systemem repartycyjnym a kapitałowym i była podnoszona w toku kampanii informacyjnych i reklamowych w toku wdrażania reformy systemu emerytalnego. W efekcie była ona jednym z istotnych czynników przy podejmowaniu decyzji o pozostawieniu całości składki w ZUS lub podziale jej między ZUS a OFE. Z tych przyczyn zmiany w tym zakresie powinny być dokonywane ze szczególną ostrożnością oraz przy pełnym poszanowaniu praw nabytych przez dotychczasowych członków OFE. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w tym zakresie istotne byłoby także uprzednie uzyskanie pozytywnej decyzji Eurostatu dotyczącej kwalifikacji aktywów OFE jako części systemu zabezpieczenia społecznego i w konsekwencji finansów publicznych.

Pozytywnie należy ocenić przywrócenie obowiązku złożenia dyspozycji na wypadek śmierci (występował w pierwotnym tekście ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, proponowany był w raporcie UNFE Bezpieczeństwo dzięki konkurencji z 2000 r. i w poselskim projekcie nowelizacji ustawy rozpatrywanym łącznie z projektem rządowym w toku prac, które zakończyły się uchwaleniem nowelizacji do ustawy w 2003 r.). Zwiększa to łatwość i szybkość uzyskania środków przez osobę lub osoby uprawnione, wszystko odbywa się pod kontrolą członka OFE oraz obniża koszty systemowe związane z przekazaniem środków w przypadku śmierci członka OFE. Dyspozycja na wypadek śmierci ma także znaczenie psychologiczne jako zachęta dla odprowadzania jak najwyższych składek do OFE, w szczególności przez osoby deklarujące podstawę wymiaru składki. Obowiązkowa dyspozycja na wypadek śmierci utrudnia też fałszerstwo umowy o przystąpienie do OFE.

Jednocześnie należałoby rozwinąć przepisy dotyczące obowiązkowej dyspozycji na wypadek śmierci o możliwość dokonania takiej dyspozycji na rzecz osoby prawnej innej niż OFE, PTE lub podmiot powiązany z PTE. W ten sposób osoby, które w obowiązującym stanie prawnym mogły dokonać rozrządzenia swoimi środkami zgromadzonymi w OFE na rzecz osoby prawnej w formie testamentu mogłyby osiągnąć dotychczasowy efekt także po wprowadzeniu obowiązkowej dyspozycji na wypadek śmierci. W przeciwnym wypadku wprowadzona nowelizacją zmiana pogorszyłaby ich sytuację prawną.

Całkowitego odrzucenia wymaga art. 132a wprowadzający konstrukcję umorzenia jednostek rozrachunkowych i wzrost wartości jednostki rozrachunkowej OFE. W efekcie naruszona zostaje podstawowa zasada gromadzenia składek na indywidualnych rachunkach w OFE oraz oceny wyników inwestycyjnych OFE w oparciu o zmianę wartości jednostki rozrachunkowej OFE. Brak jest uzasadnienia dla wydziedziczania sukcesorów zmarłego członka OFE i obdarowywania tymi oszczędnościami pozostałych członków danego OFE. Wybór OFE powinien być oparty na spodziewanych wynikach inwestycyjnych, poziomie opłat i renomie PTE, a nie kalkulacjach dotyczących transferów środków po zmarłych członkach OFE. Zmiana ta narusza konstytucyjną zasadę państwa prawa poprzez faktyczne wyzucie spadkobierców z ich praw bez słusznego odszkodowania oraz zasadę równości wobec prawa poprzez uprzywilejowanie członków tego OFE, w którym prowadzony był rachunek, w ramach którego następuje umorzenie jednostek rozrachunkowych.

Konstrukcję art. 132a powinno zastąpić przekazanie środków sukcesorom generalnym zmarłego członka w przypadku braku uprawnionych w innym trybie.
Szczególnej rozwagi wymaga przywrócenie wypłaty na rzecz członków najbliższej rodziny. Zostało ono wyeliminowane z ustawy w związku z praktycznymi problemami dowodowymi w tym dotyczącymi udowodnienia braku innych uprawnionych, podnoszonymi przez powszechne towarzystwa emerytalne w toku wdrażania reformy.

Negatywnie należy zaopiniować wydłużenia okresu wypłaty ratalnej z 2 lat do lat 20. Rodzi to dodatkowe zbędne koszty systemowe.
Negatywnie należy zaopiniować brak przepisów przejściowych, które utrzymywałyby dotychczasowe zasady dziedziczenia środków zgromadzonych w OFE w stosunku do osób, które były członkami OFE w dniu wejścia w życie zmian, a także brak rozwiązań przejściowych dotyczących sposobu uzyskania obowiązkowej dyspozycji na wypadek śmierci od dotychczasowych członków OFE. W tym kontekście negatywnie należy ocenić nie przywrócenie wymogu wysyłania wyciągów rocznych w formie listów poleconych i pozostawienie formy listy zwykłego mimo istotnego zwiększenia roli wyciągu w systemie.
W projekcie ustawy brak jest jasnego wskazania sankcji na wypadek braku dyspozycji na wypadek śmierci w nowo zawieranych umowach. W szczególności nowelizacja nie przesądza wprost, czy podlegają one rejestracji w ZUS.
Oprócz zmian dotyczących kwestii dyspozycji na wypadek śmierci projekt zawiera szereg drobniejszych zmian.
Pozytywnie ocenić należy propozycję doprecyzowania ustawy poprzez wyraźny zakaz wykorzystania akcji towarzystwa jako przedmiotu zabezpieczenia, a także poprzez uchylenie nakazu dodania od 1 stycznia 2005 do nazw dotychczasowych OFE określenia „typu A”. Uzupełnienia wymagają jednak przepisy intertemporalne dotyczące tej ostatniej zmiany, gdyż powinna ona wejść z mocą od 1 stycznia 2005 r.

Negatywnie należy natomiast ocenić propozycję wydłużenia procedury administracyjnej zawartej w proponowanym ust. 4a w art. 204 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. PTE jest profesjonalistą i w związku z tym brak jest podstaw, by zwolnić je od ponoszenia negatywnych skutków uchybienia terminu. Proponowana zmiana w istotny sposób zmniejsza pewność obrotu prawnego w regulowanym zakresie.

Warszawa, 4 stycznia 2005 r.
Paweł Pelc

Wiceprezes Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE

Nowości


Serwis interia.pl uruchomił forum: emerytura po palmami?
http://mojefinanse.interia.pl/news?inf=587598

Serwis Onet.pl za serwisem analizy.pl poinformował 14.02.2005 ze liczba członków OFE zmniejszyła się w styczniu 2005 o 5.2%, co spowodowane jest akcja zamykania przez ZUS tzw. martwych rachunków w związku ze znowelizowanymi przepisami ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
http://emerytury.onet.pl/0,1215793,analizy.html

KNUiFE opublikowała raport Rynek Otwartych Funduszy Emerytalnych 2004.
Zgodnie z tym raportem liczba członków OFE wzrosła w roku 2004 o 4,5% do 11979483, a liczba prowadzonych przez OFE rachunków o 4,7% do 12533189. Aktywa OFE w tym samym okresie wzrosły o 39,7% to 62626,9 mln PLN. Średnia ważona stopa zwrotu w 2004 r. wyniosła wg raportu KNUiFE 15,4%.
www.knuife.gov.pl

Puls Biznesu poinformował 9 lutego 2005, ze KPWiG powołała specjalny zespół dochodzeniowy mający na celu wyjaśnienie porozumień które zawierali zarządzający największymi funduszami emerytalnymi i inwestycyjnymi. Tekst dostępny jest w serwisie Interia.pl pod adresem: http://mojeinwestycje.interia.pl/news?inf=590718

Rzeczpospolita poinformowała 28 stycznia 2005, ze Bank Światowy, w raporcie opublikowanym 27 stycznia 2005 w Warszawie poparł polskie stanowisko w sprawie klasyfikacji OFE jako części finansów publicznych.
Zdaniem autorów raportu "Decyzja Eurostatu nie ma żadnego uzasadnienia makroekonomicznego, bowiem reforma systemu emerytalnego nie narusza oszczędności krajowych."
Zgodnie z ta informacja polskie stanowisko jest popierane także przez Węgry, Słowację, Włochy, Niemcy i Francje.

Mimo to kilka dni później Komisja Europejska podtrzymała stanowisko, ze Polska musi dostosować swoja klasyfikacje OFE do decyzji Eurostatu w 2007 roku.

Rzeczpospolita poinformowała 9 lutego 2005, ze Michal Rutkowski (m.in. współautor raportu Bezpieczeństwo dzięki różnorodności z 1997 r.) wygrał konkurs na stanowisko jedynego wicedyrektora w Dyrekcji Generalnej Zatrudnienia i Spraw Społecznych.

Kronika zagraniczna

W Sofii w dniach 16-17 lutego 2005 odbyła się międzynarodowa konferencja – Ewolucja Reform Emerytalnych: Bułgarskie Doświadczenie i Regionalne Perspektywy.

We Frankfurcie w dniu 23 lutego 2005 odbyło się spotkanie Panelu Konsultacyjnego CEIOPS.

W Macedonii rozstrzygnięto przetarg na dwie 10-letnie licencje na zarządzanie OFE. Trzecie konsorcjum uczestniczące w przetargu złożyło skargę, która podlega rozpatrzeniu przez specjalną komisję rządową. W przetargu uczestniczyły trzy konsorcja z udziałem banków macedońskich i zagranicznych (greckiego i 2 słoweńskich)

Przedmiotem gorących dyskusji i działań lobbingowych stała się zapowiedź reformy emerytalnej dotyczącej Social Security ze strony Prezydenta Busha.


Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:


Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech uczestniczył w konferencji w Warszawie poświęconej problematyce polskiej reformy emerytalnej.

Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech wystąpił w telewizji TVN wskazując na stanowisko byłego UNFE w sprawie fuzji z udziałem OFE ego, która zdaniem byłego UNFE i jego Komitetu Doradczego była niekorzystna dla interesu członków OFE i konkurencji na rynku funduszy emerytalnych.

Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc udzielił wypowiedzi telewizji Trwam w sprawie stanowiska Eurostatu dotyczącego klasyfikacji OFE.

Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc w trakcie międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez USAID Bulgarian Labor Project i Bulgarian Association of Supplementary Pension Security Comapnies: Evolution of Pension Reform: Bulgaria's Experience and Regional Perspectives w dniach 16-17 lutego 2005 w Sofii w dniu 17 lutego przedstawił prezentację dotyczącą Wyzwań przez Bułgarskimi Funduszami Emerytalnymi m.in. w kontekście oczekiwanego członkostwa Bułgarii w UE. (na zdjęciach).

Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc uczestniczył w dniu 23 lutego we Frankfurcie w spotkaniu Panelu Konsultacyjnego CEIOPS (Komisja Europejskich Nadzorów Ubezpieczeń i Pracowniczych Emerytur), które poświęcone było dyskusji nad planem pracy CEIPS i jego Panelu Konsultacyjnego, kwestiom pracowniczych emerytur i wdrożenia dyrektywy o pracowniczych funduszach emerytalnych, Solvency II w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń oraz stosowania przez nie międzynarodowej sprawozdawczości finansowej. W toku spotkania podniósł on kwestię klasyfikacji OFE i braku koordynacji nadzorów w zakresie OFE.

Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc spotkał się w dniu 17 lutego 2005 w Sofii z Wiceprzewodniczącym Bułgarskiej Komisji Nadzoru Finansowego Bisserem Petkovem. Przedmiotem dyskusji było porównanie doświadczeń w reformach systemów emerytalnych obu krajów nadzoru nad otwartymi funduszami emerytalnymi oraz omówienie pól współpracy.



Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Dr Cezary Mech
Wiceprezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes – Paweł Pelc



Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
e-mail:
srkunfe@webpark.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE