Warszawa, kwiecień 2005r. Nr 23
Tresc Biuletynu Stowarzyszenia kwiecień 2005
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Warszawa, kwiecień 2005. Nr 23.
W sobotę 2 kwietnia 2005 r. o godzinie 21.37 zmarł Papież Polak Jan Paweł II.
Łączymy się w żalu i nadziei, że wciąż jest z nami u stóp tronu Najwyższego.
Przyłączamy się do modlitwy za jego duszę.
Zapraszam wszystkich do zadumy nad jego nauczaniem.
Prezes Stowarzyszenia:
Dr Cezary Mech
Dokumentacja
Zapytanie posła Artura Zawiszy do Prezesa Rady Ministrów
Warszawa, 7 marca rP 2005
Artur Zawisza
Szanowny Pan
Marek Belka
Prezes Rady Ministrów
Zwracam się do Pan z zapytaniem poselskim w sprawie czynności nadzorczych, podejmowanych przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeniowego i Funduszy Emerytalnych.
Wedle informacji medialnych Powszechne Towarzystwo Emerytalne Skarbiec Emerytura podjęło poszukiwania podmiotów, który przejąłby zarządzanie Otwartym Funduszem Emerytalnym Skarbiec Emerytura. W przypadku gdyby zarządzanie OFE Skarbiec Emerytura miało zostać przejęte przez inne istniejące na rynku towarzystwo emerytalne, doszłoby do istotnego zagrożenia konkurencji na rynku otwartych funduszy emerytalnych poprzez wzrost jego koncentracji. Podkreślić należy, że OFE Skarbiec Emerytura uczestniczyło już w procesie konsolidacji. W roku 2002, w wyniku likwidacji Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, który sprzeciwiał sie połączeniom między średnimi funduszami, w tym połączeniu z udziałem OFE Skarbiec Emerytura, a także wbrew jednoznacznej opinii Komitetu Doradczego UNFE nowopowstały organ nadzoru w postaci Komisji Nadzoru nad Ubezpieczeniami i Funduszami Emerytalnymi wyraził zgodę na połączenie OFE Skarbiec Emerytura z OFE ego związanym z grupą BIG Banku Gdańskiego. Tym bardziej niepokojące są dalsze zamiary udziału tego OFE w procesie konsolidacji rynku otwartych funduszy emerytalnych. W tym kontekście podkreślić należy ryzyko obniżenia poziomu przyszłych emerytur w konsekwencji narastającej oligopolizacji rynku otwartych funduszy emerytalnych w Polsce.
W związku z powyższym chciałbym zapytać, jakie działania zamierza podjąć KNUiFE, by zpobiec dalszym połączeniom z udziałem średnich otwartych funduszy emerytalnych, w tym OFE Skarbiec Emerytura.
Artur Zawisza
Kryteria konwergencji
Wspólna waluta państw członkowskich UE – euro która zastąpiła ecu w stosunku 1:1 jest elementem Unii Gospodarczej i Walutowej /Economic and Monetary Union - EMU/ utworzonej przez Traktat z Maastricht ustanawiającym Unię Europejską, zawartym dnia 7 lutego 1992 r. Genezą Unii Monetarnej było utworzenie Europejskiego Systemu Walutowego w 1979 r. powiązanego z wprowadzeniem ecu jako przelicznika walutowego opartego na koszyku walut narodowych na zasadzie proporcjonalności do potencjałów gospodarczych. Wprowadzenie euro następowało stopniowo aż do stania się jedynym prawnie obowiązującym środkiem płatniczym w 12 krajach Unii Europejskiej w 2002 roku. W skład Unii Europejskiej weszły wszystkie kraje Unii które podjęły takową decyzję i zostały uznane że spełniają tzw kryteria zbieżności (konwergencji). Do UGiW nie weszły trzy kraje członkowskie Wielka Brytania, Dania i Szwecja. Wielka Brytania i Dania uzyskały w aneksie do Traktatu z Maastricht specjalne prawo zwalniające je z obowiązku wprowadzenia euro tzw. „opt-out”. Szwecja podobnie jak Polska w swoim traktacie akcesyjnym nie uzyskała powyższego prawa. Dlatego mimo decyzji rządu, Parlamentu jak i negatywnego wyniku referendum w 1977 r. w którym 56% Szwedów było przeciwko przystąpieniu do strefy euro Komisja Europejska oświadczyła, że Szwecja będzie musiała wprowadzić euro po spełnieniu kryteriów zbieżności.
Polska nie posiada prawa do „opt-out”-u. W przeciwieństwie do wywalczonych ustępstw w części dotyczącej swobody przepływu kapitału Otwartych Funduszy Emerytalnych , tej kwestii podczas negocjacji w ogóle nie stawiano, a nawet nie podniesiono zastrzeżeń co do tego że warunki wejścia do trzeciego etapu UGiW będą wynikiem negocjacji poakcesyjnych, przejęto art.2 i wynikający z niego artykuł 98-124 Traktatu z Maastricht kreujący politykę gospodarczą i monetarną Unii w drodze ‘adhezji’. O ile na nowelizację Traktatu z Maastricht nie należy liczyć, to Polska wciąż wzorując się na Szwecji może formalnie odkładać obowiązek zastąpienia polskiego złotego euro. Może to robić mimo braku formalnego podniesienia tego punktu podczas negocjacji. Wprawdzie Szwedzi w swym stanowisku powołują się na deklaracje negocjatorów szwedzkich złożone podczas negocjacji akcesyjnych o tym, że decyzję o ich uczestnictwie w trzecim etapie UGiW podejmie Parlament, to w świetle Traktatu z Maastricht nasza pozycja wprawdzie słabsza jest jednak analogiczna.
W Traktacie zawarte są kryteria, od których spełnienia zależy przyjęcie Polski do strefy euro. Są to tzw. kryteria zbieżności (konwergencji) odnoszące się do podstawowych wskaźników makroekonomicznych. Są one następujące:
• wysokość długu publicznego nie może przekroczyć 60% PKB;
• wysokość deficytu budżetowego nie może przekroczyć 3% PKB;
• roczny wskaźnik wzrostu cen w państwie członkowskim nie może być wyższy niż 1,5 punktu procentowego od średniej stopy inflacji w trzech krajach UE o najlepszych pod tym względem wskaźnikach;
• wysokość średniej nominalnej, długookresowej stopy procentowej nie może przekroczyć 2 punktów procentowych średniej nominalnej długookresowej stopy procentowej w trzech krajach UE o najniższym rocznym wskaźniku inflacji;
• państwo członkowskie w ramach mechanizmu kursowego Europejskiego Systemu Walutowego (ERM2) przez co najmniej dwa lata musi zachować normalny przedział wahań kursów walut; kurs waluty spoza strefy euro może się wahać w zakresie +/- 15% w stosunku do kursu centralnego; w tym okresie waluta tego państwa nie może być dewaluowana w stosunku do walut innych krajów UE.
Nie podjęcie przez stronę polską kwestii warunków konwergencji powoduje, że powyższe ramowe wymogi zostaną w toku negocjacji usztywnione. Dotyczyć to będzie wydłużenia okresu przebywania w ERM2, wzmocnienia tzw. kursu centralnego złotego względem euro -ustalanego wprawdzie na podstawie kursu referencyjnego przed przystąpieniem do ERM2, ale który będzie przedmiotem negocjacji z Europejskim Bankiem Centralnym, jak i znaczącym zawężeniem pasma wahań. Zgodnie z kryterium konwergencji kurs rynkowy może się wahać w przedziale +/-15%, mimo to jednak komisarz Komisji ds. polityki pieniężnej zapowiedział, że w przypadku Polski pasmo wahań będzie wynosiło zaledwie +/-2,25%.
Wydłużenie okresu przebywania w ERM2, aprecjacja złotego jak i zawężenia korytarza wahań powoduje, że bez uzyskania wiarygodnych zobowiązań ze strony EBC, nawet uzgodniony z Unią proces wprowadzenia euro będzie szczególnie niebezpieczny dla krajowego systemu walutowego. A to ze względu na groźbę ataków spekulacyjnych na polskiego złotego, grożącą powstaniem kryzysu finansowego z wysokimi makroekonomicznymi kosztami jak i utratą znacznej części rezerw dewizowych podczas odpierania powyższych ataków. Na obecnym etapie nasz kraj jest jednym z najbardziej atrakcyjnych do przeprowadzenia powyższych operacji. W tym miejscu należy podkreślić że na polskim rynku walutowym nie jest niczym nadzwyczajnym występowanie wahań +/-2,25% podczas sesji w ciągu jednego dnia. Konieczność utrzymywania wąskiego pasma wahań zachęci spekulantów do prób wymuszania interwencji, oraz w skrajnym przypadku może zmusić do wyjścia z systemu. Stało się tak z europejskim systemem walutowym w 1992 roku, kiedy musiał opuścić go funt brytyjski, a peseta hiszpańska pozostała w systemie tylko dzięki zawieszeniu swobody przepływu kapitałów krótkoterminowych, podczas gdy frank francuski ostał się dzięki interwencji zaprzyjaźnionego Bundesbanku. Mimo wiedzy na ten temat po stronie Komisji Europejskiej (CEPR Policy Paper no.10/I2003) nie jest planowane złagodzenie wymagań względem Polski w tym zakresie. Dlatego wszelkie procesy jednostronnego wprowadzenia euro są nawet pod tym względem jeszcze bardziej niebezpieczne.
dr Cezary Mech
Nowości
Przywódcy państw Unii Europejskiej na szczycie w marcu 2005 r. odmówili uznania otwartych funduszy emerytalnych za część zabezpieczenia społecznego, co postulowała Polska.
Prasa poinformowała, że M. Rutkowski zrezygnował z objęcia stanowiska w strukturach UE, o które się ubiegał w konkursie.
CEIOPS skierował do konsultacji projekt Draft Protocol on the Collaboration of the Supervisory Authorities in the Application of the IORP Directive. Projekt dotyczy zasad współpracy i wymiany informacji między organami nadzoru w przypadku zamiaru oferowania pracowniczych programów emerytalnych w różnych krajach członkowskich. Projekt dostępny jest pod adresem: http://ceiops.org/texte/cp_0502.pdf
Skomplikowała się sytuacja w Macedonii w związku z przetargiem na zarządzanie dwoma OFE przez 10 lat, zwycięskie konsorcjum, które zaoferowało w przetargu prowizje od składki na poziomie 3% ogłosiło, że wycofuje się z przetargu. W przetargu uczestniczyły trzy konsorcja, przy czym pozostali uczestnicy zaoferowali prowizje od składki na poziomie 9,9%.
PAP poinformował, że Ministrowie Finansów UE na posiedzeniu w dniu 8 marca 2005 nie podjęli decyzji w sprawie klasyfikacji OFE. Polska zabiega, by OFE uznać za część zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji część finansów publicznych.
Financial Times z 5-6 Marca 2005 poinformował, że spada poparcie dla proponowanej przez Prezydenta Busha reformy Social Security, wg sondazu Pew w lutym 2005 spadło ono do 46% z 54% w grudniu 2004, a wg sondażu Gallupa 38% ankietowanych chciałoby, by reforma social security została przeprowadzona w ciągu 2 najbliższych lat, podczas gdy w styczniu stanowisko takie popierało 49%. Wg Financial Times Demokraci wykorzystują walkę z propozycja reformy social security do odzyskania popularności.
Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna, zostało dopuszczone na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do udziału w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary na PTE Generali przez KNUiFE za pobieranie opłaty za zmianę funduszu po upływie 24 miesięcy od uzyskania członkostwa w tym funduszu. Na rozprawie Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc wskazał, że praktyka ta narusza podstawowe prawa konsumenckie i poparł stanowisko KNUiFE w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę PTE Generali. Sprawę opisała Rzeczpospolita w dniu 18 marca 2005 r.
Stowarzyszenie zostało także dopuszczone do udziału w postępowaniu w analogicznej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dotyczącej PTE zarządzającego OFE Pocztylion.
Stowarzyszenie złożyło KPWiG wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowań dotyczących nieprawidłowości w wycenie jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Dr Cezary Mech
Wiceprezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes – Paweł Pelc
Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
e-mail:
srkunfe@webpark.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE