Warszawa, sierpień 2008r. Nr 63
Treść Biuletynu Stowarzyszenia sierpień 2008
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego
Warszawa, sierpień 2008 r. Nr 63
OD REDAKCJI
Zapraszamy do lektury kolejnego numeru Biuletynu Miesięcznego Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. Zawiera on Opinię Stowarzyszenia o projekcie GPW z 11 czerwca 2008 r. Rozporządzenia RM w sprawie określenia zasad dokonywania lokat aktywów otwartego funduszu emerytalnego w prawa pochodne (instrumenty pochodne) przekazaną Grupie Roboczej ds. przeglądu prawa w zakresie możliwości lokowania aktywów otwartych funduszy emerytalnych.
Wszystkich członków oraz sympatyków Stowarzyszenia zachęcamy do współpracy z redakcją Biuletynu, chętnie opublikujemy przygotowane przez Państwa teksty.
Zapraszamy też do odwiedzenia strony internetowej Stowarzyszenia: www.srkunfe.webpark.pl, na której dostępne są między innymi wszystkie biuletyny Stowarzyszenia.
Redakcja
Opinia Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE o projekcie GPW z 11 czerwca 2008 r. Rozporządzenia RM w sprawie określenia zasad dokonywania lokat aktywów otwartego funduszu emerytalnego w prawa pochodne (instrumenty pochodne)
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE negatywnie opiniuje projekt GPW z 11 czerwca 2008 r. Rozporządzenia RM w sprawie określenia zasad dokonywania lokat aktywów otwartego funduszu emerytalnego w prawa pochodne (instrumenty pochodne) przekazany członkom grupy ds. inwestycji OFE przy RRRF przez Adama Maciejewskiego.
W ocenie Stowarzyszenia dopuszczenie inwestowania w instrumenty pochodne zwiększa ryzyko działalności OFE i wystąpienia nieprawidłowości w ich działalności. Przykłady zarówno z rynku światowego (Barrings Bank, Societe Generale) oraz rynku krajowego („afera 100 sekund”, zjawisko „rajdu trzech sióstr”) jednoznacznie wskazują, że wciąż brak jest skutecznych instrumentów zabezpieczających przed nieprawidłowościami w działalności inwestycyjnej związanej z instrumentami pochodnymi oraz, że istnieje olbrzymie ryzyko wyceny i manipulacji związane z tymi instrumentami. Jednocześnie ze względu na skalę działalności OFE mogą wystąpić problemy z równowagą na rynku instrumentów pochodnych, w które mogłyby inwestować OFE. Dopuszczenie inwestowania OFE w instrumenty pochodne zmniejsza przejrzystość rynku OFE oraz umożliwia upodobnienie strategii inwestycyjnych OFE w celu uniknięcia ryzyka (ponoszonego przez PTE zarządzające OFE) nie osiągnięcia minimalnej stopy zwrotu i dopłat do OFE. Prowadziłoby to do dalszego zaniku konkurencji na rynku OFE, a zwłaszcza zaniku konkurencji wynikami inwestycyjnymi OFE. Jednocześnie skala inwestycji OFE w instrumenty bazowe mogłaby być pokusą do manipulacji kursem instrumentu bazowego w celu uzyskania określonych efektów związanych z wyceną instrumentów pochodnych. Podkreślić należy, że ryzyko związane z instrumentami pochodnymi, ze względu na efekty dźwigni mogące występować w ich przypadku, jest znacznie większe niż w przypadku instrumentów bazowych, gdzie ryzyko nie może przekraczać wartości zainwestowanych środków.
Zabezpieczeniem przed błędnymi decyzjami inwestycyjnymi zarządzających OFE i wynikami znacząco gorszymi od konkurencji, jest mechanizm minimalnej stopy zwrotu. Instrumenty pochodne nie powinny być instrumentem dopuszczonym dla OFE, m.in. prowadzą one do przerzucenia kosztu zabezpieczenia z zarządzających OFE (minimalna stopa zwrotu) na członków OFE (obciążenie stopy zwrotu OFE kosztami i ryzykiem związanym z nabytymi instrumentami pochodnymi).
Dodatkowo należy wskazać, że projekt rozporządzenia dopuszcza nabywanie instrumentów pochodnych ograniczających ryzyka inwestycyjnego związanego ze zmianą kursów, cen lub wartości instrumentów, bez względu na kierunek tych zmian, a więc także zabezpieczających przed ich wzrostem - co ogranicza zmienność, ale prowadzi do obniżenia stóp zwrotu (§ 3 projektu). Projekt dopuszcza także nabywanie instrumentów pochodnych także w oderwaniu od instrumentów bazowych posiadanych przez OFE (§ 3 i 4), zatem rodzi to możliwość posiadania przez OFE instrumentów pochodnych nie mających charakteru zabezpieczającego (w przypadku nie nabycia instrumentów bazowych, które miałyby być zabezpieczone przez te instrumenty pochodne) i pełnej ekspozycji na ryzyko związane z nabytymi instrumentami pochodnymi. Ze względu na immanentne ryzyko quantum (niedopasowania wartości instrumentów bazowych i instrumentów pochodnych) sytuacja taka może także powstać w przypadku spadku wartości posiadanych instrumentów bazowych (np. przy spadku wartości akcji zagranicznych denominowanych w walucie obcej zabezpieczonych instrumentami pochodnymi zabezpieczającymi przed ryzykiem kursowym). Dodatkowe ryzyko generuje także dopuszczenie wykorzystania niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych (§ 2 pkt 2 i § 3 pkt 2, § 5 i § 6). Ich wykorzystanie rodzi dodatkowe ryzyko ograniczenia przejrzystości, płynności a także wyceny. Oparcie ich wyceny na „wartości godziwej” rodzi także istotne ryzyko manipulacji wyceną aktywów OFE w tym zakresie (§ 3 pkt 2 lit. b).
Projekt dopuszcza także stosowanie strategii inwestycyjnych opartych na instrumentach pochodnych, co dodatkowo zwiększa poziom ryzyka OFE (§ 4). W przypadku niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych projekt dopuszcza wysoki poziom niezabezpieczonego ryzyka kontrahenta (5 lub 10 % wartości aktywów funduszu - § 6 ust. 1).
Ze względu na efekt dźwigni, dopuszczenie limitu 15% wartości aktywów netto funduszu (§ 7 ust. 2), znacząco zwiększa ekspozycję na ryzyko OFE. Nie jest także jasne dlaczego proponowane limity z § 6 ust. 1 odnoszą się do aktywów OFE, a limity z § 7 ust. 2 do aktywów netto OFE. § 7 ust. 1 nie zawiera regulacji dotyczącej zasad wyceny instrumentów pochodnych. Dodatkowo ryzyko OFE zwiększają zapisy § 9 pkt 1, które nakazują wyłączenie z limitów inwestycyjnych instrumentów bazowych, w przypadku zajęcia przez OFE pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej zobowiązania do sprzedaży tych instrumentów albo spełnienia świadczenia pieniężnego w wysokości odpowiadającej wartości świadczenia. W efekcie propozycja ta umożliwiałaby nabywanie instrumentów pochodnych w celu podwyższenie limitów inwestycyjnych oraz zmniejszałaby dywersyfikację lokat OFE i związany z nią poziom bezpieczeństwa aktywów OFE. § 11 nie nakłada na OFE obowiązku przekazania procedur, o których mowa w § 11 organowi nadzoru, co dodatkowo generuje dodatkowe ryzyko nadzorcze. Wprowadzenie w życie zapisów projektu rozporządzenia generuje dodatkowe koszty systemowe związane z zarządzaniem OFE ograniczając możliwość ograniczenia opłat pobieranych od członków OFE, co w efekcie dodatkowo ograniczy poziom przyszłych emerytur.
Ponadto szeroka definicja z § 3 przedmiotu lokat w instrumenty pochodne prowadzić może do nabywania przez OFE instrumentów pochodnych opartych na instrumentach bazowych, które nie są dopuszczone dla OFE, co dodatkowo zwiększy ich ryzyko inwestycyjne.
W ocenie Stowarzyszenia pełną aktualność zachowuje także uzasadnienie do rozporządzenia, które w 2005 r. uchyliło rozporządzenie przyjęte przed wyborami 2005 r., dopuszczające inwestycje w instrumenty pochodne od 1 stycznia 2006 r. i podniesione tamże argumenty.
Z działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE:
W dniu 14 lipca Stowarzyszenie skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. DEN/612/56/95/07/08. W postanowieniu tym Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 9 maja 2008 r. zezwalającej na połączenie AEGON PTE SA i PTE Skarbiec-Emerytura SA (sygn. DEN/612/56/77/07/08/PG) wniesionego przez Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE.
W dniu 25 lipca Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc zgodnie z postanowieniami Statutu Stowarzyszenia otrzymał upoważnienie do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniach przez organami administracji, w tym przez Komisją Nadzoru Finansowego, w sprawie dotyczącej podwyższenia maksymalnej wysokości kosztów zarządzania Funduszem przez ING Nationale-Nederlanden Polska Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
Prezes – Ewa Tomaszewska
Wiceprezes- Teresa Rogalska
Wiceprezes- Paweł Pelc
Wiceprezes, Sekretarz– Anna Wawryniuk
Adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
www.srkunfe.webpark.pl
e-mail:
srkunfe@webpark.pl
Biuletyn Miesięczny
Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego