Warszawa, grudzień 2005r. Nr 31
Tresc Biuletynu Stowarzyszenia grudzień 2005
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego
Warszawa, grudzień 2005. Nr 31.
Pragnę podziękować wszystkim członkom i sympatykom Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE oraz czytelnikom Biuletynu Miesięcznego za dotychczasową współpracę. Przez 30 ostatnich miesięcy z tego miejsca zapraszałem do lektury kolejnych numerów Biuletynu Miesięcznego oraz informowałem o istotnych problemach rynku kapitałowego i rynku emerytalnego oraz reformy emerytalnej i nadzoru nad instytucjami finansowymi w tym funduszami emerytalnymi i pracowniczymi programami emerytalnymi.
Kierowałem pracami Stowarzyszenia od jego powstania.
Zostałem jednak powołany na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępcy Przewodniczącego Komisji Nadzoru Bankowego, Zastępcy Przewodniczącego Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych oraz członka Komisji Papierów Wartościowych i Giełd.
Z tych przyczyn zmuszony byłem zawiesić pełnienie funkcji Prezesa Stowarzyszenia. Mam nadzieję, że także na nowym miejscu będę mógł dbać o interesy członków funduszy emerytalnych, uczestników pracowniczych programów emerytalnych, ubezpieczonych, inwestorów i innych oszczędzających, o rozwój konkurencji na rynkach finansowych i rozwój rynku kapitałowego w Polsce.
Przekazuję Stowarzyszenie w dobre ręce. Pracami Stowarzyszenia będzie bowiem kierować Wiceprezes Stowarzyszenia, senator Ewa Tomaszewska. Jest ona Wiceprezesem Stowarzyszenia od jego powstania. W okresie istnienia UNFE poseł Ewa Tomaszewska była Przewodniczącą Komitetu Doradczego UNFE. Jest także członkiem Prezydium Komisji Krajowej NSZZ Solidarność, aktywnie działa na forum MOP.
Dr Cezary Mech
Przyłączam się do podziękowań Ministra Mecha. W związku z powołaniem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej na funkcję Zastępcy Przewodniczącego Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych oraz z powołaniem przez Ministra Finansów na członka Komisji Nadzoru Bankowego zmuszony byłem zawiesić pełnienie Funkcji Wiceprezesa Stowarzyszenia.
Dziękuję wszystkim, którzy nam przez ten czas towarzyszyli i wspierali nas.
Paweł Pelc
Od Redaktora:
Zapraszam do lektury kolejnego, już 31 numeru Biuletynu Miesięcznego Stowarzyszenia. Tym razem przede wszystkim dokumentacja, dotycząca działalności Stowarzyszenia i zajmowanych przez nie stanowisk. Zapraszam też do odwiedzenia strony internetowej Stowarzyszenia: www.srkunfe.webpark.pl. Archiwalne numery Biuletynu dostępne są na naszej stronie internetowej (w wersji tekstowej), a także pod adresem www.pelc.net.pl (w pełnej wersji).
Na nadchodzące Święta Narodzenia Pańskiego najlepsze życzenia wielu łask Bożych i nieustającej opieki Dzieciątka Jezus.
Dokumentacja
Warszawa, 4.11.2005 r.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
srkunfe@webpark.pl
Sz.P. Kazimierz Marcinkiewicz
Prezes Rady Ministrów
W toku prac programowych dotyczących finansów państwa i kształtu budżetu na rok 2006 i lata następne, toczonych m.in. przy udziale ekspertów Stowarzyszenia, wyraźnie założono, że jednym z kluczowych elementów naprawy finansów państwa jest zwiększenie przejrzystości finansów publicznych. Na wszelkie narastające poza budżetem zobowiązania powinno się tworzyć odpowiednie rezerwy. Oznacza to, że jeżeli państwo chce zapewnić szczególne przywileje służbom mundurowym, pracownikom wymiaru sprawiedliwości, górnikom i innym osobom pracującym w szczególnych warunkach, to w okresie, w którym osoby te pracują w warunkach uprawniających je do szczególnych przywilejów powinny być odprowadzane za te osoby odpowiednie składki niezbędne do sfinansowania tych przywilejów, oparte na metodach aktuarialnych i tworzące stosowne rezerwy. Pochodzące z budżetu środki na ten cel powinny stanowić, przynajmniej w roku 2006 rozchody (transfery w ramach sektora finansów publicznych) i nie powinny zwiększać deficytu budżetowego.
Kwestie te powinny być rozwiązane w ustawie dotyczącej przywilejów emerytalnych, której uchwalenie powinno być jednym z priorytetów nowej Rady Ministrów. Ustawa ta powinno kompleksowo regulować kwestie szczególnych przywilejów zawodowych poszczególnych grup zawodowych i źródła ich finansowania, a także metody aktywizacji zawodowej osób pracujących w szczególnych warunkach, tak by mogły one się odpowiednio wcześnie przekwalifikować, a także by ograniczyć dopuszczalny okres pracy w szczególnych poszczególnych osób, by poprawić stan zdrowia społeczeństwa i ograniczyć niekontrolowane narastanie kosztów opieki medycznej.
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ustawy Karta Nauczyciela (Dz.U. nr 167, poz. 1397) nie wskazuje na źródła jej finansowania, co prowadzi do aktuarialnego niezrównoważenia repartycyjnej części systemu emerytalnego w średnim i długim okresie.
Z tych przyczyn zwracamy się z prośbą o pozostawienie w Trybunale Konstytucyjnym wniosku dotyczącego ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ustawy Karta Nauczyciela (Dz.U. nr 167, poz. 1397) i bardzo szybkie uchwalenie ustawy dotyczącej przywilejów emerytalnych.
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ustawy Karta Nauczyciela (Dz.U. nr 167, poz. 1397) została przyjęta przez parlament poprzedniej kadencji w nadzwyczajnych warunkach, bez pogłębionych prac parlamentarnych. W efekcie zawiera ona szereg wad legislacyjnych, które prowadzić będą do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej osób objętych tą ustawą, ze względu na decyzje podjęte przez te osoby w roku 1999, przejawiającego się różną wysokością świadczeń, bądź zakresem uprawnień emerytalnych niezależnie od wykonywanej pracy i poziomu opłacanych świadczeń, a jedynie ze względu na fakt przystąpienia do OFE bądź nie (górnicy, którzy przystąpili do OFE, otrzymywaliby wyższe emerytury, niż górnicy, którzy pozostawili całość składki w ZUS, odwrotnie osoby innych zawodów pracujące w szczególnych warunkach, które nie przystąpiły do OFE byłyby w roku 2007 w znacząco lepszej sytuacji, niż osoby, które do OFE przystąpiły).
Ustawa wywołuje szeroką dyskusję publiczną dotyczącą jej zgodności z Konstytucją. W tej sytuacji istotne jest by ocenił ją Trybunał Konstytucyjny.
W ocenie Stowarzyszenia, w każdym przypadku ocena zgodności z konstytucją przedmiotowej ustawy leży w interesie osób nią objętych. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny potwierdzi ich uprawnienia i zgodność z Konstytucją przyjętych rozwiązań, ich uprawnienia będą silniej umocowane. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny zakwestionuje konstytucyjność przyjętych rozwiązań nowa Rada Ministrów będzie silniej zobligowana do przedstawienia projektu ustawy o przywilejach emerytalnych kompleksowo rozwiązującego problem finansowania wszelkich szczególnych uprawnień.
dr Cezary Mech
Prezes Stowarzyszenia
Paweł Pelc
Wiceprezes Stowarzyszenia
Opinia
Pakietu trzech projektów rozporządzeń Rady Ministrów:
w sprawie określenia maksymalnej części aktywów pracowniczego funduszu emerytalnego, jaka może zostać ulokowana w poszczególnych kategoriach lokat,
w sprawie określenia maksymalnej części aktywów pracowniczego funduszu emerytalnego, jaka może zostać ulokowana w poszczególnych kategoriach lokat,
zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia maksymalnej części aktywów otwartego funduszu emerytalnego, jaka może zostać ulokowana w poszczególnych kategoriach lokat, oraz dodatkowych ograniczeń w zakresie prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusze.
Jak czytamy w uzasadnieniu, projekty rozporządzeń są wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 142 ust.5 i art. 155, art.99 ust 6, art. 142 ust.6 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a wprowadzone zmiany wynikają z potrzeby dostosowania przepisów rozporządzenia do nowego stanu prawnego oraz uzupełnienia katalogu lokat funduszy o instrumenty pochodne, których limit inwestycyjny ma zostać określony na mocy jednego z rozporządzeń na poziomie 5% aktywów funduszu.
Instrumenty pochodne to instrumenty finansowe mające postać kontraktu, którego wartość zależy od wartości innego instrumentu finansowego (np. akcji czy waluty) lub towaru, zwanego instrumentem podstawowym. Najwazniejszą rolę spełniają dwa podstawowe instrumenty pochodne, od których wywodzi się większość pozostałych. Są to:
1)opcja,
2)kontrakt terminowy (transakcja terminowa).
Na polskim rynku instrumenty pochodne SA przedmiotem obrotu na GPW, CTO, Polskiej Giełdzie Finansowej oraz giełdach towarowych. Instrumenty oparte o papiery wartościowe mogą być przedmiotem publicznego obrotu wyłącznie na rynku regulowanym, czyli GPW i CTO. Do najbardziej popularnych instrumentów pochodnych na polskim rynku zaliczyć należy: kontrakty terminowe na index WIG 20 oraz warianty na akcje niektórych spółek. Według prof. Dr hab. Krzysztofa Jajuga „Podstawową korzyścią ze stosowania instrumentów pochodnych jest to, iż zabezpieczają one przed niekorzystnymi dla inwestora zmianami cen instrumentów. Podstawowym zaś zagrożeniem jest to, że stosowane w sposób niewłaściwy, w celach spekulacyjnych, mogą prowadzić do dużych strat. Inwestowanie w instrumenty pochodne to „wyższa szkoła jazdy w inwestowaniu”, wymaga dużych umiejętności i doświadczenia.”
Inwestowanie w instrumenty pochodne (opcje, kontrakty terminowe) są spekulacjami krótkoterminowymi i nijak się mają do rozwoju polskiej gospodarki. Są to inwestycje o dużym stopniu ryzyka, a więc charakteryzują się dużymi stratami lub zyskami. Inwestowanie w instrumenty pochodne daje możliwość hipotetycznego zwiększenia wypłaty przy pewnym zwiększeniu ryzyka.
Jeżeli chodzi o fundusze emerytalne uważam, że propozycja nie jest trafiona. Dla przeciętnego emeryta lepsza jest opcja: niższa wypłata przy minimalnym ryzyku, niż wyższa wypłata przy dużym ryzyku.
Opracowała: Elżbieta Urbanowicz DPS – Warszawa
Dokumentacja
Warszawa, 24 listopada 2005 r.
Skarżący:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
Organ administracji:
Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
Do:
Wojewódzki Sąd Administracyjny
W Warszawie
00-013 Warszawa
ul. Jasna 2/4
Wydział VI
Sygn. Akt VI SA/Wa 1040/05
Pismo skarżącego
W związku z doręczeniem przez Sąd wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy wyznaczonej na 6.12.2005 r. o godz. 13.20 w Sali E także odpowiedzi na skargę KPWiG z dnia 6.06.2005 r., Skarżący pragnie podnieść, że stanowisko organu administracji jest w toku postępowania wewnętrznie sprzeczne, innych argumentów organ administracji używał w decyzji wydanej w I instancji (gdzie opierał się przede wszystkim na wykładni statutu Stowarzyszenia sprzecznej z jego brzmieniem), innych argumentów w decyzji wydanej w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zupełnie innych, nowych argumentów użył w odpowiedzi na skargę. W ocenie Stowarzyszenia najpełniej dowodzi to wadliwości decyzji wydanych przez organ administracji i konieczności ich uchylenia.
Jednocześnie Stowarzyszenie pragnie podnieść, że w odpowiedzi na skargę organ administracji podniósł nowe argumenty o charakterze znacząco wykraczającym poza przedmiot sporu między Stowarzyszeniem a KPWiG. Otóż organ administracji opierając się na art. 280 ustawy o funduszach inwestycyjnych wywodzi w niej, że skoro organizacje społeczne nie są wymienione wśród podmiotów zobowiązanych do zachowania tajemnicy zawodowej, to nie mogą uczestniczyć w jakichkolwiek postępowaniach administracyjnych dotyczących funduszy inwestycyjnych. Stowarzyszenie pragnie podnieść, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym do postępowania przed KPWiG stosuje się przepisy KPA, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Powołany przez KPWiG art. 280 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie zawiera postanowienia wyłączającego prawo organizacji społecznych do występowania w postępowaniach administracyjnych dotyczących funduszy inwestycyjnych. A to oznacza, że także do postępowań dotyczących funduszy inwestycyjnych organizacje społeczne mogą przystępować na zasadach określonych w art. 31 KPA. Z tych przyczyn rozstrzygnięcie Sądu będzie miało szczególnie istotne znaczenie dla zakresu kontroli społecznej związanej z nadzorem nad rynkiem kapitałowym. Jednocześnie Stowarzyszenie pragnie podkreślić, że w innym segmencie rynku kapitałowego, jakim jest rynek otwartych funduszy emerytalnych, gdzie występują analogiczne uregulowania w zakresie tajemnicy zawodowej organ nadzoru (KNUiFE) konsekwentnie dopuszcza Stowarzyszenie do postępowań jako organizację społeczną, także Wojewódzki Sąd Administracyjny konsekwentnie dopuszcza Stowarzyszenie do udziału w postępowaniach, jeżeli wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kierowany był przez Stowarzyszenie na etapie postępowania sądowo-administracyjnego.
Ponadto w ocenie Stowarzyszenia dla postępowań dotyczących wyceny jednostek uczestnictwa, a tego dotyczy wniosek Stowarzyszenia, trudno w ogóle uznać, że są one objęte tajemnicą zawodową, o której mowa w art. 280 ustawy o funduszach inwestycyjnych, skoro zasady wyceny są jawne.
W ocenie Stowarzyszenia argumentacja organu nadzoru narusza zatem art. 12 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, art. 31 KPA, a w konsekwencji także art. 2 Konstytucji RP.
Odnosząc się do argumentu organu nadzoru, że Stowarzyszenie nie sprecyzowało wystarczająco przedmiotu wniosku, skarżący uważa, że jednoznacznie określił jego przedmiot wskazując, że chodzi o nieprawidłowości w wycenie jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych związane z niedostosowaniem statutów funduszy inwestycyjnych do obowiązujących przepisów i nie zachowaniem obowiązujących terminów wyceny. Nieprawidłowości te zostały szczegółowo opisane w powołanych przez Stowarzyszenie artykułach prasowych. Z tych przyczyn Stowarzyszenie uważa, że argumentacja organu nadzoru ma na celu wyłącznie uniemożliwienie Stowarzyszeniu realizacji uprawnień wynikających z art. 31 KPA, ze względu na fundamentalną niechęć KPWiG do poddania się kontroli społecznej w zakresie prowadzonych przez siebie postępowaniach i dopuszczania tych organizacji do na prawach strony. Potwierdza to dodatkowo, że na każdym etapie postępowania organ nadzoru używał całkowicie odmiennych argumentów i mimo, wykazania przez skarżącego ich bezzasadności, organ nadzoru zamiast skorygować swoje rozstrzygnięcie, wyszukiwał nowych – odmiennych argumentów mających uzasadnić niemożność dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowań przed KPWiG. Organ nadzoru także nie wskazał dlaczego wniosek Stowarzyszenia o wszczęcie postępowań w zakresie opisanych w prasie nieprawidłowości (o ile nie zostały one wszyte przez KPWiG z urzędu) nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych przyczyn, zdaniem Stowarzyszenia, w postępowaniu będącym przedmiotem skargi, organ nadzoru, najpierw uznał, że nie dopuści skarżącego do postępowania, a argumenty prawne mają w tym rozstrzygnięciu znaczenie wtórne. W ocenie Stowarzyszenia postępowanie takie narusza nie tylko konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa, ale także statuowaną w art. 8 KPA zasadę budowania zaufania obywatela do organów państwa poprzez sposób prowadzenia postępowania.
W związku z powyższym Stowarzyszenie wnosi o uwzględnienie przez Sąd skargi w całości.
Ewa Tomaszewska
Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
Zarząd Stowarzyszenia w związku z zawieszeniem pełnienia funkcji w Zarządzie przez Cezarego Mecha i Pawła Pelca dokooptował do swojego składu Annę Witkowską.
Zarząd Stowarzyszenia przyjął do Stowarzyszenia Annę Witkowska i Elżbietę Urbanowicz.
Wiceprezes Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE Paweł Pelc został 14 lisopada 2005 r. wyznaczony przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej na Zastępcę Przewodniczącego Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. W związku z tym zawiesił pełnienie obowiązków Wiceprezesa Zarządu Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE, a także zawiesił udział w pracach Zespołu Ekspertów Certyfikatu Dobra Polisa.
Prezes Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE dr Cezary Mech został powołany w dniu 7 listopada 2005 r. na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów. Gratulujemy! Na czas pełnienia funkcji dr Cezary Mech zawiesił pełnienie obowiązków Prezesa Zarządu Stowarzyszenia.
Przedstawiciele Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE uczestniczyli w dniu 7 listopada 2005 r. w spotkaniu Prezesa Rady Ministrów Kazimierza Marcinkiewicza z przedstawicielami niezależnych instytutów ekonomicznych poświęconym programowi gospodarczemu rządu.
Credit Suisse Life&Pensions PTE S.A. pozytywnie ustosunkowało się w piśmie z 8 listopada 2005 r. do wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w postępowaniu o zezwolenie przejęcia zarządzania OFE DOM.
W piśmie tym CSL&P PTE stwierdziło m.in., że „członkami Stowarzyszenia są osoby posiadające głęboką wiedzę w zakresie organizacji i funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych, zarówno w warstwie teoretycznej jak i praktycznej, a także w dziedzinie systemu emerytalnego sensu largo. Skorzystanie z możliwości uczestnictwa Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu wydaje się więc korzystne dla samego jego toku. Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna, której celem jest m.in. podejmowanie działań w celu ochrony interesów członków funduszy emerytalnych, jest zwykle - z natury rzeczy – krytycznym recenzentem działalności towarzystw emerytalnych. Towarzystwo nie widzi jednak żadnych przeszkód w poddaniu ocenie organizacji społecznej kryteriów przejęcia zarządzania Otwartym Funduszem Emerytalnym „DOM”(…).”
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczył na 6.12.2005 r. rozprawę w sprawie skargi Stowarzyszenia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowań administracyjnych z urzędu i odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony przez KPWiG. W odpowiedzi na skargę KPWiG m.in. zakwestionowało w ogóle możliwość udziału organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniach dotyczących funduszy inwestycyjnych. Zdaniem KPWiG „przy uznaniu jakiejkolwiek organizacji społecznej za uczestnika postępowania na prawach strony pojawia się problem zachowania tajemnicy zawodowej, o którym mowa w dziale XIII ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tajemnicą zawodową są informacje związane z działalnością funduszu lub zbiorczego portfela papierów wartościowych, których ujawnienie mogłoby naruszać interes uczestników funduszu i publicznego obrotu (art. 280 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych). Art. 280 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych wymienia enumeratywnie podmioty mające obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Wyliczenie to ma charakter zamknięty i nie można swobodnie poszerzać kręgu podmiotów zobowiązanych do zachowania tajemnicy zawodowej. Skarżący dopuszczony na prawach strony do postępowania przed Komisją, mający tym samym dostęp do wielu spraw objętych tajemnicą zawodową, nie jest zobowiązany do jej zachowania, może stanowić zagrożenie dla interesów uczestników funduszy i publicznego obrotu. Byłaby to sytuacja rozszerzająca, w sposób nieuprawniony, krąg podmiotów dopuszczonych do tajemnicy zawodowej i naruszająca tym samym regulacje ustawowy o funduszach inwestycyjnych.” (pisownia zgodna z oryginałem). Stanowisko Stowarzyszenia w sprawie publikujemy w bieżącym numerze Biuletynu.
Stowarzyszenie wystąpiło do Prezesa Rady Ministrów z listem w sprawie przywilejów emerytalnych. Tekst listu w bieżącym numerze Biuletynu.
Gazeta Ubezpieczeniowa poinformowała na swoich łamach o treści listopadowego numeru Biuletynu Stowarzyszenia i działalności Stowarzyszenia.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Dr Cezary Mech
Wiceprezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes – Paweł Pelc
Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
e-mail:
srkunfe@webpark.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego