Warszawa, marzec 2007 r. Nr 46
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego
Warszawa, marzec 2007 r. Nr 46
OD REDAKCJI
Zapraszamy do lektury kolejnego numeru Biuletynu Miesięcznego Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. Zawiera on materiał przygotowany przez Komisję Nadzoru Finansowego dotyczący dobrych praktyk, przyjętych przez uczestników rynku finansowego. KNF zwróciła się do Stowarzyszenia o zajęcie stanowiska i przekazanie uwag i propozycji korekt do tego materiału. Prosimy o przesyłanie swoich komentarzy na adres e-mail Stowarzyszenia: srkunfe@post.pl.
Wszystkich członków oraz sympatyków Stowarzyszenia zachęcamy do współpracy z redakcją Biuletynu, chętnie opublikujemy przygotowane przez Państwa teksty.
Zapraszamy też do odwiedzenia strony internetowej Stowarzyszenia: www.srkunfe.webpark.pl, na której dostępne są między innymi wszystkie biuletyny Stowarzyszenia.
Redakcja
Kodeks dobrej praktyki domów maklerskich
PREAMBUŁA
Rynek kapitałowy ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju gospodarki rynkowej i wzrostu gospodarczego. Domy maklerskie odgrywają ważną rolę w rozwoju rynku kapitałowego, dlatego są zobowiązane do tworzenia i doskonalenia norm prowadzenia działalności w sposób przejrzysty i zwiększający bezpieczeństwo uczestników rynku. Wykorzystanie poufnych informacji i manipulacje na rynku uniemożliwiają pełną i właściwą przejrzystość rynku, która jest warunkiem wstępnym wymiany handlowej dla wszystkich podmiotów aktywnych gospodarczo na zintegrowanych rynkach finansowych. Określenie „dom maklerski” winno kojarzyć się z kompetencją uczciwością i prawością wynikającą z przestrzegania prawa i zasad etyki prowadzonej działalności. Mając powyższe na uwadze Członkowie Izby Domów Maklerskich ustalają niniejszy Kodeks Dobrej Praktyki Domów Maklerskich zwany dalej Kodeksem.
I. POSTANOWIENIA OGÓLNE
§ 1
1. Kodeks stanowi zbiór norm etycznych obowiązujących Członków Izby Domów Maklerskich zwanej dalej „Izbą” oraz ich pracowników.
2. Członek Izby informuje klientów i podmioty współpracujące o fakcie, że jego działalność podlega zasadom Kodeksu, co najmniej poprzez wywieszenie stosownej informacji w siedzibie (centrali) i Punktach Obsługi Klientów Członka Izby oraz na jego stronie internetowej.
3. W przypadku zawierania umów, z których wynika, że podmioty nie będące Członkami Izby uzyskają lub mogą uzyskać dostęp do informacji stanowiących tajemnicę zawodową lub informacji poufnych, Członkowie Izby dążą do umieszczenia w tych umowach, zapisów zobowiązujących do przestrzegania zasad Kodeksu.
§ 2
1. Ilekroć w Kodeksie jest mowa o:
1. Domu Maklerskim – rozumie się przez to podmiot lub jednostkę organizacyjną, prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ;
2. Komisji Etyki – rozumie się przez to Komisję Etyki działającą na podstawie Regulaminu Komisji Etyki;
3. Sądzie Izby – rozumie się przez to Sąd Izby Domów Maklerskich działający na podstawie Regulaminu Sądu Izby Domów Maklerskich;
4. Statucie Izby – rozumie się przez to Statut Izby Domów Maklerskich;
5. standardzie Izby – rozumie się przez to stworzony, na zasadach określonych w Statucie Izby, standard działalności domów maklerskich i przyjęte praktyki rynkowe;
2. Użyte w Kodeksie pojęcia należy tłumaczyć zgodnie z ich rozumieniem określonym w regulacjach rynku kapitałowego obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3
1. Dom Maklerski jako instytucja zaufania publicznego działa w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, uchwały organów Izby, Kodeks, jego wykładnie dokonywane przez Komisję Etyki zgodnie z Regulaminem Komisji Etyki, standardy Izby, przyjęte praktyki rynkowe oraz powszechnie uznawane zwyczaje kupieckie.
2. Dom Maklerski w prowadzonej działalności na rzecz osób trzecich zobowiązany jest zachować należytą staranność, którą określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
§ 4
Dom Maklerski w prowadzonej działalności kieruje się dbałością o bezpieczeństwo rynku w szczególności wprowadzając wewnętrzne zasady monitorowania transakcji oraz przeciwdziałania praktykom manipulacji instrumentami finansowymi.
§ 5
1. Dom Maklerski zobowiązany jest do zachowania tajemnicy zawodowej, a w tym do utrzymania w tajemnicy wszelkich zleceń oraz stanów rachunków i obrotów na rachunkach swoich klientów, a także innych danych dotyczących klientów. Wyjątki od tej zasady muszą wynikać z przepisów prawa lub jednoznacznych dyspozycji klienta.
2. Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności:
1. do ograniczenia do niezbędnego minimum kręgu osób mających dostęp do informacji o zleceniach, stanach i obrotach na rachunkach klienta oraz innych danych dotyczących klienta,
2. wdrożenia wewnętrznych regulacji, które mają na celu uniemożliwienie wykorzystania przez pracowników Domu Maklerskiego lub inne osoby informacji o zleceniach, stanach i obrotach na rachunkach klienta oraz innych danych dotyczących klienta, do jakichkolwiek celów niezgodnych z dyspozycją klienta,
3. do wyraźnego określenia zasad dostępu do informacji stanowiących tajemnicę zawodową i informacji poufnych oraz wyznaczenia i aktualizowania kręgu osób mających dostęp do tych informacji, a także do wprowadzenia system nadzoru nad przepływem i wykorzystywaniem informacji poufnych,
4. do wyraźnego określenia zasad dotyczących warunków i trybu składania zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych przez maklerów papierów wartościowych i doradców inwestycyjnych, zatrudnionych w Domu Maklerskim oraz innych pracowników, współwłaścicieli i członków władz Domu Maklerskiego, a także wprowadzenia systemu kontroli przestrzegania powyższych zasad.
3. Dom Maklerski nie może podejmować żadnych czynności prawnych i faktycznych na rzecz jakiegokolwiek podmiotu, jeśli grozi to lub groziłoby naruszeniem tajemnicy informacji stanowiących tajemnicę zawodową lub informacji poufnych.
4. Dom Maklerski udostępnia informacje stanowiące tajemnicę zawodową lub informację poufną na żądanie uprawnionych osób na podstawie odrębnych przepisów.
§ 6
1. Dom Maklerski, jako profesjonalny pośrednik w obrocie instrumentami finansowymi nie może wykorzystywać swojej uprzywilejowanej pozycji.
2. W szczególności niedopuszczalne jest wykorzystywanie przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych na własny rachunek Domu Maklerskiego informacji o stanach, obrotach i zleceniach klientów oraz innych danych dotyczących klientów.
§ 7
Dom maklerski w prowadzonej działalności powinien unikać wszelkich sytuacji, w których mógłby powstać konflikt interesów, a w szczególności powinien unikać posiadania akcji lub udziałów w podmiotach, których działalność mogłaby powodować powstanie takiego konfliktu.
II. ZASADY POSTĘPOWANIA DOMÓW MAKLERSKICH W STOSUNKACH Z KLIENTAMI
§ 8
1. W działalności prowadzonej na rzecz swoich klientów Dom Maklerski zobowiązany jest wykonywać powierzone czynności z należytą starannością, w dobrej wierze i w dobrze pojętym interesie klientów, w granicach obowiązującego prawa.
2. Dom Maklerski nie może różnicować klientów poprzez nadawanie niektórym z nich nieuzasadnionych przywilejów i uprawnień.
§ 9
Dom Maklerski powinien dążyć do jak najlepszego poznania potrzeb swoich klientów w celu dopasowania odpowiednich usług do:
1. profilu inwestycyjnego klienta, który uwzględnia jego potrzeby i oczekiwania,
2. poziomu wiedzy klienta na temat rynku kapitałowego i obowiązujących regulacji,
3. doświadczenia inwestycyjnego klienta,
4. poziomu ryzyka inwestycyjnego akceptowanego przez klienta.
§ 10
1. Dom Maklerski informuje klienta o istniejących i potencjalnych czynnikach ryzyka wynikających z właściwości poszczególnych instrumentów finansowych.
2. W szczególności Dom Maklerski jest obowiązany informować klienta o ryzyku związanym z transakcją w przypadku gdy:
1. dany instrument nie jest przedmiotem obrotu na rynku regulowanym,
2. jest to transakcja krótkiej sprzedaży,
3. transakcja związana jest z obowiązkiem wniesienia depozytu zabezpieczającego,
4. transakcja związana jest z ryzykiem kursowym (waluty obce).
3. Informacje dotyczące ryzyka związanego z transakcjami na instrumentach pochodnych muszą wskazywać, że w przypadku gwałtownego i znacznego spadku kursu tego instrumentu klient może stracić nie tylko środki zainwestowane w daną transakcję ale również może powstać konieczność poniesienia przez niego dodatkowych kosztów.
§ 11
1. Dom Maklerski powinien dążyć do unikania konfliktu interesów ze swoimi klientami.
2. Dom Maklerski powinien, przed zawarciem umowy z klientem, informować klienta o możliwych sytuacjach, w których konflikt interesów może wystąpić oraz ustalić z klientem zasady postępowania w takich przypadkach.
3. W sytuacji, w której zidentyfikowanie możliwości wystąpienia konfliktu interesów nie jest możliwe bądź nie było możliwe w momencie podpisania umowy, Dom Maklerski powinien o zaistnieniu konfliktu interesów powiadomić klienta niezwłocznie po zidentyfikowaniu takiej sytuacji. W tym wypadku Dom Maklerski powinien wstrzymać się od świadczenia usługi na rzecz danego klienta. Kontynuacja świadczenia usługi jest możliwa dopiero po uzyskaniu wyraźnej zgody tego klienta.
4. Przy analizie możliwości powstania konfliktu interesów Dom Maklerski winien również wziąć pod uwagę interesy podmiotów grupy kapitałowej, do której należy oraz interes podmiotów uczestniczących w świadczeniu usługi na rzecz danego klienta.
§ 12
Bez zgody klienta Dom Maklerski nie może wykorzystywać w swojej działalności nie upublicznionej informacji, nie mającej charakteru informacji poufnej, otrzymanej od tego klienta, pracownika tego klienta lub podmiotów pozostających z tym klientem w stosunku dominacji lub zależności, nawet jeżeli nie naruszyłoby to obowiązujących przepisów prawa.
§ 13
W regulaminach, umowach oraz pismach kierowanych do klientów powinny być stosowane powszechnie zrozumiałe i precyzyjne sformułowania, a używanie terminów lub zwrotów specjalistycznych należy ograniczyć do niezbędnego minimum.
§ 14
1. Przy realizowaniu zleceń klientów Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności :
1. do realizowania zleceń klienta zgodnie z określonymi w nich warunkami i właściwą umową łączącą Dom Maklerski z klientem,
2. do stosowania jasnych i jednoznacznych zasad pobierania prowizji od zrealizowanych zleceń klienta, zasad odraczania zapłaty za zakupione przez klienta instrumenty finansowe oraz zasad rozliczania transakcji klientów,
3. do przekazywania zleceń klientów w sposób szybki i w odpowiedniej kolejności oraz powinien dołożyć wszelkich starań by umożliwić jego jak najlepszą realizację, biorąc pod uwagę wszystkie istotne parametry zlecenia oraz sytuację panującą na danym rynku.
2. Niedopuszczalne jest:
1. uprzywilejowanie zleceń na własny rachunek Domu Maklerskiego w stosunku do zleceń klientów,
2. uprzywilejowanie zleceń pracowników, współwłaścicieli lub członków władz Domu Maklerskiego, a także podmiotów zależnych lub dominujących wobec Domu Maklerskiego oraz jednostek organizacyjnych podmiotu w strukturze, którego działa w stosunku do zleceń klientów.
§ 15
1. Przy świadczeniu usług informacyjnych Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności:
1. do stosowania jasnych i jednoznacznych zasad dostępu klientów i innych osób do opracowywanych przez przedsiębiorstwo maklerskie produktów informacyjnych (biuletyny, informatory, serwisy informacyjne itp.),
2. do dochowania należytej staranności zawodowej przy opracowywaniu produktów informacyjnych, a zwłaszcza do rzetelnej weryfikacji prawdziwości publikowanych danych,
2. Niedopuszczalne jest:
1. przedstawianie w produktach informacyjnych danych w sposób stronniczy,
2. publikowanie pogłosek i informacji nie sprawdzonych,
3. pomijanie faktów niezbędnych dla oceny znaczenia informacji, których brak może wprowadzić w błąd klientów,
4. publikowanie informacji mających charakter poufny.
§ 16
1. Przy świadczeniu usług doradczych Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności :
1. do stosowania jasnych i jednoznacznych zasad dostępu klientów i innych osób do opracowywanych przez przedsiębiorstwo rekomendacji,
2. do dochowania należytej staranności zawodowej przy opracowywaniu rekomendacji, a zwłaszcza do rzetelnej weryfikacji prawdziwości publikowanych w rekomendacjach danych, z uwzględnieniem istniejących i potencjalnych istotnych czynników ryzyka związanych z rekomendowanymi inwestycjami w papiery wartościowe,
2. Niedopuszczalne jest:
1. rekomendowanie inwestycji na podstawie lub w związku z informacjami dotyczącymi inwestycji Domu Maklerskiego na rachunek własny,
2. rekomendowanie inwestycji na podstawie lub w związku z informacjami dotyczącymi rachunków i zleceń innych klientów,
3. rekomendowanie inwestycji na podstawie lub w związku z informacjami mającymi charakter poufny,
4. rekomendowanie klientowi operacji zwiększających liczbę lub wartość transakcji jeżeli celem tej rekomendacji jest jedynie uzyskanie większej prowizji i opłat dla Domu Maklerskiego.
3. W przypadku, gdy Dom Maklerski wykazuje w stosunku do rekomendowanych klientowi instrumentów finansowych własne zainteresowanie, wynikające w szczególności z posiadania na własnym rachunku lub zamiaru nabycia pakietu rekomendowanych instrumentów finansowych bądź pełnienia funkcji animatora lub podmiotu organizującego rynek na regulowanym rynku pozagiełdowym w stosunku do rekomendowanych instrumentów finansowych, powinien poinformować klienta o tym fakcie w udzielonej rekomendacji.
§ 17
1. Przy zarządzaniu portfelem na zlecenie klienta Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności:
1. do stosowania jasnych i jednoznacznych zasad świadczenia usług zarządzania portfelem klienta,
2. do udzielania na każde żądanie klienta lub jego pełnomocnika w granicach umocowania, informacji dotyczących stanu jego portfela oraz operacji dokonanych w ramach zarządzania, o ile umowa o zarządzanie nie stanowi inaczej.
2. Niedopuszczalne jest :
1. podejmowanie decyzji inwestycyjnych na rachunek klienta na podstawie lub w związku z informacjami dotyczącymi inwestycji Domu Maklerskiego na rachunek własny,
2. podejmowanie decyzji inwestycyjnych na rachunek klienta na podstawie lub w związku z informacjami dotyczącymi rachunków i zleceń innych klientów,
3. podejmowanie decyzji inwestycyjnych na rachunek klienta na podstawie lub w związku z informacjami mającymi charakter poufny.
§ 18
Przy rozpatrywaniu reklamacji klientów Dom Maklerski zobowiązany jest w szczególności do:
1. stosowania jasnych i jednoznacznych zasad rozpatrywania reklamacji klientów,
2. udzielania odpowiedzi na pisemne reklamacje klientów bez względu na ich zasadność,
3. rozpatrywania reklamacji rzetelnie i w terminach określonych w regulaminie świadczenia usług przez Dom Maklerski.
III. ZASADY POSTĘPOWANIA PRACOWNIKÓW DOMÓW MAKLERSKICH
§ 19
1. Pracownik Domu Maklerskiego powinien:
1. wykonywać swoje obowiązki starannie i sumiennie, zgodnie z najlepszą wiedzą i wolą,
w granicach dopuszczalnego ryzyka, uzasadnionego interesem Domu Maklerskiego,
2. dbać o dobre imię Domu Maklerskiego i godnie go reprezentować,
3. być lojalnym wobec Domu Maklerskiego, w którym jest zatrudniony,
4. wykorzystywać posiadaną wiedzę i kwalifikacje w interesie Domu Maklerskiego i jego klientów.
2. Pracownik Domu Maklerskiego powinien być odpowiedzialny za własne słowo, którym powinien czuć się związany tak samo, jak formalnie sporządzonym dokumentem.
3. Pracownik Domu Maklerskiego powinien być uprzejmy i taktowny, udzielać rzetelnych informacji, rzeczowo wyjaśniać klientom istotę świadczonych przez Dom Maklerski usług, przy negocjacjach warunków umów udzielać informacji, które mają znaczenie dla zawieranej umowy.
4. Pracownik nie może udzielać osobom trzecim informacji stanowiących tajemnicę zawodową oraz informacji o klientach, z wyjątkiem sytuacji określonych przez prawo.
5. Zasada zachowania tajemnicy obowiązuje pracownika także po ustaniu zatrudnienia w Domu Maklerskim.
6. Pracownik nie powinien podejmować czynności, które mogłyby doprowadzić do powstania konfliktu interesów pomiędzy nim a Domem Maklerskim, w szczególności nie powinien podejmować działań konkurencyjnych wobec Domu Maklerskiego, w którym jest zatrudniony.
7. Pracownik nie może wykorzystywać zajmowanego w Domu Maklerskim stanowiska dla osiągania osobistych korzyści.
8. Pracownik powinien dążyć do podwyższania swoich kwalifikacji zawodowych.
9. Pracownik ma obowiązek zawiadomić przełożonych o nieprawidłowościach i nagannych zachowaniach innych pracowników, które mogłyby narazić na szkodę Dom Maklerski, innych pracowników lub klientów Domu Maklerskiego.
§ 20
Dom Maklerski nie powinien powierzać pracownikowi obowiązków służbowych, których równoczesne wykonywanie może powodować powstanie konfliktu interesów.
§ 21
1. Makler papierów wartościowych, w zakresie określonym w zezwoleniu Domu Maklerskiego, na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez Dom Maklerski może:
1. przekazywać klientom Domu Maklerskiego rekomendacje w zakresie obrotu papierami wartościowymi opracowane lub nabyte przez Dom Maklerski, a także dokonywać ich omówienia;
2. udzielać opinii nt. sytuacji na rynku papierów wartościowych.
2. Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1 makler papierów wartościowych zobowiązany jest podać źródło i podstawę przekazywanych informacji. Opinie przekazywane klientowi powinny uwzględniać potrzeby i sytuację tego klienta.
3. Przy udzielaniu klientom jakichkolwiek informacji makler papierów wartościowych zobowiązany jest zwrócić szczególną uwagę na rzetelność i aktualność tych informacji.
§ 22
1. Doradca, w zakresie określonym w zezwoleniu Domu Maklerskiego na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez Dom Maklerski, może:
1. udzielać klientom Domu Maklerskiego porad lub rekomendacji w zakresie obrotu papierami wartościowymi, opracowywanych lub zlecanych przez Dom Maklerski, a także dokonywać ich omówienia;
2. udzielać klientowi, z zastrzeżeniem iż jest to osobista ocena doradcy, opinii i rekomendacji dotyczących papierów wartościowych, które nie są objęte aktualną rekomendacją przygotowaną lub zalecaną przez Dom Maklerski;
3. udzielać opinii nt. sytuacji na rynku papierów wartościowych.
2. Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1 doradca zobowiązany jest podać źródło i podstawę przekazywanych informacji.
3. Przy udzielaniu klientom jakichkolwiek informacji doradca zobowiązany jest zwrócić szczególną uwagę na rzetelność i aktualność tych informacji.
IV. ZASADY PRZEKAZYWANIA INFORMACJI O USŁUGACH DOMU MAKLERSKIEGO ORAZ PROWADZENIE DZIAŁAŃ REKLAMOWYCH I MARKETINGOWYCH
§ 23
Dom Maklerski przed rozpoczęciem świadczenia usług jest zobowiązany do przekazania klientowi informacji o sobie i o świadczonych usługach, a szczególności:
1. danych identyfikujących Dom Maklerski, informacji o grupie kapitałowej, do której należy oraz dane teleadresowe,
2. informacji o właściwym organie nadzoru, który wydał zgodę na działalność Domu Maklerskiego,
3. informacji o systemie rekompensat
4. regulamin świadczenia usług
5. informacji o zasadach postępowania Domu Maklerskiego w zakresie konfliktów interesów.
§ 24
1. Dom Maklerski powinien informować klienta o istotnych cechach danej usługi lub instrumentu finansowego.
2. Informacje przekazywane klientowi muszą zawierać co najmniej:
1. opis cech podstawowych usługi lub instrumentu, określenie zobowiązań finansowych związanych z usługą, bądź transakcją danym instrumentem,
2. wskazanie czy dany instrument jest przedmiotem obrotu na rynku regulowanym,
3. wskazanie ryzyka inwestycyjnego związanego z danym instrumentem,
4. prowizje i opłaty pobierane w związku z transakcją lub usługą,
5. tryb dokonywania płatności,
6. możliwość ewentualnego odstąpienia od umowy, bądź możliwość odstąpienia od transakcji.
3. Przy przekazywaniu informacji o możliwych zyskach należy rzetelnie wskazać ryzyko danej inwestycji.
§ 25
1. Dom Maklerski, prowadząc działania marketingowe i reklamowe, winien formułować informacje wyraźnie określając cel komunikacji, rzetelnie i w sposób nie wprowadzający w błąd klientów.
2. Informacje przekazywane przez Dom Maklerski, prowadzący działania marketingowe i reklamowe, winny być identyczne z informacjami, jakie Dom Maklerski przekazuje swoim klientom w ramach świadczenia usług na ich rzecz.
3. Dom Maklerski nie może używać nazwy właściwego organu nadzoru, który wydał zgodę na działalność Domu Maklerskiego, w taki sposób by wskazywało to na poparcie lub akceptacje przez ten organ.
4. Reklama Domu Maklerskiego może zawierać wyłącznie prawdziwe informacje co do zakresu i rozmiaru prowadzonej działalności oraz warunków świadczenia usług.
V. ZASADY WZAJEMNYCH STOSUNKÓW POMIĘDZY DOMAMI MAKLERSKIMI
§ 26
Domy Maklerskie we wzajemnych stosunkach powinny kierować się zasadami solidności i lojalności środowiskowej, zachowując zasady uczciwej konkurencji i nie powinny podejmować działań, które naruszają lub mogłyby naruszyć dobre imię innego Domu Maklerskiego.
§ 27
Konkurując ze sobą Domy Maklerskie powinny unikać nieuzasadnionego zaniżania cen świadczonych usług.
§ 28
Domy Maklerskie, nie naruszając własnych interesów oraz zachowując tajemnicę handlową, powinny wspomagać się przy wykonywaniu wspólnych przedsięwzięć, służących umacnianiu rynku kapitałowego.
§ 29
W działalności reklamowej i marketingowej prowadzonej przez Dom Maklerski nie powinno się używać określeń porównawczych, sądów i opinii dyskredytujących inne Domy Maklerskie, a także rozpowszechniać niesprawdzonych informacji.
§ 30
Domy Maklerskie nie powinny nie mając prawnego uzasadnienia kwestionować dokumentów wydanych przez inny Dom Maklerski..
§ 31
Aby zapewnić wiarygodność i obiektywizm porównań ofert Domów Maklerskich dokonywanych przez prasę Domy Maklerskie nie powinny finansować takich porównań.
§ 32
W przypadku wymiany dopuszczalnych informacji pomiędzy Domami Maklerskimi, informacje te powinny być rzetelne i zgodne z najlepszą wiedzą odpowiadającego.
§ 33
Domy Maklerskie powinny dążyć do polubownego rozstrzygania wzajemnych sporów, a w przypadkach koniecznych korzystać z Sądu Izby.
VI. DOM MAKLERSKI A INNE PODMIOTY
§ 34
W kontaktach we własnym imieniu z organami administracji rządowej oraz instytucjami infrastrukturalnymi, Dom Maklerski, ustalając i nabywając określone prawa, powinien uwzględniać - w miarę możliwości - interes środowiskowy, a w szczególności dążyć do wypracowania jednolitego stanowiska w kwestiach, które mogłyby dotyczyć również innych Domów Maklerskich.
§ 35
Dom Maklerski w kontaktach ze środkami masowego przekazu może ujawniać wyłącznie sprawdzone informacje, których ujawnienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa lub zastrzeżeń umownych łączących ten Dom Maklerski z innymi podmiotami.
VII. NARUSZENIE ZASAD KODEKSU I KOMISJA ETYKI
§ 36
1. Za naruszenie zasad Kodeksu uznane będzie każde zachowanie niezgodne z tymi zasadami, a także próby obejścia zasad Kodeksu poprzez wykorzystanie podmiotów nie związanych zasadami Kodeksu, chyba że zachowanie takie jest następstwem okoliczności, za które podmiot związany zasadami Kodeksu odpowiedzialności nie ponosi.
2. Za naruszenie zasad Kodeksu przez pracownika podmiotu zobowiązanego do przestrzegania zasad Kodeksu odpowiada ten podmiot.
§ 37
1. W przypadku zaistnienia okoliczności wskazujących na naruszenie lub uzasadniających podejrzenie naruszenia zasad Kodeksu przez lub w wyniku określonego zachowania podmiotu zobowiązanego w momencie zaistnienia tego zachowania do przestrzegania zasad Kodeksu, zachowanie to może być poddane ocenie Komisji Etyki działającej w ramach Sądu Izby, o którym mowa w Statucie Izby.
2. Postępowanie przed Komisją Etyki może być wszczęte na wniosek Członka Izby lub Rzecznika Sądu Izby, o którym mowa w Statucie Izby.
3. W wyniku przeprowadzonego postępowania Komisja Etyki stwierdza w swojej uchwale czy doszło do naruszenia zasad Kodeksu. Niezwłocznie po podjęciu, o uchwale i jej treści Komisja Etyki zawiadamia pisemnie wszystkich Członków Izby.
4. W przypadku stwierdzenia naruszenia zasad Kodeksu przez Członka Izby Komisja Etyki może
w podjętej uchwale jednocześnie nałożyć na niego jedną lub kilka z następujących kar:
1. upomnienie,
2. nagana,
3. kara pieniężna,
4. zawieszenie na okres do 6 miesięcy członkostwa w Izbie,
5. usunięcie z Izby,
6. podanie do publicznej wiadomości w drodze ogłoszenia w ogólnopolskim dzienniku informacji o podjętej uchwale i jej treści.
5. W przypadku stwierdzenia naruszenia zasad Kodeksu przez inny niż Członek Izby podmiot związany zasadami Kodeksu, Komisja Etyki może w podjętej uchwale nałożyć na taki podmiot tylko karę, o której mowa w ust.4 pkt 6).
6. Ze względu na charakter sprawy, mimo nie stwierdzenia naruszenia zasad Kodeksu, Komisja Etyki w swojej uchwale może zdecydować o podaniu do publicznej wiadomości w drodze ogłoszenia w ogólnopolskim dzienniku informacji o podjętej uchwale i jej treści.
7. Od uchwały Komisji Etyki przysługuje odwołanie do Sądu Izby.
8. Utrata w toku postępowania przed Komisją statusu podmiotu związanego zasadami Kodeksu przez stronę lub inny podmiot, którego dotyczy postępowanie nie narusza podstaw wszczęcia tego postępowania ani nie stanowi przeszkody dla jego prowadzenia.
9. Wysokość kar pieniężnych określa Statut Izby.
10. Zasady działania Komisji Etyki określa Regulamin Komisji Etyki, uchwalony przez Walne Zgromadzenie Członków Izby.
VIII. POSTANOWIENIA PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
§ 38
Członkowie Izby zobowiązani są udostępniać Kodeks do wglądu wszystkim zainteresowanym.
§ 39
1. Komisja Etyki z własnej inicjatywy lub na pisemny wniosek co najmniej pięciu Członków Izby lub władz Izby bądź Rzecznika Sądu Izby może dokonać wykładni zasad Kodeksu.
2. Wykładnia zasad Kodeksu jest obowiązująca dla Członków Izby oraz innych podmiotów związanych zasadami Kodeksu z chwilą jej otrzymania chyba, że Komisja Etyki w treści wykładni wyznaczy inny termin lub inaczej oznaczy sposób jej obowiązywania.
§ 40
Niniejszy Kodeks oraz wszelkie jego zmiany wiązać będą Członków Izby na podstawie i w trybie uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Izby.
Podstawowe zasady dobrej praktyki oraz współpracy zakładów ubezpieczeniowych z brokerami
Brokerzy Ubezpieczeniowi i Zakłady Ubezpieczeń działając w najlepiej pojętym interesie Ubezpieczających, poprzez zapewnienie im m.in.:
• wszechstronnej i kompleksowej ochrony ubezpieczeniowej,
• pełnej i profesjonalnej obsługi, rzetelnej realizacji wypłat odszkodowań i świadczeń w przypadku powstania szkód
przyjmują niniejsze ZASADY i deklarują wolę ich stosowania w swej działalności.
1. Broker dołoży wszelkich starań aby zapytanie ofertowe było składane z odpowiednim wyprzedzeniem, umożliwiającym Zakładowi Ubezpieczeń przygotowanie odpowiedzi, a Zakład Ubezpieczeń dołoży wszelkich starań, aby udzielić odpowiedzi w terminie umożliwiającym Brokerowi złożenie oferty Klientowi.
2. Zapytanie ofertowe Brokera powinno zawierać informacje niezbędne do oceny ryzyka, w tym informacje o szkodach, zakresie proponowanej ochrony ubezpieczeniowej oraz propozycje wysokości oczekiwanej prowizji brokerskiej, a Zakład Ubezpieczeń udzieli odpowiedzi zgodnie z zaproponowanym przez Brokera programem ubezpieczeniowym.
3. Broker wraz z zapytaniem ofertowym przedłoży stosowne umocowanie od Klienta, a Zakład Ubezpieczeń będzie przestrzegał zakresu umocowania, udzielonego Brokerowi przez Klienta.
4. Broker przedkłada wybranym Zakładom Ubezpieczeń identyczne zapytanie ofertowe, dotyczące danego Klienta, a Zakład Ubezpieczeń, w przypadku otrzymania identycznych zapytań umocowanych Brokerów, udzieli jednakowych odpowiedzi.
5. Broker udzieli Zakładowi Ubezpieczeń odpowiedzi w sprawie decyzji Klienta odnośnie złożonej oferty, a zakład Ubezpieczeń udzieli odpowiedzi w przypadku braku zainteresowania zapytaniem ofertowym Brokera.
6. Zakład Ubezpieczeń będzie udzielał Brokerowi informacji i przebiegu szkodowym danego Klienta, w oparciu o udzielony Brokerowi przez Klienta zakres umocowania.
7. Zakład Ubezpieczeń będzie określał termin ważności przedłożonej oferty.
8. Zakład Ubezpieczeń nie będzie udzielał imiennej rekomendacji Brokerowi.
9. Zakład Ubezpieczeń w przypadku otrzymania jednakowego zapytania ofertowego bezpośrednio od Klienta i za pośrednictwem Brokera, nie przedłoży Klientowi oferty korzystniejszej, niż złożona za pośrednictwem Brokera.
10. Broker będzie składał zapytania ofertowe do jednej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń, a Zakład Ubezpieczeń udzieli odpowiedzi przez wyznaczoną do tego jednostkę organizacyjną.
Zasady te zostały opracowane przez stałą Komisję Ubezpieczeń Majątkowych PIU i po wnikliwej dyskusji ze Stowarzyszenie Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, przyjęte na plenarnym posiedzeniu uczestników Trzeciego Kongresu Brokerów, w maju roku 2000, w Mikołajkach.
Zasady etyki ubezpieczeniowej
Zakłady ubezpieczeń, zrzeszone w Polskiej Izbie Ubezpieczeń, kierując się wskazaniami ustawy o działalności ubezpieczeniowej i Statutu Izby oraz mając na względzie powyżej wskazane uwarunkowania, przyjęły niniejsze normy etycznego postępowania w działalności ubezpieczeniowej, przede wszystkim dla:
1) ułatwienia rozwiązywania problemów etycznych, występujących przy prowadzeniu działalności ubezpieczeniowej,
2) określenia pożądanego standardu norm i zachowań etycznych w działalności ubezpieczeniowej i z nią związanej, zawierającego również normy w części już respektowane w praktyce ubezpieczeniowej.
Upowszechnienie i respektowanie tych norm powinno się przyczynić w szczególności do:
1) wzrostu poczucia odpowiedzialności za następstwa działań i zaniechań wobec osób trzecich,
2) dążenia do takiego przekształcenia reguł gospodarowania by działania racjonalne ekonomicznie zarazem nie pozostawały w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej.
Rozpoznawanie przez uczestników rynku ubezpieczeniowego działań jako etycznych jest jednym z istotnych warunków budowy zaufania - niezbędnej przesłanki działalności ubezpieczeniowej, jako działalności realizowanej przez instytucje najwyższego zaufania publicznego.
§ 1.
Ogólne wymagania etyczne.
Zasady niniejsze odnoszą się w zależności od okoliczności, zarówno do zakładu ubezpieczeń jak i do osób, które go reprezentują.
1. Zakład ubezpieczeń i reprezentujące go osoby, w tym również jego pracowników i agentów ubezpieczeniowych, obowiązują podstawowe normy etyczne odnoszące się do ogółu obywateli oraz normy szczególne związane ze specyfiką prowadzonej działalności.
2. Zakład ubezpieczeń i reprezentujące go osoby obowiązuje w szczególności postępowanie:
1) zgodnie z prawem i z postanowieniami umowy ubezpieczenia,
2) w dobrze rozumianym interesie klienta,
3) w dobrej wierze,
4) z należytą starannością.
3. Zakład ubezpieczeń i reprezentujące go osoby obowiązane są rzetelnie informować klienta o warunkach umowy ubezpieczenia.
4. Ze względu na to, że "dobrze rozumiany interes klienta", "dobra wiara" i "należyta staranność" mają wymiar społeczno-kulturowy, a więc względny, powinnością zakładu ubezpieczeń jest znajomość reguł ich właściwej interpretacji.
5. Zakład ubezpieczeń powinien działać zgodnie z obowiązującymi standardami oraz przyczyniać się do ich doskonalenia.
6. Zakład ubezpieczeń powinien:
1) wspierać i podejmować działania zwiększające zaufanie do podmiotów działających na rynku ubezpieczeń,
2) zdecydowanie występować przeciw niesłusznym zarzutom naruszającym zaufanie do polskiego rynku ubezpieczeń.
7. Zakład ubezpieczeń powinien unikać wszelkich działań naruszających ład gospodarki rynkowej i burzących zaufanie do zakładu ubezpieczeń oraz podmiotów działających w jego imieniu.
8. Zakład ubezpieczeń nie może uchylać się od odpowiedzialności za skutki wynikające z jego działalności.
9. Zakład ubezpieczeń powinien sprzyjać rozwojowi samorządności podmiotów działających w zakresie ubezpieczeń i współpracować w tym celu z Polską Izbą Ubezpieczeń.
§ 2.
Powinności wobec klientów.
1. Zakład ubezpieczeń powinien szanować godność klienta.
2. Zakład ubezpieczeń nie powinien różnicować klientów według kryteriów nie związanych z techniczno-ubezpieczeniowymi zasadami prowadzenia działalności.
3. Zakład ubezpieczeń powinien mieć na uwadze, że zasada dobrej wiary nie wyklucza zasady ograniczonego zaufania ze względu na dobro innych klientów, zakładu ubezpieczeń i osób trzecich.
4. Zakład ubezpieczeń w szczególności nie powinien:
1) wymuszać na kliencie rezygnacji z obowiązujących warunków umowy ubezpieczenia ani ich zmiany,
2) sprzeciwiać się decyzji klienta odnośnie wyboru lub zmiany pośrednika ubezpieczeniowego a także wymuszać na kliencie dokonania tej zmiany,
3) ujawniać, poza przypadkami określonymi przez prawo, informacji o klientach i umowie ubezpieczenia.
5. Zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do zabezpieczenia ze szczególną starannością informacji o klientach i o zawartych umowach ubezpieczenia.
§ 3.
Dbałość zakładu ubezpieczeń o jakość usług ubezpieczeniowych świadczonych klientowi przed zawarciem umowy ubezpieczenia
1. Przed zawarciem umowy ubezpieczenia zakład ubezpieczeń obowiązany jest dbać o jakość świadczonych usług ubezpieczeniowych.
2. Zakład ubezpieczeń realizując obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien kierować się w szczególności następującymi zasadami:
1) sugerować klientowi celowość działań prewencyjnych, sprzyjających ograniczaniu ryzyka a tym samym kosztów ubezpieczenia,
2) informować klienta, odpowiednio do zakresu świadczonych mu usług, o zasadach i zwyczajach obowiązujących w działalności ubezpieczeniowej i wyjaśnianiu związanych z nimi uprawnień i obowiązków stron w sposób sprzyjający podjęciu przez niego racjonalnej decyzji,
3) nie stosować w reklamie sformułowań mogących wprowadzać ewentualnych klientów w błąd, w szczególności co do zakresu ochrony ubezpieczeniowej i warunków umowy ubezpieczenia oraz celu, dla którego zawiera się umowę ubezpieczenia,
4) wyjaśniać różnice między poszczególnymi produktami ubezpieczeniowymi, ze zwróceniem klientowi uwagi na korzyści, które gwarantuje dany produkt i takie, które może on uzyskać przez wprowadzenie dodatkowych klauzul do umowy ubezpieczenia; nie wolno zatajać przed klientem ważnych dla niego informacji ani wprowadzać go w błąd,
5) wyjaśniać klientowi, do jakich informacji ma prawo oraz jakie określone informacje są chronione przez prawo,
6) proponować klientowi produkt ubezpieczeniowy (rodzaj ubezpieczenia) odpowiadający jego potrzebom i możliwościom.
§ 4.
Należyte wywiązywanie się przez zakład ubezpieczeń z zobowiązań
wynikających z umowy ubezpieczenia
1. Zakład ubezpieczeń zobowiązany jest należycie wywiązywać się z obowiązków, wynikających z umowy ubezpieczenia.
2. Zakład ubezpieczeń realizując obowiązki, o których mowa w ust. 1, powinien kierować się w szczególności następującymi zasadami:
1) dbać, aby jego pracownicy i działające w jego imieniu osoby miały odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz znały i prawidłowo rozumiały swoje powinności wobec klientów,
2) stwarzać warunki, sprzyjające temu, aby pracownicy i osoby określone w punkcie 1 świadczyły swoje usługi z zaangażowaniem i wykorzystaniem kwalifikacji zawodowych,
3) nie uzależniać jakości obsługi klienta od wysokości osiąganego dochodu z tytułu danej umowy ubezpieczenia,
4) unikać konfliktów z klientem, w szczególności poprzez:
a) lojalne informowanie go o sytuacjach w których konflikt może wystąpić,
b) ustalanie - wspólnie z klientem - zasad postępowania w takich sytuacjach,
5) dbać o klienta i udzielać mu fachowej pomocy w czasie całego okresu trwania umowy ubezpieczenia.
§ 5.
Powinności zakładu ubezpieczeń wobec konkurentów
1. Zakład ubezpieczeń powinien respektować zasady uczciwej konkurencji, a w szczególności nie powinien:
1) utrudniać konkurencji dostępu do rynku,
2) nakłaniać pracowników konkurencyjnych zakładów ubezpieczeń i innych podmiotów związanych z nimi do działania na ich niekorzyść,
3) rozpowszechniać nieprawdziwych informacji o konkurencji,
4) stosować reklamy, która może wprowadzać w błąd lub jest sprzeczna z dobrymi obyczajami,
5) szkodzić dobremu imieniu konkurentów,
6) nie reagować na nieetyczne zachowanie konkurentów.
2. W ramach współpracy z innymi podmiotami zakład ubezpieczeń powinien:
1) wywiązywać się terminowo i z należytą starannością z przyjętych zobowiązań,
2) zachować w tajemnicy poufne informacje,
3) rozwiązywać ewentualne spory na drodze polubownej,
4) przekazywać o sobie informacje w granicach prawa i dbałości o własną pozycję rynkową.
§ 6.
Pomoc zakładu ubezpieczeń na rzecz agentów ubezpieczeniowych
1. Zakład ubezpieczeń świadczy pomoc współpracującym z nim agentom ubezpieczeniowym.
2. Zakład ubezpieczeń realizując tę pomoc powinien kierować się w szczególności następującymi zasadami:
1) wyraźnie określać kryteria akceptacji ryzyka i warunki współpracy,
2) udzielać pełnych informacji o produktach ubezpieczeniowych, wyjaśniać wątpliwości odnośnie oferowanych produktów oraz udzielać niezbędnych instrukcji i wskazówek w tym zakresie,
3) udzielać pełnych informacji niezbędnych do zawarcia i realizacji umowy ubezpieczenia.
§ 7.
Postępowanie w wypadku naruszenia zasad etyki
1. Zakład ubezpieczeń bądź inna osoba - w razie uznania, że zostały naruszone zasady etyki - występuje z wnioskiem do Zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń o zajęcie stanowiska.
2. Zarząd Polskiej Izby Ubezpieczeń po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, podejmuje decyzję o podjęciu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
3. Zarząd Polskiej Izby Ubezpieczeń, po ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy i uzyskaniu stanowiska zainteresowanych stron, zasięga opinii stałej Komisji Prawnej i Etyki Polskiej Izby Ubezpieczeń.
§ 8.
1. Zarząd Polskiej Izby Ubezpieczeń po uzyskaniu opinii, o której mowa w § 7 ust. 3, zajmuje stanowisko co do naruszenia zasad etyki.
2. Zarząd o zajętym w sprawie stanowisku przedstawia informację na najbliższym Zebraniu Przedstawicieli Polskiej Izby Ubezpieczeń.
§ 9.
Zakłady ubezpieczeń - członkowie Polskiej Izby Ubezpieczeń przyjmując niniejsze zasady etyki w działalności ubezpieczeniowej zobowiązują się do ich przestrzegania i do wprowadzenia ich do swoich regulacji wewnętrznych.
Kodeks postępowania polskiego stowarzyszenia inwestorów kapitałowych
1. Członkostwo w PSIK wiąże się z poparciem dla rozwoju sektora private equity / venture capital
w Polsce, dla rozwoju przedsiębiorczości i sektora prywatnego w Polsce.
2. Członkowie wspierają finansowanie innowacji, transfer wiedzy oraz rozwój małych i średnich
przedsiębiorstw posiadających znaczący potencjał rozwoju lub wpływ na gospodarkę poprzez
swe produkty, technologie, koncepcje biznesowe i usługi.
3. Członkowie prowadzą działalność
4. w sposób odpowiedzialny i profesjonalny, nie angażując się w działania szkodzące dobremu
imieniu i interesom sektora private equity / venture capital w Polsce.
5. Członkowie zapewniają wysoki standard swoich portfeli inwestycyjnych i unikają finansowania
przedsiębiorstw lub udziału w przedsięwzięciach, które byłyby sprzeczne z tymi celami.
Członkowie przyjmują długoterminową perspektywę sektora private equity i gospodarki
polskiej oraz powstrzymują się od krótkoterminowej działalności spekulacyjnej.
6. Członkowie promują i dbają o właściwe standardy etyczne, postępują uczciwie wobec innych firm i podmiotów poszukujących porady lub wsparcia finansowego.
7. Członkowie nie ujawniają osobom trzecim jakichkolwiek poufnych informacji uzyskanych
w trakcie negocjacji z potencjalnymi spółkami portfelowymi i w trakcie współpracy z tymi
spółkami, chyba że otrzymali na to wyraźne pozwolenie.
8. Członkowie egzekwują od kadry zarządzającej spółkami, włączonymi w ich portfel inwestycyjny,
najwyższe standardy kierowania przedsiębiorstwem, przejrzystości i sprawozdawczości oraz
bezwzględne przestrzeganie stosownych praw i przepisów.
9. Żaden z członków PSIK nie dopuści się oszczerstwa, zniesławienia lub nieuczciwej krytyki
innego członka w jakichkolwiek kontaktach z potencjalnymi spółkami portfelowymi.
10. Dyrektorzy, członkowie kadry zarządzającej, pracownicy, pełnomocnicy i inni przedstawiciele
firm zarządzających funduszami private equity dążą do wykonywania swoich obowiązków
i zadań w sposób profesjonalny, unikając innych korzyści osobistych niż te, wynikające
z dobrych wyników funduszy, zgodnie z zasadami wynagradzania i udziału w zyskach
ustalonymi w stosownych umowach.
11. Gdy dwóch lub więcej członków PSIK uczestniczy we wspólnych inwestycjach lub pożyczkach,
zarówno ten z nich, który pełni wiodącą rolę we wspólnym przedsięwzięciu, jak i inni
partycypujący w nim członkowie, ujawnią wszystkie znane im fakty o firmie będącej
proponowanym przedmiotem tego przedsięwzięcia i wszystkich związkach między tą firmą,
jej menedżerami, dyrektorami, udziałowcami, pracownikami lub przedstawicielami
a partycypującymi w tym przedsięwzięciu członkami PSIK lub którymkolwiek z menedżerów,
dyrektorów, udziałowców, pracowników lub przedstawicieli członków PSIK.
12. Członkowie nie przyjmują do swoich funduszy kapitału z nieokreślonych źródeł, ani nie
reprezentują kapitału niewiadomego pochodzenia.
13. Członkowie odpowiadają przed swoimi inwestorami i przedstawiają im pełne informacje, w tym regularne sprawozdania z działalności i sprawozdania finansowe.
14. Żaden z członków nie będzie nadużywał swojej pozycji w PSIK, ani jakichkolwiek informacji
adresowanych do PSIK.
Członkowie będą stosować się do niniejszego Kodeksu i do wszystkich orzeczeń Komisji Etycznej powołanej przez Stowarzyszenie. Każdy z członków będzie wymagał od swych dyrektorów, pracowników i przedstawicieli stosowania się do tych samych reguł i standardów.
Zasady etyki zawodowej maklerów i doradców
ROZDZIAŁ I
ZASADY OGÓLNE
§ 1
1. Zasady Etyki Zawodowej Maklerów i Doradców wynikają z ogólnych norm moralnych zastosowanych do zawodów maklera papierów wartościowych oraz doradcy inwestycyjnego.
2. Zasady Etyki Zawodowej obowiązują wszystkich maklerów papierów wartościowych, zwanych dalej "maklerami", oraz doradców inwestycyjnych, zwanych dalej "doradcami", będących jednocześnie Członkami Zwyczajnymi Związku Maklerów i Doradców.
§ 2
Maklerzy i doradcy, wpisani na listę maklerów i doradców, mogą używać tytułów zawodowych, odpowiednio: "makler papierów wartościowych" i "doradca inwestycyjny". Tytułów tych należy używać w sposób zasadny i godny. Użycie tytułu zawodowego może być uzupełnione wyjaśnieniem wymogów koniecznych do jego uzyskania.
§ 3
1. Maklerzy i doradcy obowiązani są działać zgodnie z przepisami prawa i zasadami uczciwego obrotu, mając przede wszystkim na względzie słuszne interesy klientów.
2. W przypadkach nie uregulowanych przepisami prawa lub Zasadami Etyki Zawodowej należy kierować się zasadami ustalonymi w uchwałach organów Związku Maklerów i Doradców, w orzecznictwie dyscyplinarnym oraz w zwyczajach ukształtowanych przez środowisko maklerów i doradców.
§ 4
1. Maklerzy i doradcy powinni zachowywać się uczciwie i godnie w sposób budzący zaufanie, dbając o godność zawodów maklera i doradcy.
2. Maklerzy i doradcy powinni postępować w sposób etyczny w swoich kontaktach zawodowych, w szczególności z klientami, pracodawcami, współpracownikami oraz innymi maklerami i doradcami.
3. Maklerzy i doradcy powinni wykonywać swoją pracę według najlepszej wiedzy i z należytą starannością, dążąc do osiągnięcia najlepszych standardów zawodowych oraz kierując się niezależnym osądem zawodowym.
§ 5
1. Maklerzy i doradcy nie mogą podejmować działań, które mogłyby wprowadzić w błąd lub wywołać fałszywe wyobrażenia o ich kwalifikacjach, możliwościach lub kompetencjach.
2. Maklerzy i doradcy nie mogą stosować reklamy porównawczej, chyba że zawiera informacje prawdziwe i użyteczne dla osób mogących z niej skorzystać.
§ 6
1. Maklerzy i doradcy powinni dbać o to, by Zasady Etyki Zawodowej były przestrzegane przez Członków Związku Maklerów i Doradców. Maklerzy i doradcy są uprawnieni do zwrócenia uwagi maklerowi lub doradcy naruszającemu te Zasady.
2. Maklerzy i doradcy nie mogą nakłaniać innych osób do naruszania prawa lub Zasad Etyki Zawodowej.
Rozdział II
Kontakty z pracodawcą
§ 7
1. Pracodawcą w rozumieniu Zasad Etyki Zawodowej jest podmiot, u którego makler lub doradca wykonuje zawód maklera lub doradcy, oprócz Związku Maklerów i Doradców.
2. Pracodawcą w rozumieniu Zasad Etyki Zawodowej jest również firma inwestycyjna, instytucja finansowa, ubezpieczeniowa lub inna prowadząca podobną działalność, w której makler lub doradca jest zatrudniony, lub w której organach pełni funkcję.
§ 8
Maklerzy i doradcy powinni dbać o dobre imię pracodawcy.
§ 9
1. Z zastrzeżeniem ust. 2, bez pisemnej zgody pracodawcy maklerzy i doradcy nie mogą podejmować działalności zarobkowej lub przynoszącej inne korzyści, która mogłaby stanowić konkurencję wobec pracodawcy.
2. Działalność na rzecz Związku Maklerów i Doradców nie wymaga zgody pracodawcy. Nie wymaga takiej zgody również działalność dydaktyczna lub naukowa, jeżeli nie wiąże się z wykorzystaniem informacji stanowiących własność pracodawcy.
3. Maklerzy i doradcy powinni informować swojego pracodawcę o wszelkich dodatkowych świadczeniach uzyskanych w związku z wykonywaniem u niego zawodu.
4. Bez zgody pracodawcy maklerzy i doradcy nie mogą wykorzystywać miejsca pracy, wyposażenia, znaków firmy lub jej renomy do prowadzenia innej działalności na własny rachunek.
Rozdział III
Kontakty z klientami
§ 10
Klientem w rozumieniu Zasad Etyki Zawodowej jest podmiot, dla którego pracodawca maklera lub doradcy świadczy usługi maklerskie lub doradcze.
§ 11
1. Maklerzy i doradcy powinni działać w najlepszym interesie klientów.
2. Maklerzy i doradcy powinni stosować wobec klientów jednolite kryteria i uczciwe zasady obrotu.
3. Maklerzy i doradcy powinni podejmować wszelkie niezbędne działania mające na celu zabezpieczenie klientów przed możliwymi stratami wynikającymi z zakończenia działalności przez nich lub przez ich pracodawcę.
§ 12
1. Maklerzy i doradcy powinni udostępniać klientowi informacje niezbędne do podjęcia przez niego decyzji inwestycyjnej, w szczególności dotyczące ryzyka inwestycyjnego oraz sposobu realizacji transakcji.
2. Udostępnienie informacji może polegać w szczególności na wskazaniu źródeł informacji, literatury fachowej i edukacyjnej, a także na ich omówieniu.
3. Udostępniając informacje maklerzy i doradcy powinni zwrócić szczególną uwagę na ich rzetelność, dbając o oddzielenie opinii od faktów.
4. Udostępniając informacje maklerzy i doradcy powinni przestrzegać zasady wyrażania realistycznych przewidywań zmian cen papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych.
5. Na ile jest to możliwe, analizy przygotowywane na zlecenie kilku klientów powinny być im dostarczane w tym samym czasie, tak aby poszczególni klienci nie mogli odnieść szczególnych korzyści wynikających z wcześniejszego, uprzywilejowanego otrzymania informacji.
§ 13
1. W celu dostosowania przekazywanych informacji do sytuacji konkretnego klienta, maklerzy i doradcy powinni podejmować starania, aby uzyskać od klienta informacje na temat jego sytuacji finansowej, statusu podatkowego, celów inwestycyjnych, a także inne informacje, które zdaniem maklera lub doradcy mogą mieć wpływ na rekomendację lub decyzję inwestycyjną.
2. Maklerzy i doradcy nie powinni zachęcać klientów do dokonywania transakcji w takim zakresie, który mógłby poważnie zagrozić ich pozycji finansowej.
§ 14
1. Z zastrzeżeniem ust. 2, maklerzy nie będący doradcami nie mogą podejmować decyzji inwestycyjnych w imieniu klienta.
2. W granicach określonych przez klienta oraz przez przepisy prawa maklerzy mogą decydować o sposobie i terminie realizacji zleceń składanych przez klienta.
§ 15
Podejmując decyzje inwestycyjne w imieniu klienta doradcy powinni w szczególności:
a. posiadać wiedzę popartą odpowiednimi analizami i badaniami,
b. wykazywać się dokładnością i sumiennością,
c. mieć na uwadze adekwatność decyzji do sytuacji klienta,
d. uwzględniać racjonalne czynniki istotne dla podejmowanej decyzji,
e. zachować dokumentację stanowiącą podstawę decyzji.
§ 16
1. Maklerzy i doradcy powinni uprzedzić klientów o wszelkich ponoszonych przez nich opłatach z tytułu świadczonych usług.
2. Maklerów i doradców obowiązuje szczególna skrupulatność w rozliczeniach finansowych z klientami.
Rozdział IV
Raporty badawcze, rekomendacje inwestycyjne oraz publikacje
§ 17
1. Z zastrzeżeniem ust. 2, opracowania spełniające ustawowe kryterium wykonywania doradztwa inwestycyjnego mogą sporządzać wyłącznie doradcy oraz maklerzy uprawnieni do wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego.
2. Maklerzy nie będący doradcami i nie posiadający uprawnień do wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego, mogą przygotowywać opracowania, o których mowa w ust. 1, pod kontrolą doradcy. Tak przygotowane opracowania nie mogą być dalej udostępniane odpłatnie bez pisemnego zatwierdzenia przez doradcę.
§ 18
Przygotowując raport badawczy lub rekomendację inwestycyjną maklerzy i doradcy powinni w szczególności:
a. posiadać wiedzę popartą odpowiednimi analizami i badaniami,
b. wykazywać się dokładnością i sumiennością,
c. uwzględniać racjonalne czynniki istotne dla raportu lub rekomendacji,
d. odróżniać w sposób widoczny fakty od opinii,
e. podejmować wszelkie uzasadnione działania mające na celu uchronienie przed możliwością fałszywego przedstawienia raportu lub rekomendacji,
f. zachować dokumentację stanowiącą podstawę raportu lub rekomendacji.
§ 19
Przedstawiając raport badawczy lub rekomendację inwestycyjną maklerzy i doradcy powinni mieć na uwadze najlepiej pojęty interes osób mogących z niej skorzystać, a także podejmować wszelkie uzasadnione działania mające na celu uchronienie przed możliwością fałszywego przedstawienia raportu lub rekomendacji.
§ 20
Przedstawiając swoją pracę pracodawcy, współpracownikom, klientom lub opinii publicznej maklerzy i doradcy nie powinni kopiować ani wykorzystywać materiałów przygotowanych przez inne osoby bez podania autora, źródła informacji oraz zaznaczenia sposobu wykorzystania materiału. Nie dotyczy to wykorzystania materiałów publikowanych przez służby statystyczne.
§ 21
1. W kontaktach ze środkami masowego przekazu maklerów i doradców powinny cechować szczególna dbałość o godność zawodu, rzetelność i odpowiedni poziom merytoryczny wypowiedzi, rozsądek i umiarkowanie.
2. Maklerzy i doradcy nie powinni udzielać anonimowych wypowiedzi dla środków masowego przekazu.
§ 22
Maklerzy i doradcy zarządzający własnym lub cudzym portfelem papierów wartościowych powinni unikać podejmowania nieuzasadnionych decyzji inwestycyjnych sprzecznych z osobistymi, aktualnymi rekomendacjami lub wypowiedziami publicznymi.
§ 23
Maklerzy i doradcy nie powinni przyjmować dodatkowych świadczeń, których wysokość mogłaby mieć wpływ na obiektywność ich raportów badawczych, rekomendacji inwestycyjnych lub wypowiedzi publicznych.
Rozdział V
Tajemnica zawodowa i informacje poufne
§ 24
1. Z zastrzeżeniem ust. 2 oraz § 26, maklerzy i doradcy zobowiązani są do zachowania tajemnicy zawodowej i nie ujawniania informacji poufnych w obrocie instrumentami finansowymi.2. Maklerzy i doradcy, którzy uzyskali informację poufną w wyniku naruszenia obowiązków przez inną osobę lub w wyniku sprzeniewierzenia informacji poufnej, powinni podjąć działania mające na celu zastosowanie zgodnych z prawem procedur.
3. Maklerzy i doradcy nie powinni świadczyć usług, których realizacja wiązałaby się ze sprzecznym z prawem wykorzystaniem informacji poufnej, tajemnicy zawodowej lub środków pochodzących z przestępstwa.
4. Maklerzy i doradcy nie mogą dla osobistych celów wykorzystywać informacji objętych tajemnicą zawodową ani informacji poufnych.
§ 25
1. W ramach obowiązujących przepisów maklerzy i doradcy powinni uniemożliwić osobom trzecim dostęp do informacji o klientach i ich działalności.
2. Maklerzy i doradcy powinni z najwyższą starannością prowadzić dokumentację umożliwiającą ochronę aktywów klientów i ich identyfikację.
§ 26
W przypadkach przewidzianych prawem maklerzy i doradcy mogą być zwolnieni z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej lub informacji poufnych.
Rozdział VI
Konflikt interesów
§ 27
Maklerzy i doradcy powinni ujawnić pracodawcy wszelkie czynniki, które mogą powodować konflikt z ich obowiązkami wobec pracodawcy.
§ 28
Maklerzy i doradcy powinni ujawnić klientowi wszelkie istotne odnoszące się do nich konflikty interesów lub inne informacje, które mogą mieć wpływ na bezstronność ich działania.
§ 29
Jeżeli pomiędzy klientem a maklerem lub doradcą dochodzi do nie mających merytorycznego uzasadnienia konfliktów osobistych, i jeżeli konflikty te mogą mieć niekorzystny wpływ na poziom świadczonych usług, makler lub doradca powinien zwrócić się do pracodawcy o wyznaczenie innej osoby, która mogłaby przejąć obowiązki związane z obsługą tego klienta.
§ 30
Maklerzy i doradcy, którzy są członkami władz podmiotu emitującego instrumenty finansowe, nie mogą świadczyć usług maklerskich lub doradczych związanych z obrotem tymi instrumentami, chyba że czynią to w ramach dokonywania oferty publicznej lub ubiegania się o dopuszczenie instrumentów finansowych do obrotu na rynku regulowanym.
Rozdział VII
Obrót instrumentami finansowymi na własny rachunek
§ 31
1. Z zastrzeżeniem ust. 2, makler lub doradca może posiadać tylko jeden rachunek papierów wartościowych. W przypadku wykonywania zawodu w firmie inwestycyjnej rachunek ten powinien być umiejscowiony w przedsiębiorstwie, w którym makler lub doradca wykonuje zawód.
2. Makler lub doradca może posiadać kilka rachunków papierów wartościowych lub rachunki umiejscowione w innych firmach inwestycyjnych, jeżeli wynika to z obowiązujących przepisów lub z praktyki obrotu.
3. Makler lub doradca może posiadać rachunki papierów wartościowych umiejscowione w innej firmie inwestycyjnej, jeżeli jest to niezbędne do korzystania z usług, które nie są świadczone przez jego pracodawcę.
§ 32
1. Z zastrzeżeniem ust. 2-4, maklerzy i doradcy nie mogą dysponować środkami na rachunkach papierów wartościowych innych osób, chyba że wynika to z obowiązków związanych z wykonywaniem zawodu.
2. Maklerzy i doradcy mogą być umocowani do dysponowania środkami na rachunkach papierów wartościowych osób bliskich. Zarząd Związku Maklerów i Doradców określi w drodze uchwały, jakie osoby uważane są za osoby bliskie w rozumieniu Zasad Etyki Zawodowej.
3. Z zastrzeżeniem ust. 4, maklerzy i doradcy mogą być umocowani do dysponowania środkami na rachunkach papierów wartościowych osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli są członkami władz tego podmiotu, podmiotu wobec niego zależnego lub dominującego, lub jest to związane z charakterem zatrudnienia w którymkolwiek z tych podmiotów.
4. Maklerzy i doradcy wykonujący zawód nie mogą wykonywać uprawnień wynikających z ust. 3 w stosunku do osób innych niż pracodawca, u którego wykonują zawód, chyba że jest to Związek Maklerów i Doradców.
5. W przypadkach określonych w ust. 2-4 stosuje się odpowiednio zasady dotyczące rachunków własnych maklerów i doradców.
§ 32a
Przepisy § 31 i 32 stosuje się odpowiednio do innych rachunków lub rejestrów, na których zapisywane są instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi.
§ 33
1. Maklerzy i doradcy powinni postępować w taki sposób, aby transakcje na rzecz ich klientów i pracodawców miały pierwszeństwo przed transakcjami na ich rachunkach własnych, oraz by transakcje na rachunkach własnych nie wpływały niekorzystnie na interesy ich klientów lub pracodawców.
2. Maklerzy i doradcy formułując rekomendacje inwestycyjne powinni dać swoim klientom i pracodawcom możliwość działania w oparciu o te rekomendacje, zanim sami wykorzystają je dla osobistej korzyści.
3. Maklerzy i doradcy nie mogą składać zleceń dotyczących transakcji na rachunku własnym w oparciu o decyzje inwestycyjne klientów lub pracodawców.
4. Maklerzy i doradcy nie mogą wykorzystywać posiadanych uprawnień lub stanowiska służbowego w celu uprzywilejowanego nabycia lub zbycia instrumentów finansowych.
§ 34
1. Zlecenia składane przez maklerów i doradców, dotyczące transakcji na ich rachunkach własnych, powinny być potwierdzone pisemnie.
2. Maklerzy i doradcy wykonujący zawód powinni przestrzegać regulacji ustalonych przez pracodawcę, określających warunki składania zleceń i częstotliwość zawierania transakcji dotyczących poszczególnych lub wszystkich instrumentów finansowych.
3. Maklerzy i doradcy wykonujący zawód nie mogą otwierać pozycji w instrumentach finansowych, dla których uczestniczą w prowadzeniu notowań, lub które znajdują się na liście restrykcyjnej ich pracodawcy, chyba że wewnętrzne regulacje pracodawcy stanowią inaczej.
4. Zarząd Związku Maklerów i Doradców może określić inne przypadki, w których maklerzy lub doradcy nie mogą otwierać pozycji z uwagi na pełnienie funkcji związanych z wykonywaniem zawodu.
§ 35
Maklerzy i doradcy mogą powierzyć swój portfel inwestycyjny w wyłączne zarządzanie podmiotowi prowadzącemu takie usługi. Jeżeli po ustaleniu sposobu zarządzania portfelem inwestycyjnym makler lub doradca nie ma bieżącego wpływu na to zarządzanie, nie stosuje się ograniczeń wynikających z niniejszych Zasad Etyki Zawodowej.
Rozdział VIII
Stosunki koleżeńskie
§ 36
Maklerzy i doradcy powinni udzielać sobie pomocy i służyć radą w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu, o ile nie szkodzi to interesom klienta lub pracodawcy.
§ 37
Maklerzy i doradcy nie mogą wypowiadać wobec osób trzecich opinii o innych maklerach lub doradcach ani o ich pracy, które mogą zostać przyjęte jako obraźliwe lub dyskredytujące. Nie dotyczy to sytuacji, w której dokonywana jest uzasadniona okolicznościami, ściśle merytoryczna ocena pracy lub postępowania innego maklera lub doradcy.
Rozdział IX
Działalność na rzecz Związku Maklerów i Doradców
§ 38
Maklerzy i doradcy powinni realizować czynne prawo wyborcze w wyborach do organów Związku Maklerów i Doradców, zwanego dalej "Związkiem"
§ 39
1. Maklerzy i doradcy, którym powierzone zostały funkcje w organach Związku, powinni rzetelnie i z najwyższą starannością wypełniać obowiązki wynikające z pełnienia tych funkcji.
2. Podczas pełnienia funkcji w organach Związku maklerzy i doradcy powinni kierować się wolą wyborców, a gdy nie jest im ona znana - dobrze rozumianym interesem i zadaniami Związku.
§ 40
Maklerzy i doradcy pełniący funkcje w organach Związku:
a. nie mogą nadużywać powierzonej im funkcji we własnych sprawach, dla własnej korzyści lub dla korzyści osób bliskich,
b. powinni traktować wszystkich maklerów i doradców jako równoprawnych członków Związku,
c. powinni, w granicach swoich zadań i możliwości, służyć członkom Związku informacją, pomocą i radą.
§ 41
Członkowie organów Związku, którzy z racji pełnienia funkcji w tych organach uzyskali informacje dotyczące spraw osobistych innego Członka Zwyczajnego Związku, mogą korzystać z tych informacji wyłącznie w celu prawidłowego wykonania swoich obowiązków wynikających z pełnionej funkcji.
§ 42
Członek organów Związku powinien zawiesić pełnienie funkcji w tych organach w przypadku zawieszenia uprawnień maklerskich lub doradczych.
§ 43
Członek organów Związku składający rezygnację z powierzonej mu funkcji obowiązany jest umotywować tę rezygnację.
Rozdział X
Stosunki między maklerami i doradcami a organami Związku Maklerów i Doradców
§ 44
Maklerzy i doradcy obowiązani są stosować się do uchwał organów Związku.
§ 45
Maklerzy i doradcy obowiązani są współdziałać z organami Związku w sprawach związanych z jego funkcjonowaniem i zadaniami oraz w sprawach wykonywania zawodu.
§ 46
Makler lub doradca, wezwany przez organ Związku do złożenia wyjaśnień wynikających z ustawowego lub statutowego zakresu zadań Związku, lub z niniejszych Zasad Etyki Zawodowej, obowiązany jest złożyć wyjaśnienia w wyznaczonym terminie.
Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
W lutym Stowarzyszenie otrzymało odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2007 r. dotyczący sprawy ze skargi Wintherthur Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na przejecie zarządzania otwartym funduszem emerytalnym. Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 17 maja 2006 r, stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądzono od KNF na rzecz Winterthour PTE S.A. zwrot kosztów postępowania.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes-Teresa Rogalska
Wiceprezes, Sekretarz– Anna Witkowska
Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
e-mail:
srkunfe@post.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego