Z działalności Stowarzyszenia
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE koncentruje się obecnie przede wszyskim na udziale swoich członków w dyskusji publicznej w tym przez udział w programach radiowych i telewizyjnych oraz spotkaniach publicznych na zaproszenie ich organizatorów. Nagrania z części tych wystąpień prezentowane są w dziale Aktualności. Ze szczególnym niepokojem Stowarzyszenie obserwuje zapaść demograficzną w Polsce. Dostępne na początku 2026 r. dane mówią o spadku dzietności w Polsce do 1,099 dziecka na kobietę, co jest poziomem znacząco poniżej prostej zastępowalności pokoleń (dzietność na poziomie 2,1). Polska niestety starzej się i będzie wymierać. Już obecnie mamy do czynienia z narastającą depopulacją naszego kraju.
Warszawa, 25 listopada 2016 r.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
Jan Piński
Redaktor Naczelny
Gazeta Finansowa
ul. Marii Konopnickiej 6
00-491 Warszawa
tel./faks 022 339 05 50
j.pinski@gazetafinansowa.pl
gazeta@gazetafinansowa.pl
ul. Korzystna 7
03-623 Warszawa
Jan Piński
Redaktor Naczelny
Gazeta Finansowa
ul. Marii Konopnickiej 6
00-491 Warszawa
tel./faks 022 339 05 50
j.pinski@gazetafinansowa.pl
gazeta@gazetafinansowa.pl
W związku z nieprawdziwymi informacjami dotyczącymi Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE zawartymi w artykule Łukasza Pawelskiego Bitwa o nadzór opublikowanym w Gazecie Finansowej w dniu 25 listopada 2016 r. wnosimy o ich sprostowanie poprzez opublikowanie niniejszego sprostowania na podstawie art. 31a Prawa prasowego.
Sprostowanie
Wbrew nieprawdziwym informacjom zawartym w artykule Łukasza Pawelskiego Bitwa o nadzór opublikowanym w Gazecie Finansowej w dniu 25 listopada 2016 r., Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE nie ma wpływu na obsadę stanowisk w Komisji Nadzoru Finansowego, w związku z powyższym nie ma możliwości udzielania poparcia komukolwiek. Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE nie prowadzi działalności lobbingowej, a także nie otrzymuje żadnych środków od otwartych funduszy emerytalnych, ani nie reprezentowało żadnych podmiotów w postępowaniach administracyjnych i nie „załatwiało” komukolwiek jakichkolwiek pozytywnych decyzji lub zezwoleń. Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE nie świadczy jakiejkolwiek działalności konsultingowej na czyjąkolwiek rzecz, w tym na rzecz OFE. Informacje o działalności Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE dostępne są na stronie www.srkunfe.pl .
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE:
Cezary Mech - Prezes
Paweł Pelc - Wiceprezes
2 lipca 2016 r. wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc w rozmowach niedokończonych w telewizji Trwam przedstawiał informacje dotyczące "okienka trasferowego" i odpowiadał na pytania widzów.
Stanowisko Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE w sprawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zmian w systemie emerytalnym
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE z dużym zaniepokojeniem przyjęło stanowisko wyrażone w ustnych motywach do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2015 r. dotyczącego zgodności z Konstytucją RP zmian do funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych i kształtu systemu emertytalnego w grudniu 2013 r. Trybunał Konstytucyjny rozpatrując połączone wnioski Prezydenta RP oraz Rzecznika Praw Obywatelskich nie doszukał się niekonstytucyjności ani w przekazaniu 51,5% wartości aktywów OFE i odpowiadających im zapisów jednostek rozrachunkowych na rachunkach członków OFE do ZUS, ani w uchyleniu mechanizmu minimalnej wymaganej stopy zwrotu, ani w bardzo dalekim zwiększeniu ryzyka inwestycyjnego ponoszonego przez otwarte fundusze emerytalne. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował jedynie rozwiązania w niewielkim stopniu wpływające na wartość przyszłych świadczeń i zakres uprawnień emerytalnych ubezpieczonych czyli okresowy zakaz reklamy otwartych funduszy emerytalnych.
W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie stanął na stanowisku, że składki do otwartych funduszy emerytalnych są jedynie daniną publiczną i nie tworzą one oszczędności, a przysługujące członkom otwartych funduszy emerytalnych prawa majątkowe są jedynie fikcją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego swoboda ustawodawcy w kształtowaniu systemu emerytalnego i uprawnień ubezpieczonych jest bardzo daleko idąca i w praktyce nie ograniczona wcześniejszymi obietnicami. Oznacza to niestety, że ubezpieczeni nie mogą liczyć na dotrzymanie składanych im w przeszłości lub obecnie obietnic związanych z przyszłymi świadczeniami emerytalnymi, bo ustawodawca może je dostosowywać do zmieniającej się sytuacji, w tym do pogarszającej się sytuacji budżetowej jak i obecnie już odczuwanej zapaści demograficznej państwa.
Reforma emerytalna z lat 1997-1998 miała na celu także odbudowanie zaufania obywateli do państwa i tworzonego przez nie systemu emerytalnego. Polacy udzielili kredytu zaufania nowemu systemowi emerytalnemu i jego kapitałowemu komponentowi masowo przystępując do otwartych funduszy emerytalnych w 1999 r. Od tego czasu kolejne rządy zrobiły wiele, by zaufanie to nadszarpnąć, jednak zmiany uchwalone w grudniu 2013 r. i potwierdzone obecnie przez Trybunał Konstytucyjny jako nie naruszające praw chronionych konstytucyjnie sprawiły, że obywatelom trudno będzie dalej ufać jakimkolwiek obietnicom emerytalnym składanym przez rząd.
System emerytalny stał się w naszej ocenie ofiarą krótkoterminowego myślenia Trybunału Konstytucyjnego ograniczającego się do perspektywy księgowania deficytów budżetowych bez uwzględnienia narastania zobowiązań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i przyjęcia błędnych wyliczeń dotyczących kosztów funkcjonowania systemów alternatywnych. Dotyczy to zwłaszcza konsekwencja zamiany systemu PAG na o zdefiniowanej składce, jak i konsekwencji zamiany systemu ubezpieczeniowego na podatkowy dla kształtowania ich efektywności. Również koszt funkcjonowania OFE został oceniony pobieżnie, jak i szczątkowo ograniczając się do utraty części składki przy ignorowaniu analizy utraconych korzyści. Trybunałowi Konstytucyjnemu umknęła również ocena braku zdolności kolejnych rządów do zbudowania na forum Unii Europejskiej koalicji, która pozawalałaby uznawać aktywa otwartych funduszy emerytalnych za część finansów publicznych, co jednoznacznie potwierdził zresztą Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu, jak i nie odniósł się do zakresu wynegocjowanych zobowiązań akcesyjnych Polski.
Szczególne zaniepokojenie Stowarzyszenia budzi zakwestionowanie przez Trybunał Konstytucyjny oszczędności i praw majątkowych związanych ze składką przekazywaną do OFE (środki przekazywane do OFE są środkami publicznymi na gruncie prawa publicznego, co nie stoi na przeszkodzie temu, że na gruncie przepisów prawa cywilnego stają się one własnością OFE, podobnie jak nabywane za nie aktywa, a członkom OFE przysługują prawa majątkowe wyrażone w postaci jednostek rozrachunkowych zapisanych na ich rachunkach w OFE o wartości odpowiadającej tej części aktywów OFE, która przypada na danego członka). Za rażące niedopatrzenie należałoby również uznać dyskryminowanie praw majątkowych członków OFE w porównaniu z prawami kapitałowymi innych inwestorów kapitałowych. Potwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny możliwości dalszych zmian w systemie emerytalnym grozi ryzykiem znaczącego pogorszenia sytuacji na rynku kapitałowym w Polsce i osłabieniem szans na pozyskaniu kapitału przez polskich przedsiębiorców, ze względu na dotychczasową rolę na tym rynku otwartych funduszy emerytalnych jak i skokowy wzrost kosztów pracy. Inną konsekwencją jest dalsze pogarszanie sytuacji sektora finansów publicznych jak i otworzenie furtki na egoistyczne walkę grup interesów o przywileje emerytalne dla siebie, które dotychczas były zagwarantowane jedynie dla sędziów, prokuratorów, resortów siłowych, górników kosztem reszty obywateli i na ich koszt.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powinno być także sygnałem ostrzegawczym dla obywateli i skutkować rozwojem wszelkich form dodatkowych dobrowolnych oszczędności emerytalnych, zaradności indywidualnej jak i inwestycji w liczniejszą rodzinę, skoro obietnice dotyczące systemu obowiązkowego mogą być zdaniem Trybunału Konstytucyjnego stosunkowo swobodnie modyfikowane przez ustawodawcę, a obywatele wywłaszczani ze swoich praw majątkowych.
Warszawa, 5 listopada 2015 r.W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie stanął na stanowisku, że składki do otwartych funduszy emerytalnych są jedynie daniną publiczną i nie tworzą one oszczędności, a przysługujące członkom otwartych funduszy emerytalnych prawa majątkowe są jedynie fikcją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego swoboda ustawodawcy w kształtowaniu systemu emerytalnego i uprawnień ubezpieczonych jest bardzo daleko idąca i w praktyce nie ograniczona wcześniejszymi obietnicami. Oznacza to niestety, że ubezpieczeni nie mogą liczyć na dotrzymanie składanych im w przeszłości lub obecnie obietnic związanych z przyszłymi świadczeniami emerytalnymi, bo ustawodawca może je dostosowywać do zmieniającej się sytuacji, w tym do pogarszającej się sytuacji budżetowej jak i obecnie już odczuwanej zapaści demograficznej państwa.
Reforma emerytalna z lat 1997-1998 miała na celu także odbudowanie zaufania obywateli do państwa i tworzonego przez nie systemu emerytalnego. Polacy udzielili kredytu zaufania nowemu systemowi emerytalnemu i jego kapitałowemu komponentowi masowo przystępując do otwartych funduszy emerytalnych w 1999 r. Od tego czasu kolejne rządy zrobiły wiele, by zaufanie to nadszarpnąć, jednak zmiany uchwalone w grudniu 2013 r. i potwierdzone obecnie przez Trybunał Konstytucyjny jako nie naruszające praw chronionych konstytucyjnie sprawiły, że obywatelom trudno będzie dalej ufać jakimkolwiek obietnicom emerytalnym składanym przez rząd.
System emerytalny stał się w naszej ocenie ofiarą krótkoterminowego myślenia Trybunału Konstytucyjnego ograniczającego się do perspektywy księgowania deficytów budżetowych bez uwzględnienia narastania zobowiązań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i przyjęcia błędnych wyliczeń dotyczących kosztów funkcjonowania systemów alternatywnych. Dotyczy to zwłaszcza konsekwencja zamiany systemu PAG na o zdefiniowanej składce, jak i konsekwencji zamiany systemu ubezpieczeniowego na podatkowy dla kształtowania ich efektywności. Również koszt funkcjonowania OFE został oceniony pobieżnie, jak i szczątkowo ograniczając się do utraty części składki przy ignorowaniu analizy utraconych korzyści. Trybunałowi Konstytucyjnemu umknęła również ocena braku zdolności kolejnych rządów do zbudowania na forum Unii Europejskiej koalicji, która pozawalałaby uznawać aktywa otwartych funduszy emerytalnych za część finansów publicznych, co jednoznacznie potwierdził zresztą Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu, jak i nie odniósł się do zakresu wynegocjowanych zobowiązań akcesyjnych Polski.
Szczególne zaniepokojenie Stowarzyszenia budzi zakwestionowanie przez Trybunał Konstytucyjny oszczędności i praw majątkowych związanych ze składką przekazywaną do OFE (środki przekazywane do OFE są środkami publicznymi na gruncie prawa publicznego, co nie stoi na przeszkodzie temu, że na gruncie przepisów prawa cywilnego stają się one własnością OFE, podobnie jak nabywane za nie aktywa, a członkom OFE przysługują prawa majątkowe wyrażone w postaci jednostek rozrachunkowych zapisanych na ich rachunkach w OFE o wartości odpowiadającej tej części aktywów OFE, która przypada na danego członka). Za rażące niedopatrzenie należałoby również uznać dyskryminowanie praw majątkowych członków OFE w porównaniu z prawami kapitałowymi innych inwestorów kapitałowych. Potwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny możliwości dalszych zmian w systemie emerytalnym grozi ryzykiem znaczącego pogorszenia sytuacji na rynku kapitałowym w Polsce i osłabieniem szans na pozyskaniu kapitału przez polskich przedsiębiorców, ze względu na dotychczasową rolę na tym rynku otwartych funduszy emerytalnych jak i skokowy wzrost kosztów pracy. Inną konsekwencją jest dalsze pogarszanie sytuacji sektora finansów publicznych jak i otworzenie furtki na egoistyczne walkę grup interesów o przywileje emerytalne dla siebie, które dotychczas były zagwarantowane jedynie dla sędziów, prokuratorów, resortów siłowych, górników kosztem reszty obywateli i na ich koszt.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powinno być także sygnałem ostrzegawczym dla obywateli i skutkować rozwojem wszelkich form dodatkowych dobrowolnych oszczędności emerytalnych, zaradności indywidualnej jak i inwestycji w liczniejszą rodzinę, skoro obietnice dotyczące systemu obowiązkowego mogą być zdaniem Trybunału Konstytucyjnego stosunkowo swobodnie modyfikowane przez ustawodawcę, a obywatele wywłaszczani ze swoich praw majątkowych.
Cezary Mech - Prezes Stowarzyszenia,
Paweł Pelc – Wiceprezes Stowarzyszenia
Krajowy Rejestr Sądowy wpisał zmiany do KRS uwzględniające wyniki Walnego Zebrania Członków z dnia 6 lutego 2015 r.
W dniu 6 lutego 2015 r. odbyło się Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. W związku z upływem kadencji dotychczasowych organów Stowarzyszenia, Zarząd i Komisja Rewizyjna przestawiły odpowiednie sprawozdania. Wszyscy członkowie ustępującego Zarządu otrzymali absolutorium za okres pełnienia swoich funkcji w mijającej kadencji.
Na kolejną 3 letnią kadencję wybrano do Zarządu: Cezarego Mecha, Ewę Tomaszewską i Pawła Pelca a do Komisji Rewizyjnej Roberta Kostro, Iwonę Dudę i Krzysztofa Sosnowskiego.
Członkowie Stowarzyszenia przeprowadzili także dyskusję programową.
W dniu 6 lutego 2015 r. odbyło się Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. W związku z upływem kadencji dotychczasowych organów Stowarzyszenia, Zarząd i Komisja Rewizyjna przestawiły odpowiednie sprawozdania. Wszyscy członkowie ustępującego Zarządu otrzymali absolutorium za okres pełnienia swoich funkcji w mijającej kadencji.
Na kolejną 3 letnią kadencję wybrano do Zarządu: Cezarego Mecha, Ewę Tomaszewską i Pawła Pelca a do Komisji Rewizyjnej Roberta Kostro, Iwonę Dudę i Krzysztofa Sosnowskiego.
Członkowie Stowarzyszenia przeprowadzili także dyskusję programową.
****
W dniu 6 lutego 2015 r. Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech wziął udział w Porandku Wnet na falach Radia Warszawa:
http://www.radiownet.pl/#/publikacje/koszty-przewalutowania-powinny-poniesc-banki
****
Ogłoszenie o Walnym Zebraniu Członków Stowarzyszenia.
W dniu 6 lutego 2015 r. o godzinie 17.00 przy ul. Pięknej 11 lok. 2 odbędzie się Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE. Planowany porządek obrad:1. Otwarcie Zebrania i sprawdzenie listy obecności.
2. Sprawozdanie Zarządu z działalności Stowarzyszenia.
3. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej.
4. Udzielenie absolutorium członkom Zarządu Stowarzyszenia.
5. Określenie liczby i wybór członków Zarządu Stowarzyszenia.
6.Wybór członków Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia.
7. Dyskusja programowa o sytuacji na rynku finansowym w tym rynku kapitałowym oraz kształcie systemu emerytalnego.
8. Sprawy różne.
9.Zamknięcie Zebrania.
Zapraszamy serdecznie członków i sympatyków Stowarzyszenia.
Zarząd Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7, 03-626 Warszawa
Ul. Korzystna 7, 03-626 Warszawa
List otwarty do Trybunału Konstytucyjnego.
W związku zapowiedzią skierowania przez Prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz.U. poz. 1717) zwracamy się o szczególną odpowiedzialność i rozwagę przy analizie konstytucyjności powyższej ustawy, gdyż ingeruje ona w podstawy demokratycznego państwa prawa, zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony własności, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę prawa do zabezpieczenia emerytalnego na wypadek starości.
Nie budzi wątpliwości, że konstrukcja systemu emerytalnego jest jedną z prerogatyw państwa, co wynika wprost z art. 67 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, zgodnie z którym zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności ustawodawcy w tworzeniu regulacji dotyczących zabezpieczenia społecznego, w tym zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego, czyli zabezpieczenia emerytalnego. Ustawodawstwo to bowiem musi zapewniać prawo obywatela do realizacji zabezpieczenia emerytalnego, ale także musi chronić inne podstawowe zasady konstytucyjne, w tym zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę ochrony własności. Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz.U. poz. 1717) narusza wszystkie te standardy, a dotyczy interesów około 16 milionów członków otwartych funduszy emerytalnych.
Tryb prac na ustawą narusza zasady przyzwoitej legislacji w związku z tym, że większość rządowa, by uniknąć głosowania poprawek zgłoszonych w toku prac nad projektem ustawy przegłosowała w Sejmie poprawkę, której brzmienie było tożsame z brzmieniem przedłożenia rządowego, a Senat nie zgłosił do ustawy poprawek. W efekcie mimo formalnego zachowania zasady wyrażonej w art. 95 Konstytucji RP, że władzę ustawodawczą w Konstytucji RP sprawują Sejm i Senat, w praktyce oba te organy zrezygnowały z wpływu na kształt uchwalanej formalnie przez siebie ustawy, skoro, wskutek przyjętego trybu prac (zgłoszenie w drugim czytaniu w Sejmie poprawki w brzmieniu przedłożenia rządowego, przyjęcie ustawy bez poprawek przez Senat) nie miały możliwości wniesienia do projektu przedłożenia rządowego jakichkolwiek zmian. W efekcie w praktyce to rząd zrealizował w tym przypadku władzę ustawodawczą formalne przysługującą Sejmowi i Senatowi. Prezydent RP, mimo istotnych zastrzeżeń do konstytucyjności ustawy wyrażonych w komunikacie o podpisaniu ustawy, nie zdecydował się na skorzystanie ze swoich uprawnień do skierowania ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej, a jedynie ustawę podpisał i zapowiedział jej skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Stanowi to w praktyce rezygnację przez Głowę Państwa z wykorzystania przysługującej mu na mocy art. 126 ust. 1 Konstytucji RP prerogatywy czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji RP. W efekcie działanie takie należy uznać za przynajmniej sprzeczne z duchem, jeśli nie z literą art. 126 ust. 1 w zw. z art. 122 ust. 3 Konstytucji RP. W efekcie tryb prac nad ustawą oraz decyzję Prezydenta RP uznać należy za naruszające wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa.
Wprowadzając reformę emerytalną w latach 1997-1998 określono jej podstawowe zasady, w tym wielofilarowość powszechnego systemu emerytalnego i oparcie systemu obowiązkowego na dwu filarach – repartycyjnym i kapitałowym. Filar repartycyjny, co do zasady finansowany miał być ze składek i dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, filar kapitałowy zaś za pomocą składek inwestowanych na rynku kapitałowym, za które po przejściu na emeryturę miały być nabywane w przewidzianej przez prawo instytucji finansowej dożywotnie świadczenia emerytalne. Składka trafiająca za pośrednictwem ZUS do OFE jest elementem systemu finansów publicznych (por. art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – t.j. Dz. U. z 2013 poz. 885 z późn. zm.) stanowiąc dochód publiczny. Nie wpływa to na sferę uprawnień majątkowych związanych z tą składką. Ze względu na wyposażenie otwartego funduszu emerytalnego w osobowość prawną (por. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych – tj. Dz. z 2013 r. poz. 989) składka ta z chwilą przekazania jej do OFE staje się własnością otwartego funduszu emerytalnego, a nabywane za tę składkę prawa majątkowe stają się składnikiem mienia otwartego funduszu emerytalnego. Jednocześnie wartość tej składki zostaje odzwierciedlona na indywidualnym rachunku członka OFE w postaci odpowiedniej ilości jednostek rozrachunkowych. Jednostki rozrachunkowe na rachunku członka OFE nie stanowią papierów wartościowych, jednak wchodzą w skład mienia członka OFE jako prawa majątkowe przysługujące mu. Taki przymiot nie przysługuje natomiast tzw. subkontu w ZUS, na którym odnotowywana jest ta część składki emerytalnej, która nie jest przekazywana do OFE, a nie jest odnotowywana na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. W efekcie zatem umorzenia części jednostek rozrachunkowych na indywidualnym rachunku członka OFE w tym funduszu i odnotowania takiej samej wartości na tzw. subkoncie w ZUS prawo majątkowe członka OFE zostanie zastąpione zapisem nie mającym przymiotu prawa majątkowego. Jednocześnie OFE utraci własność przekazanych do ZUS aktywów, przy czym przekazanie to nastąpi w innym celu, niż cel, w którym były gromadzone. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych przeznaczeniem aktywów OFE była wypłata członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego, tymczasem aktywa przekazane do ZUS zostaną przeznaczone na inny cel, niż wypłata członkom OFE po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego. Z tych przyczyn art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. narusza prawa nabyte przez członków OFE, zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę ochrony praw własności, a więc art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP w odniesieniu do członków otwartych funduszy emerytalnych. Z tych samych przyczyn art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. narusza prawa nabyte przez OFE, zasadę zaufania do państwa oraz zasadę ochrony praw własności a więc art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP w odniesieniu do otwartych funduszy emerytalnych.
W wyniku przejęcia przez ZUS 51,5% aktywów OFE instrumenty o różnej rentowności wycenione zostaną wg ich wartości na dzień przejęcia, a następnie tzw. subkonto w ZUS będzie miało odmienną rentowność od rentowności przejmowanych instrumentów, będącej podstawą ich wyceny. Ponadto w sytuacji zapaści demograficznej Polski i utrzymywanie rentowności tzw. subkonta w ZUS opartej na nominalnym wzroście PKB prowadzić może do negatywnych konsekwencji finansowych dla ubezpieczonych i naruszenia ich praw, związanych z inwestowaniem aktywów OFE w instrumenty oparte na innej rentowności. Także to rozwiązanie narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę ochrony własności, czy art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP.
Art. 23 ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. przewidujący nabycie przez Skarb Państwa od ZUS obligacji Skarbu Państwa przejętych od OFE w zamian za gwarancję wypłaty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczeń emerytalnych odpowiadających zewidencjonowanej na subkontach, ze względu na już istniejącą gwarancję wypłaty świadczeń emerytalnych przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych ze strony budżetu państwa (art. 62 zdanie drugie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tj. Dz. z 2009 r. nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) i brak różnicy między gwarancją budżetu państwa a Skarbu Państwa, faktycznie przewiduje przejęcie tych obligacji przez Skarb Państwa pod tytułem darmym. Z tych przyczyn także tę regulację należy uznać za sprzeczną z art. 2 i art. 21 Konstytucji RP.
Zniesienie przez ustawę z dnia 6 grudnia 2013 r. gwarancji minimalnej wymaganej stopy zwrotu, zakaz inwestowania OFE w obligacje Skarbu Państwa oraz inne bezpieczne instrumenty oraz nakaz inwestowania określonej części aktywów OFE (początkowo 75%) znacząco zwiększa ryzyko inwestycyjne ponoszone przez OFE. Jednocześnie ustawa przewiduje, że aktywa dotychczas posiadane przez OFE, po przekazaniu do ZUS 51,5% ich wartości i umorzeniu 51,5% jednostek rozrachunkowych na rachunku członka OFE pozostaną w OFE i nadal będą inwestowane, ale już według nowych drastycznie zmienionych ryzykownych reguł (z wyjątkiem tej części aktywów, która w ramach tzw. suwaka emerytalnego trafi do FUS). Narusza to zarówno zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony praw nabytych, zasadę demokratycznego państwa prawa i zasadę ochrony własności (art. 2 i art. 21 Konstytucji RP).
W wyniku wejścia w życie ustawy z 6 grudnia 2013 r. przesądzone zostanie, że emerytury w całości będą wypłacane na zasadach repartycyjnych. W sytuacji drastycznie niskiej dzietności (znacznie poniżej prognoz przyjmowanych dotychczas przez ZUS czy Komisję Europejską) oraz negatywnego salda migracji istnieje duże ryzyko, że w przyszłości sytuacja budżetowa Państwa może utrudniać wypełnienie zobowiązań dzisiaj dawanych ubezpieczonym przy przejmowaniu części ich mienia. System repartycyjny finansowany jest bowiem w całości ze składek i podatków pracujących w okresie wypłaty świadczeń. Wypłata świadczeń dzisiaj obiecywanych ubezpieczonym odbywać się będzie przy znacznie gorszych proporcjach między pracującymi a pobierającymi świadczenia w porównaniu do sytuacji obecnej. W efekcie zmiany wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. obniżają prawdopodobieństwo otrzymania emerytur na zasadach dzisiaj określonych, po przejściu obecnych ubezpieczonych na emeryturę w przyszłości. A to rodzi ryzyko, że państwo może mieć trudności ze sfinansowaniem świadczeń zgodnych ze wzorcem konstytucyjnym wynikającym z art. 67 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. A zatem rozwiązania wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. (w tym w szczególności wynikające z jej art. 23, 16, 12, 6, 5 oraz 4) naruszają zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę ochrony praw nabytych i prawo do zabezpieczenia emerytalnego (art. 2 i art. 67 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP). W zakresie w jakim normy te dotyczą przesunięć majątkowych naruszają także art. 20 i 21 Konstytucji RP.
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz. U. poz. 1717) będzie miała daleko idące konsekwencje dla funkcjonowania Konstytucji RP, zasad funkcjonowania organów konstytucyjnych (w tym rządu, Sejmu i Senatu oraz Prezydenta RP), granic funkcjonującej w Polsce demokracji, a także zakresu zastosowania zasady zaufania obywatela do państwa i ochrony praw nabytych, a więc fundamentów demokratycznego państwa prawnego w odniesieniu do systemu zabezpieczenia społecznego. Z tego względu, bez względu na krótkookresowe skutki dla budżetu państwa stwierdzenia niezgodności z Konstytucją, dla ochrony najważniejszych wartości ustrojowo-konstytucyjnych Trybunał Konstytucyjny powinien stanąć na straży praw członków otwartych funduszy emerytalnych i ich mienia i orzec o niezgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. po ich zaskarżeniu przez Prezydenta RP w trybie kontroli następczej.
Do wiadomości:
Prezydent RP
Warszawa, 9 stycznia 2013 r.
Cezary Mech – Prezes Stowarzyszenia
Ewa Tomaszewska – Wiceprezes Stowarzyszenia
Paweł Pelc – Wiceprezes Stowarzyszenia
Nie budzi wątpliwości, że konstrukcja systemu emerytalnego jest jedną z prerogatyw państwa, co wynika wprost z art. 67 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, zgodnie z którym zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności ustawodawcy w tworzeniu regulacji dotyczących zabezpieczenia społecznego, w tym zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego, czyli zabezpieczenia emerytalnego. Ustawodawstwo to bowiem musi zapewniać prawo obywatela do realizacji zabezpieczenia emerytalnego, ale także musi chronić inne podstawowe zasady konstytucyjne, w tym zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę ochrony własności. Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz.U. poz. 1717) narusza wszystkie te standardy, a dotyczy interesów około 16 milionów członków otwartych funduszy emerytalnych.
Tryb prac na ustawą narusza zasady przyzwoitej legislacji w związku z tym, że większość rządowa, by uniknąć głosowania poprawek zgłoszonych w toku prac nad projektem ustawy przegłosowała w Sejmie poprawkę, której brzmienie było tożsame z brzmieniem przedłożenia rządowego, a Senat nie zgłosił do ustawy poprawek. W efekcie mimo formalnego zachowania zasady wyrażonej w art. 95 Konstytucji RP, że władzę ustawodawczą w Konstytucji RP sprawują Sejm i Senat, w praktyce oba te organy zrezygnowały z wpływu na kształt uchwalanej formalnie przez siebie ustawy, skoro, wskutek przyjętego trybu prac (zgłoszenie w drugim czytaniu w Sejmie poprawki w brzmieniu przedłożenia rządowego, przyjęcie ustawy bez poprawek przez Senat) nie miały możliwości wniesienia do projektu przedłożenia rządowego jakichkolwiek zmian. W efekcie w praktyce to rząd zrealizował w tym przypadku władzę ustawodawczą formalne przysługującą Sejmowi i Senatowi. Prezydent RP, mimo istotnych zastrzeżeń do konstytucyjności ustawy wyrażonych w komunikacie o podpisaniu ustawy, nie zdecydował się na skorzystanie ze swoich uprawnień do skierowania ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej, a jedynie ustawę podpisał i zapowiedział jej skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Stanowi to w praktyce rezygnację przez Głowę Państwa z wykorzystania przysługującej mu na mocy art. 126 ust. 1 Konstytucji RP prerogatywy czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji RP. W efekcie działanie takie należy uznać za przynajmniej sprzeczne z duchem, jeśli nie z literą art. 126 ust. 1 w zw. z art. 122 ust. 3 Konstytucji RP. W efekcie tryb prac nad ustawą oraz decyzję Prezydenta RP uznać należy za naruszające wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa.
Wprowadzając reformę emerytalną w latach 1997-1998 określono jej podstawowe zasady, w tym wielofilarowość powszechnego systemu emerytalnego i oparcie systemu obowiązkowego na dwu filarach – repartycyjnym i kapitałowym. Filar repartycyjny, co do zasady finansowany miał być ze składek i dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, filar kapitałowy zaś za pomocą składek inwestowanych na rynku kapitałowym, za które po przejściu na emeryturę miały być nabywane w przewidzianej przez prawo instytucji finansowej dożywotnie świadczenia emerytalne. Składka trafiająca za pośrednictwem ZUS do OFE jest elementem systemu finansów publicznych (por. art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – t.j. Dz. U. z 2013 poz. 885 z późn. zm.) stanowiąc dochód publiczny. Nie wpływa to na sferę uprawnień majątkowych związanych z tą składką. Ze względu na wyposażenie otwartego funduszu emerytalnego w osobowość prawną (por. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych – tj. Dz. z 2013 r. poz. 989) składka ta z chwilą przekazania jej do OFE staje się własnością otwartego funduszu emerytalnego, a nabywane za tę składkę prawa majątkowe stają się składnikiem mienia otwartego funduszu emerytalnego. Jednocześnie wartość tej składki zostaje odzwierciedlona na indywidualnym rachunku członka OFE w postaci odpowiedniej ilości jednostek rozrachunkowych. Jednostki rozrachunkowe na rachunku członka OFE nie stanowią papierów wartościowych, jednak wchodzą w skład mienia członka OFE jako prawa majątkowe przysługujące mu. Taki przymiot nie przysługuje natomiast tzw. subkontu w ZUS, na którym odnotowywana jest ta część składki emerytalnej, która nie jest przekazywana do OFE, a nie jest odnotowywana na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. W efekcie zatem umorzenia części jednostek rozrachunkowych na indywidualnym rachunku członka OFE w tym funduszu i odnotowania takiej samej wartości na tzw. subkoncie w ZUS prawo majątkowe członka OFE zostanie zastąpione zapisem nie mającym przymiotu prawa majątkowego. Jednocześnie OFE utraci własność przekazanych do ZUS aktywów, przy czym przekazanie to nastąpi w innym celu, niż cel, w którym były gromadzone. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych przeznaczeniem aktywów OFE była wypłata członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego, tymczasem aktywa przekazane do ZUS zostaną przeznaczone na inny cel, niż wypłata członkom OFE po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego. Z tych przyczyn art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. narusza prawa nabyte przez członków OFE, zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę ochrony praw własności, a więc art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP w odniesieniu do członków otwartych funduszy emerytalnych. Z tych samych przyczyn art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. narusza prawa nabyte przez OFE, zasadę zaufania do państwa oraz zasadę ochrony praw własności a więc art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP w odniesieniu do otwartych funduszy emerytalnych.
W wyniku przejęcia przez ZUS 51,5% aktywów OFE instrumenty o różnej rentowności wycenione zostaną wg ich wartości na dzień przejęcia, a następnie tzw. subkonto w ZUS będzie miało odmienną rentowność od rentowności przejmowanych instrumentów, będącej podstawą ich wyceny. Ponadto w sytuacji zapaści demograficznej Polski i utrzymywanie rentowności tzw. subkonta w ZUS opartej na nominalnym wzroście PKB prowadzić może do negatywnych konsekwencji finansowych dla ubezpieczonych i naruszenia ich praw, związanych z inwestowaniem aktywów OFE w instrumenty oparte na innej rentowności. Także to rozwiązanie narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę ochrony własności, czy art. 2, art. 20 i art. 21 Konstytucji RP.
Art. 23 ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. przewidujący nabycie przez Skarb Państwa od ZUS obligacji Skarbu Państwa przejętych od OFE w zamian za gwarancję wypłaty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczeń emerytalnych odpowiadających zewidencjonowanej na subkontach, ze względu na już istniejącą gwarancję wypłaty świadczeń emerytalnych przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych ze strony budżetu państwa (art. 62 zdanie drugie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tj. Dz. z 2009 r. nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) i brak różnicy między gwarancją budżetu państwa a Skarbu Państwa, faktycznie przewiduje przejęcie tych obligacji przez Skarb Państwa pod tytułem darmym. Z tych przyczyn także tę regulację należy uznać za sprzeczną z art. 2 i art. 21 Konstytucji RP.
Zniesienie przez ustawę z dnia 6 grudnia 2013 r. gwarancji minimalnej wymaganej stopy zwrotu, zakaz inwestowania OFE w obligacje Skarbu Państwa oraz inne bezpieczne instrumenty oraz nakaz inwestowania określonej części aktywów OFE (początkowo 75%) znacząco zwiększa ryzyko inwestycyjne ponoszone przez OFE. Jednocześnie ustawa przewiduje, że aktywa dotychczas posiadane przez OFE, po przekazaniu do ZUS 51,5% ich wartości i umorzeniu 51,5% jednostek rozrachunkowych na rachunku członka OFE pozostaną w OFE i nadal będą inwestowane, ale już według nowych drastycznie zmienionych ryzykownych reguł (z wyjątkiem tej części aktywów, która w ramach tzw. suwaka emerytalnego trafi do FUS). Narusza to zarówno zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony praw nabytych, zasadę demokratycznego państwa prawa i zasadę ochrony własności (art. 2 i art. 21 Konstytucji RP).
W wyniku wejścia w życie ustawy z 6 grudnia 2013 r. przesądzone zostanie, że emerytury w całości będą wypłacane na zasadach repartycyjnych. W sytuacji drastycznie niskiej dzietności (znacznie poniżej prognoz przyjmowanych dotychczas przez ZUS czy Komisję Europejską) oraz negatywnego salda migracji istnieje duże ryzyko, że w przyszłości sytuacja budżetowa Państwa może utrudniać wypełnienie zobowiązań dzisiaj dawanych ubezpieczonym przy przejmowaniu części ich mienia. System repartycyjny finansowany jest bowiem w całości ze składek i podatków pracujących w okresie wypłaty świadczeń. Wypłata świadczeń dzisiaj obiecywanych ubezpieczonym odbywać się będzie przy znacznie gorszych proporcjach między pracującymi a pobierającymi świadczenia w porównaniu do sytuacji obecnej. W efekcie zmiany wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. obniżają prawdopodobieństwo otrzymania emerytur na zasadach dzisiaj określonych, po przejściu obecnych ubezpieczonych na emeryturę w przyszłości. A to rodzi ryzyko, że państwo może mieć trudności ze sfinansowaniem świadczeń zgodnych ze wzorcem konstytucyjnym wynikającym z art. 67 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. A zatem rozwiązania wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. (w tym w szczególności wynikające z jej art. 23, 16, 12, 6, 5 oraz 4) naruszają zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę ochrony praw nabytych i prawo do zabezpieczenia emerytalnego (art. 2 i art. 67 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP). W zakresie w jakim normy te dotyczą przesunięć majątkowych naruszają także art. 20 i 21 Konstytucji RP.
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz. U. poz. 1717) będzie miała daleko idące konsekwencje dla funkcjonowania Konstytucji RP, zasad funkcjonowania organów konstytucyjnych (w tym rządu, Sejmu i Senatu oraz Prezydenta RP), granic funkcjonującej w Polsce demokracji, a także zakresu zastosowania zasady zaufania obywatela do państwa i ochrony praw nabytych, a więc fundamentów demokratycznego państwa prawnego w odniesieniu do systemu zabezpieczenia społecznego. Z tego względu, bez względu na krótkookresowe skutki dla budżetu państwa stwierdzenia niezgodności z Konstytucją, dla ochrony najważniejszych wartości ustrojowo-konstytucyjnych Trybunał Konstytucyjny powinien stanąć na straży praw członków otwartych funduszy emerytalnych i ich mienia i orzec o niezgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. po ich zaskarżeniu przez Prezydenta RP w trybie kontroli następczej.
Do wiadomości:
Prezydent RP
Warszawa, 9 stycznia 2013 r.
Cezary Mech – Prezes Stowarzyszenia
Ewa Tomaszewska – Wiceprezes Stowarzyszenia
Paweł Pelc – Wiceprezes Stowarzyszenia
Warszawa, 19.12.2013 r.
Rynku Kapitałowego UNFE
Ul. Korzystna 7
03-626 Warszawa
Sz.P.
Bronisław Komorowski
Prezydent RP
Szanowny Panie Prezydencie
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE zwraca się do Pana Prezydenta z apelem o nie podpisywanie i zawetowanie ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych skierowanej do podpisu Pana Prezydenta w dniu 12 grudnia 2013 r.
Gdyby Pan Prezydent nie podjął decyzji jej zawetowania Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE wnosi o jej niepodpisywanie i skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego.
W ocenie Stowarzyszenia ustawa jest niekorzystna dla członków OFE oraz dla Polski, gdyż demontuje system emerytalny w sytuacji zapaści demograficznej i w konsekwencji skokowo zwiększa koszty pracy narażając sferę społeczną na konflikt różnych grup interesu. Znacząco zwiększa ona ryzyko ponoszone przez członków OFE, likwiduje podstawowy mechanizm zabezpieczający członków OFE przed skutkami nadmiernie ryzykownych decyzji inwestycyjnych zarządzających OFE, a także zwiększa faktycznie ponoszone przez członków, zwłaszcza największych OFE koszty w związku ograniczeniem poziomu zarządzanych aktywów o 51,5% przy pozostawieniu niezmienionej skali degresywnej opłaty za zarządzanie, czego nie jest w stanie zrekompensować obniżka opłaty od składki. W ocenie Stowarzyszenia ustawa narusza prawa nabyte członków OFE przez przeznaczenie istotnej części aktywów OFE i wartości zgromadzonych przez członków OFE jednostek rozrachunkowych nie na nabycie emerytury kapitałowej, lecz na wypłatę bieżących świadczeń przez ZUS. W ocenie Stowarzyszenia ustawa dokuje takiej ingerencji w prawa nabyte członków OFE, która wprowadza zmiany w ich mieniu, że doznają oni wymiernego uszczerbku majątkowego poprzez zastąpienie jednostek rozrachunkowych w OFE wyrażających wartość przypadającej na członka OFE części wartości aktywów OFE zapisami na tzw. subkoncie w ZUS mających charakter czysto księgowy i nie odzwierciedlających żadnej wartości określonej masy majątkowej, a jedynie zobowiązania FUS (gwarantowane przez Skarb Państwa) wobec ubezpieczonych. O tym jak iluzoryczna jest wartość tych zobowiązań mogli się przekonać emeryci w 2012 r., kiedy dokonano zastąpienia waloryzacji wartości świadczeń tzw. „waloryzacją” kwotową, która nie prowadziła do zachowania realnej wartości świadczeń emerytalnych, a mimo to Trybunał Konstytucyjny, w wyniku wniosku Pana Prezydenta złożonego w trybie kontroli następczej, nie zakwestionował jej zgodności z Konstytucją RP i nie uznał, że doszło do naruszenia ochrony praw nabytych, wskazując na konieczność kierowania się przy określaniu zobowiązań emerytalnych Państwa także ich możliwościami finansowymi, co czyni dzisiejsze obietnice emerytalne z systemu repartycyjnego całkowicie iluzorycznymi.
W ocenie Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE proponowane zasady w zakresie polityki inwestycyjnej OFE uniemożliwiają OFE zarządzanie aktywami w sposób bezpieczny i zrównoważony, wymuszając na OFE nadmiernie ryzykowną politykę inwestycyjną, co prowadzić będzie do dużej zmienności wartości jednostek rozrachunkowych OFE. Proponowane zmiany wpłyną w dłuższym okresie negatywnie na sytuację na GPW SA, nie tylko w wyniku zakazania OFE inwestowania w obligacje SP i inne papiery wartościowe gwarantowane przez SP, ale także nakazania OFE inwestowania w początkowym okresie przynajmniej 75% wartości ich aktywów w akcje bądź inne instrumenty zamienne na akcje, jak również wprowadzenie 30% limitu ”inwestycji zagranicznych” praktycznie bez okresów przejściowych, ale także w związku z przejęciem przez ZUS 51,5 % aktywów OFE, wprowadzeniem tzw. „suwaka emerytalnego” i ustaleniem niższego poziomu składki transferowanej do OFE, niż to wynikało nie tylko z rozwiązań obowiązujących od roku 1999, ale także przyjętych w 2011 r., a także wprowadzenia „dobrowolności” transferu przyszłej składki do OFE oraz przynależności do OFE osób wstępujących na rynek pracy. Istotne jest także znaczące ograniczenie zaufania inwestorów do Skarbu Państwa jako regulatora, który nie dotrzymuje swoich wcześniejszych zobowiązań i deklaracji w stosunku nie tylko do swoich obywateli, ale także uczestników rynku finansowego i inwestorów instytucjonalnych.
Zmianom przeforsowanych „fortelem” przez rząd w Sejmie (co w tak poważnych sprawach poważnie narusza w ocenie Stowarzyszenia dobrą praktykę konstytucyjną i obyczaj polityczny) przyświeca filozofia wyraźnie zapowiedziana w druku sejmowym nr 1735, negatywnie ocenionym przez Stowarzyszenie w odrębnym stanowisku, choć oczywiście głęboko ukryta za zapewnieniami o trosce o interes ubezpieczonego. W ocenie Stowarzyszenia deklarowane przez rząd w toku prac sejmowych nad tą ustawą cele rozwiązań zawartych w projekcie nie odzwierciedlają rzeczywistych intencji ustawodawcy, wynikających z analizy skutków poszczególnych zmian zawartych w projekcie.
W ocenie Stowarzyszenia podstawowym celem zmian jest krótkoterminowe ulżenie sytuacji budżetu państwa poprzez ograniczenie dotacji uzupełniającej do FUS oraz obniżenie poziomu zadłużenia SP. Cel ten planuje się osiągnąć w sposób ograniczający ich negatywny wpływ na zarządzających OFE i ich akcjonariuszy oraz na rynek kapitałowy w Polsce. Stąd w projekcie szereg rozwiązań kuriozalnych i sprzecznych z tym, jak konstruuje się systemy emerytalne w innych krajach. Jeśli chodzi o ubezpieczonych, to wygląda na to, że mimo całej frazeologii zawartej w uzasadnieniu zmian, to ich losem i interesami tak naprawdę zajęto się w ostatniej kolejności i raczej wątpliwie.
Zapewnieniu krótkoterminowych interesów Skarbu Państwa mają służyć w ocenie Stowarzyszenia takie rozwiązania jak przesądzenie, że emerytury w całości będą wypłacane przez FUS na zasadach repartycyjnych, że wypłata kapitałowych emerytur okresowych (które kapitałowe będą już wyłącznie z nazwy, a nie z istoty) zostanie przeniesiona z OFE na FUS, a także zabór przez Państwo (poprzez nakazanie przekazania gotówki lub papierów wartościowych do FUS) 51,5% aktywów OFE oraz wprowadzenie tzw. „suwaka emerytalnego” polegającego na stopniowym przenoszeniu do FUS pozostałej części wartości aktywów OFE w okresie ostatnich 10 lat przed osiągnięciem przez członka OFE wieku emerytalnego. Temu celowi służy też mechanizm wyboru uzależniający dalsze przekazywanie składki do OFE od złożenia w stosunkowo krótkim okresie oświadczenia przez członka OFE. Brak takiego oświadczenia skutkować będzie automatycznym zaprzestaniem przekazywania składki do OFE. Temu samemu celowi służy ograniczenie składki, która może trafiać do OFE jedynie do 2,92% podstawy jej wymiaru. Dobrym relacjom z UE służyć ma zwiększenie limitu „inwestycji zagranicznych” OFE do 30% z bardzo krótkim okresem przejściowym.
Ochronie interesów zarządzających OFE i ich akcjonariuszy służy w ocenie Stowarzyszenia przede wszystkim zniesienie mechanizmu minimalnej wymaganej stopy zwrotu, mimo zwiększenia ryzyka ponoszonego przez członków OFE. W wyniku przekazania przez OFE 51,5% aktywów do ZUS i wprowadzenia mechanizmu tzw. „suwaka emerytalnego”, czyli przekazywania do FUS części wartości aktywów OFE przez 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez członka OFE w comiesięcznych ratach spadnie wartość aktywów OFE o więcej niż połowę. Mimo to ustawodawca nie podjął działań w kierunku dostosowania do tego zmniejszenia limitów opłat za zarządzanie w efekcie w ujęciu procentowym członkowie zwłaszcza większych funduszy poniosą wyższe koszty tej opłaty w stosunku do wartości jednostek rozrachunkowych pozostających na ich rachunkach w OFE. Ukłonem w stronę zarządzających OFE jest także w ocenie Stowarzyszenia ograniczenie poziomu opłaty za transfer składki pobieranej przez ZUS od PTE, co zmniejszy ponoszone przez te towarzystwa koszty. W interesie największych funduszy wprowadzono możliwość obniżenia opłaty od składki dla osób o dłuższym stażu członkowskim (wyeliminowaną w 2003 r. jako ograniczającą konkurencję między OFE) oraz zakaz reklamy w okresach kiedy będą podejmowane decyzję o przekazywaniu składki do OFE. W ten sposób praktycznie wyeliminowana zostanie konkurencja cenowa i wynikami inwestycyjnymi między OFE, gdyż nawet tanie OFE osiągające ponadprzeciętne stopy zwrotu będą miały utrudnienia w dotarciu z informacją na ten temat do członków innych OFE w celu ich pozyskania, a ci dodatkowo nie będą skorzy do zmiany funduszu licząc na obniżki opłat od składki związane z długim stażem. A to oznacza praktyczne zamrożenie rynku przy obecnych udziałach rynkowych i wyeliminowanie klasycznych mechanizmów konkurencyjnych z rynku OFE. Jedyną metodą zwiększenia udziału w rynku w praktyce pozostanie tylko tzw. proces konsolidacji, czyli przejmowanie innych funduszy lub łączenie się towarzystw emerytalnych. Proces ten wielokrotnie już był oceniany negatywnie przez Stowarzyszenie, a wcześniej przez Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, jako negatywnie wpływający na konkurencję na rynku OFE, co wpływa negatywnie na interesy członków OFE. W ocenie Stowarzyszenia wprowadzenie mechanizmów, które przez zakaz reklamy i możliwość obniżania opłaty od składki dla członków o dłuższym stażu członkowskim, przy pozostawieniu bez zmian opłat za zarządzanie oraz likwidację minimalnej wymaganej stopy zwrotu, znacząco ograniczają konkurencję na rynku OFE, przy pozostawieniu możliwości tzw. konsolidacji na rynku OFE w związku z przejęciem przez ZUS 51,5% aktywów OFE i obniżeniem poziomu składki transferowanej do OFE oraz wprowadzeniem dobrowolności jej dalszego transferu prowadzić będzie w naturalnych sposób do znaczącego ograniczenia liczby podmiotów obecnych na rynku i praktycznego wyeliminowania jakiejkolwiek konkurencji między OFE.
W ocenie Stowarzyszenia ograniczeniu negatywnego wpływu wcześniej opisanych zmian na rynek kapitałowy służy przede wszystkim zakazanie OFE inwestowania w instrumenty bezpieczne takie jak obligacje Skarbu Państwa czy papiery wartościowe gwarantowane przez Skarb Państwa oraz wycofanie się z pomysłu dania członkom OFE możliwości zadysponowania przez nich zgromadzonymi w OFE aktywami i wybrania czy chcą je pozostawić w OFE, czy przekazać FUS. Ustawa przewiduje jedynie możliwość decydowania o przyszłej składce, a nie o składce już opłaconej – czyli aktywach OFE lub zapisach na tzw. subkoncie w FUS. Pomysł by zakazać OFE inwestowania w obligacje SP i podobne pod względem ryzyka instrumenty jest nowatorski na skalę światową i Stowarzyszenie nie posiada informacji o systemie emerytalnym, w którym taką koncepcję by zrealizowano. W ocenie Stowarzyszenia pomysł ten zaprzecza istocie tworzenia specjalnych funduszy emerytalnych, które od zwykłych funduszy inwestycyjnych powinny się odróżniać przede wszystkim bardziej konserwatywną polityką inwestycyjną i większym bezpieczeństwem lokat. (Kwesta ta była szczegółowo analizowana przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu OFE do polskiego systemu prawnego pod koniec lat 90-tych ubiegłego stulecia.) W efekcie ryzyko inwestycyjne OFE wzrośnie, a wraz z nim zmienność wyników OFE. Równie błędny jest pomysł, by przynajmniej 75% aktywów OFE w początkowym okresie po wejściu w życie ustawy było zainwestowane w akcje lub instrumenty zamienne na akcje, zawarty w projekcie. Kolejną „marchewką” dla rynków kapitałowych ma być w ocenie Stowarzyszenia być poszerzenie katalogu instrumentów inwestycyjnych dostępnych OFE. Stowarzyszenie opiniuje je negatywnie, jako w sposób całkowicie nieuzasadniony zwiększające ryzyko inwestycyjne ponoszone przez członków OFE.
Stowarzyszenie negatywnie ocenia wpływ ustawy na sferę mienia członków OFE, a także mienia OFE, jako odrębnych osób prawnych. W efekcie zaproponowanych zmian członek OFE utraci od razu 51,5% wartości swoich jednostek rozrachunkowych, gdy OFE przekaże do ZUS stosowne aktywa, a ZUS w zamian tych praw majątkowych wchodzących w skład mienia członków OFE dokona jedynie wirtualnych zapisów na tzw. subkoncie w FUS. Podobny efekt wywoła przenoszenie reszty wartości aktywów OFE do FUS w okresie 10 lat przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. Wskutek zakazu inwestowania w obligacje Skarbu Państwa i papiery wartościowe zabezpieczone przez Skarb Państwa oraz nakazu inwestowania bezpośrednio po wejściu w życie ustawy przynajmniej 75% aktywów OFE w akcje i instrumenty zamienne na akcje oraz zwiększenia limitu inwestycji zagranicznych OFE i wprowadzenia nowych kategorii inwestycyjnych znacząco wzrośnie ryzyko inwestycyjne ponoszone przez członków OFE i zmienność wartości jednostek rozrachunkowych. Jednocześnie zniesiony zostanie mechanizm minimalnej wymaganej stopy zwrotu, który obecnie zabezpiecza członków OFE przed błędami zarządzających OFE i który dwukrotnie wymusił na jednym z OFE pokrycie spowodowanego nimi niedoboru na rachunkach członków OFE. W ocenie Stowarzyszenia obniżenie opłaty od składki o połowę, choć samo w sobie powinno być oceniane pozytywnie w związku z brakiem realnej konkurencji cenowej na rynku OFE, to jednak przy obecnym poziomie składki do OFE będzie w praktyce miała marginalne znaczenie. Zdecydowanie bardziej racjonalnym rozwiązaniem byłaby całkowita rezygnacja w opłaty od składki, co uprościłoby system oraz dostosowania poziomu degresywnej skali opłaty za zarządzanie do nowego poziomu aktywów OFE. Równie symboliczny charakter ma w ocenie Stowarzyszenia konstrukcja tzw. wypłaty gwarantowanej dla osób wskazanych przez emeryta, jeżeli umrze on przed upływem 3 lat od rozpoczęcia pobierania emerytury.
Do ustawy włączono też rozwiązania modyfikujące Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego, które wprowadzone przy okazji obniżenia składki przekazywanej do OFE w 2011 r. okazały się klapą. W praktyce zmiany mają charakter kosmetyczny i trudno sądzić, że spowodują znaczący rozwój tego produktu. Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że zbędne jest funkcjonowanie odrębnych IKE i IKZE i wskazane jest uproszczenie systemu przez pozostawienie jedynie jednej z tych form oraz zniesienie limitów wpłat na konto emerytalne i do PPE oraz obowiązków biurokratycznych związanych z prowadzeniem kont emerytalnych przez instytucje finansowe.
W związku z tym, że nie wprowadzono zapowiadanej wcześniej dożywotniej emerytury kapitałowej, a jedynie uznano, że składki zaewidencjonowane na rachunku ubezpieczonego w FUS wraz ze składkami zaewidencjonowanymi na subkoncie w FUS oraz kapitałem początkowym będą podstawą wymiaru emerytury niezrozumiałe jest pozostawienie konstrukcji okresowej emerytury kapitałowej, tyle, że wypłacanej przez FUS zamiast jak dotychczas przez OFE. Jeżeli intencją pozostawienia tej konstrukcji była kwestia dziedziczenia środków to ten sam efekt ekonomiczny można było osiągnąć poprzez odpowiednie ukształtowanie konstrukcji wypłaty gwarantowanej w przypadku śmierci emeryta w ciągu pierwszych lat po przejściu na emeryturę. Uzasadnieniem wprowadzenia okresowej emerytury kapitałowej były wszak czynniki, które obecnie zostały wyeliminowane w całości. Pierwszy z nich to brak czasu na utworzenie zakładów emerytalnych, które miały wypłacać dożywotnie emerytury kapitałowe, drugi to chęć by zarówno mężczyźni jak i kobiety wykupywali dożywotnie emerytury kapitałowe w tym samym wieku, co wiązało się z zamiarem wprowadzenia wspólnych tablic dalszej oczekiwanej długości życia. Po powierzeniu wypłaty emerytur na zasadzie repartycyjnej FUS, obie te przesłanki istnienia okresowych emerytur kapitałowych odpadły i brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, do tego by kobieta osiągająca wiek emerytalny nie otrzymała od razu docelowego świadczenia w pełnej wysokości.
Istotne wątpliwości prawne budzi także konstrukcja zamiany obligacji Skarbu Państwa przejętych przez ZUS na zobowiązanie gwarantujące wypłatę ubezpieczonemu z FUS świadczeń emerytalnych. Po pierwsze nie będzie to nowe zobowiązanie SP, bo zgodnie z obecnie obowiązującym art. 62 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika jednoznacznie, że budżet państwa gwarantuje wypłatę świadczeń emerytalnych z FUS. Gwarancja ta nie jest w żaden sposób ograniczona, zatem obejmuje także świadczenia ustalone w oparciu o składki zaewidencjonowane na subkoncie ubezpieczonego w FUS. Zatem ustawodawcy proponują, by Skarb Państwa przejął od ZUS obligacje w zamian za zobowiązanie, które już istnieje. Nie jest także jasne dlaczego Skarb Państwa miałby udzielać ZUS gwarancji dla FUS skoro są to odrębne osoby prawne. W efekcie uznać należy, że ustawa faktycznie zakłada przejęcie przez Skarb Państwa obligacji przejętych przez ZUS od OFE pod tytułem darmym. W ten sposób dojdzie do wywłaszczenia bez odszkodowania zarówno OFE, w skład mienia których pierwotnie wchodziły te obligacje, jak i ZUS, który je od nich przejmie na podstawie tej ustawy. Będzie to zatem w konsekwencji nacjonalizacja części aktywów OFE. Budzi to głębokie wątpliwości konstytucyjne w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony mienia oraz praw nabytych i zasadą demokratycznego państwa prawa, z której wywodzi się także zasadę zaufania obywateli do państwa.
Proponowane zmiany spowodują, że wypłata całości świadczeń emerytalnych będzie miała charakter repartycyjny, zatem będzie bardzie uzależniona od pogarszającej się sytuacji demograficznej Polski, co może ograniczać pewność dotrzymania dzisiaj składanych obietnic emerytalnych. Rola wprowadzonego w latach 1997-1999 elementu kapitałowego zostanie ograniczona wyłącznie do fazy oszczędzania przy znacząco zredukowanej roli i zwiększonym ryzyku inwestycyjnych bez wcześniejszych gwarancji związanych z konstrukcją minimalnej wymaganej stopy zwrotu. Jest to zatem ewidentna kontrrewolucja emerytalna znacząco pogarszająca jakość polskiego systemu emerytalnego i poziom ochrony interesów ubezpieczonych, a w szczególności członków OFE. Zmiany te świadczą o prymacie myślenia krótkookresowego nad długoterminowym, które powinno dominować przy wszelkich modyfikacjach systemów emerytalnych.
Z tych przyczyn Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE wnosi o nie podpisywanie ustawy przez Pana Prezydenta i jej zawetowanie, a jeżeli nie zdecyduje się Pan Prezydent na jej zawetowanie, wówczas o jej nie podpisywanie i skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli uprzedniej.
Ustawa jest sprzeczna z interesem członków OFE oraz polskiego rynku kapitałowego i długoterminowym interesem gospodarczym Polski. Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE wielokrotnie krytykowało PTE za brak wystarczającej konkurencji bądź dbałości o interes członków OFE, postulowało m.in. wprowadzenie zakazu tzw. konsolidacji między OFE. Mimo wskazywanych przez Stowarzyszenie niedostatków w obecnie obowiązujących regulacjach (a w szczególności braku regulacji dotyczących wypłaty dożywotnich emerytur kapitałowych) żaden z tych czynników nie uzasadnia bowiem realizacji rozwiązań zawartych w ustawie skierowanej do Pana Prezydenta do podpisu.
Za Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Cezary Mech – Prezes
Paweł Pelc – Wiceprezes
Warszawa, 19 grudnia 2013
Paweł Pelc wiceprezes Stowarzyszenia zreferował wnioski wynikające ze stanowiska Stowarzyszenia na falach Radia Maryja: http://www.radiomaryja.pl/informacje/pawel-pelc-rzadowi-nie-chodzi-o-dobro-czlonkow-ofe/
Rządowi nie chodzi o dobro członków OFE tylko o interes budżetu Skarbu Państwa – powiedział Paweł Pelc, były członek Komisji Nadzoru Bankowego. Ekspert odniósł do projektu zmian w OFE przyjętego przez Komitet Stały Rady Ministrów.
Minimalny poziom inwestycji w akcje ma wynosić 75 proc. do końca 2014 r., 55 proc. do końca 2015 r., 35 proc. do końca 2016 r. i 15 proc. do końca 2017 r.”.
Paweł Pelc podkreśla, że fundusze emerytalne dalej nie będą mogły inwestować w obligacje Skarbu Państwa, rząd nie zapewnił też minimalnej wymaganej stopy zwrotu czyli mechanizmu, który miał zabezpieczyć członków funduszy przed błędnymi decyzjami inwestycyjnymi poszczególnych funduszy.
- Potwierdza się teza, że nie chodzi o dobro członków OFE i o ich interes, tylko przede wszystkim o interes budżetu Skarbu Państwa. Potem bierze się pod uwagę interes zarządzających po to, żeby jak najmniej stracili. Dopiero trzeci w kolejności jest interes rynku kapitałowego, czyli właśnie limit 75%, który w pierwszym okresie, stopniowo będzie łagodzony – stwierdza Paweł Pelc.
Błędem jest – jak dodaje ekspert – także zakaz reklamy OFE, który będzie obowiązywał trzy miesiące przed tzw. okienkiem transferowym i w trakcie kolejnych.
- To całkowicie nieracjonalne, bo to pokazuje, że tak naprawdę intencją rządu jest to, by ludzie nie przekazywali składki do OFE, czyli by im maksymalnie utrudnić dostęp do informacji wtedy, kiedy tę decyzję będą podejmowali (…). Tak naprawdę chodzi o to, by ich składka pozostawała w ZUS-ie, w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, by ona nie trafiała do otwartych funduszy – zaznaczył były członek Komisji Nadzoru Bankowego.
RIRM
W dniu 29 października 2013 r. Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc przedstawił stanowisko Stowarzyszenia do projektu zmian w systmie emerytalnym w TVN CNBC. W dniu 30 października 2013 r. przestawił je także na falach Radia Maryja:
http://www.radiomaryja.pl/multimedia/ostro-o-zmianach-w-ofe/
W dniu 28 października 2013 r. Stowarzyszenie przedstawiło swoje stanowisko do projektu zmian w systemie emerytalnym. Stanowisko dostępne jest na stronach RCL: http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/181003/181006/181009/dokument89157.pdf?lastUpdateDay=31.10.13&lastUpdateHour=18%3A27&userLogged=false&date=sobota%2C+2+listopad+2013
W dniach 16 i 17 października Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc uczestniczył w II Kongresie Regulacji Rynku Finansowego organizowanym przez Instytut Allerhanda. W trakcie Kongresu uczestniczył on w panelu dotyczącym zmian w systemie emerytalnym, w trakcie którego przedstawił negatywne stanowisko dotyczące tych zmian oraz ich skutków dla rynku kapitałowego i ubezpieczonych. W drugim dniu w sesji posterowej przedstawił on referat dotyczący porównania regulacji nadzorczych spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych z innymi insytucjami finansowymi w Polsce. W toku debaty postulował by nie nazywać kas parabankami oraz wskazywał, że są one specyficznym typem spółdzielni, zatem nie ma sensu debata czy bardziej są spółdzielniami czy instytucjami finansowymi i powołał się na ukutą przez przedstawicieli urzędu KNF konstrukcję spółdzielni finansowej.
Prezes Stowarzyszenia Cezary Mech wystąpił w Telewizji Republika.
8 października 2013 r. Prezes Stowarzyszenia Cezary Mech wystąpił w Radiu Wnet oraz w telewizji Polsat.
Polski Punkt Widzenia - rozmowa z wiceprezesem Stowarzyszenia Pawłem Pelcem 10.09.2013.
Stanowisko Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE
w sprawie rządowych propozycji zmian w systemie emerytalnym
zawartych w tzw. raporcie z przeglądu systemu emerytalnego
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE z olbrzymim zaniepokojeniem przyjmuje rządowe propozycje zmian w systemie emerytalnym zawarte w tzw. raporcie z przeglądu systemu emerytalnego przestawione przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w Sejmie 27 września 2013 r. (Druk Sejmowy nr 1735).w sprawie rządowych propozycji zmian w systemie emerytalnym
zawartych w tzw. raporcie z przeglądu systemu emerytalnego
W ocenie Stowarzyszenia są one niekorzystne dla członków otwartych funduszy emerytalnych i w sposób całkowicie nieuzasadniony zwiększają ponoszone przez nich ryzyko oraz zmniejszają bezpieczeństwo tzw. drugiego filara systemu emerytalnego. Pomysł, by emerytury były w całości wypłacane przez ZUS na zasadach repartycyjnych sprawia, że proponowane zmiany w praktyce likwidują wielofilarowość obowiązkowego systemu emerytalnego w Polsce i jego kapitałowy komponent – poprzez jego całkowite zmarginalizowanie, mimo formalnego pozostawienia otwartych funduszy emerytalnych.
Zdaniem Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE przejęcie przez rząd (w formie przekazania do FUS) 51,2% wartości aktywów OFE oraz obowiązek przekazywania przez OFE do FUS oszczędności jego członków w okresie 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego to faktyczna nacjonalizacja aktywów OFE i pozbawienie członków OFE ich uprawnień w stosunku do OFE, wynikających z przekazywanej do OFE i inwestowanej części składki emerytalnej. O ile bowiem aktywa OFE w sensie prawnym stanowią własność OFE, to w sensie ekonomicznych jednostki rozrachunkowe na rachunkach w OFE, których wartość jest ustalana w oparciu o wartość aktywów netto OFE wchodzą w skład mienia członków OFE w sensie ekonomicznym i konstytucyjnym.
Zniesienie minimalnej wymaganej stopy zwrotu nie tylko zachęca zarządzających OFE do ponoszenia nadmiernego ryzyka kosztem członków OFE, to stanowi całkowite odstąpienie od uzgodnień z partnerami społecznymi w okresie wdrażania reformy emerytalnej, które zapewniły akceptację reformy w latach 1997-1999 m.in. przez NSZZ Solidarność. Stanowi to całkowitą zmianę zasad funkcjonowania systemu i odejście od podstaw systemu, które dla osób, które miały możliwość wyboru podziału składki między ZUS a OFE stanowiły istotny element, który mógł wpływać na ich decyzje. Rezygnacja z gwarancyjnej roli minimalnej wymaganej stopy zwrotu w ocenie Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa.
Zwiększenie limitów inwestycyjnych, w tym inwestycji zagranicznych oraz dopuszczenie nowych kategorii lokat znacząco zwiększy ryzyko inwestycyjne OFE i w efekcie zmniejszy bezpieczeństwo systemu emerytalnego oraz zwiększy zmienność wyników OFE. Jest to całkowicie sprzeczne z ideą obowiązkowego systemu zabezpieczenia społecznego, który powinien zapewniać bezpieczeństwo środków w jego kapitałowej części. Zmiana ta jest tym bardziej niebezpiecznie, że wiązać ma się z opisaną wyżej likwidacją mechanizmu minimalnej wymaganej stopy zwrotu OFE. Absurdalny jest także pomysł zakazu inwestowania OFE w dług Skarbu Państwa, zawarty nie w propozycjach dotyczących polityki inwestycyjnych, lecz przemycony w opisie skutków przekazania 51,2% aktywów OFE do FUS (str. 41 druku sejmowego nr 1735). Jeszcze bardziej zwiększyłoby to ryzyko inwestycyjne OFE oraz zmienność ich wyników. Jest to rozwiązanie odmienne od występujących w systemach emerytalnych, w innych krajach, w których inwestowanie w obligacje jest standardem. Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE stanowczo opowiada się przeciw rządowemu pomysłowi zakazu inwestowania OFE w dług Skarbu Państwa.
Z informacji jaką Rada Ministrów przesłała do Sejmu wynika, że - jak podano na str. 6 druku sejmowego nr 1735 - wprowadzony w 2011 r. ustawowy zakaz akwizycji przyniósł wyjątkowo niekorzystny efekt, przed którym eksperci Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE przestrzegali - doprowadzenia do sytuacji, że w zaledwie 20% ubezpieczonych świadomie wybierają swój fundusz, a większości jest losowo przydzielana do poszczególnych OFE. I tak, o ile 30 stycznia 2009 r. było wylosowanych 62913 osób, a 31 lipca 2009 r. 55545, to w 2012 r. – gdy obowiązywał zakaz akwizycji wprowadzony w 2011 r. - prawie 4-krotnie więcej bo 31 stycznia 2012 r. 216 923 osoby, a pod koniec lipca 2012 r. 143241. W wyniku wprowadzenia zakazu akwizycji nie tylko faktycznie ograniczono obywatelom prawo do wyboru funduszu emerytalnego i w efekcie są oni nich losowo przydzielani do OFE przez ZUS, ale na dodatek z tego samego powodu nie zmieniają oni swojego funduszu na lepszy. I tak, o ile jeszcze w 2011 r. 573636 osób zmieniło fundusz, to obecnie ten proces zamarł, gdyż w pierwszym kwartale 2013 r. przeniosło się zaledwie 1869 osób. W efekcie uznać należy, że rozwiązania wprowadzone w 2011 r. oraz proponowane obecnie służą przede wszystkim interesom zarządzających OFE, a nie członków funduszy, którym z jednej strony utrudniono możliwość wyboru i zmiany funduszu, poprzez wprowadzony w 2011 r. zakaz akwizycji, a z drugiej strony obecnie planuje się znieść odpowiedzialność zarządzających OFE za prowadzoną przez nich działalność inwestycyjną, poprzez zniesienie minimalnej wymaganej stopy zwrotu oraz dopuszczenie bardziej ryzykownego profilu działalności przez zwiększenie limitów inwestycyjnych i dopuszczenie nowych kategorii instrumentów, w które OFE mogłyby inwestować. Tym bardziej, że rząd sam przyznaje, że system jest tak skonstruowany, że utrudnia podejmowanie racjonalnych decyzji oraz ,że w swoim działaniu PTE wykorzystywały „stosunkowo niski poziom wiedzy ubezpieczonych w zakresie systemu otwartych funduszy emerytalnych i ogólnych zasad funkcjonowania rynku kapitałowego” (str. 8 druku sejmowego nr 1735), a więc, zdaniem Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE, opisana diagnoza powinna prowadzić do zaproponowania rozwiązań mających na celu wyeliminowanie działań ograniczających prawa członków OFE , w tym w zakresie wyboru i zmiany OFE oraz ochrony ich przed ekspozycją na nadmierne ryzyko oraz skutkami błędnych decyzji inwestycyjnych podejmowanych przez zarządzających OFE.
Ze względu na to, że postulowana przez rząd decyzja o wyborze podziału składki między ZUS a OFE lub transferze całości składki do ZUS ma dotyczyć wyłącznie przyszłej składki, członkowie OFE, których składki trafiały do OFE pod przymusem państwa jako część obowiązkowej składki emerytalnej nie będą mieli możliwości zapobieżenia ryzykownego inwestowania dotychczas zgromadzonym przez nich w OFE środków bez gwarancji zapewnianych przez minimalną wymaganą stopę zwrotu, nawet jeżeli podejmą decyzję o przekazaniu przyszłej składki wyłącznie do ZUS.
W ocenie Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE proponowane rozwiązania, jak i brak reakcji na dotychczasowe ograniczenie swobody wyboru OFE, nie tylko narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa, ale i stanowi istotne naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE stoi na stanowisku, że choć administracyjne ograniczenie poziomu opłat od składki jest korzystne dla członków OFE, w sytuacji gdy nie działają mechanizmy konkurencyjne, to zdecydowanie bardziej korzystne dla nich byłoby administracyjne obniżenie opłaty za zarządzanie, która jest znacznie większym obciążeniem dla członków i to ona w znacznie większym stopniu obniża wartość zgromadzonych w OFE członków, niż opłata od składki.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE pragnie także podkreślić, że obniżenie składki trafiającej do OFE do poziomu 2,92% podstawy wymiaru sprawia, że część kapitałowa będzie jedynie marginalnym elementem systemu emerytalnego.
W ocenie Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE także propozycje dotyczące IKZE idą w złą stronę. Utrzymują bowiem zarówno limity oszczędności emerytalnych, jak i skomplikowanie systemu oraz liczne obowiązki biurokratyczne. Nie rozwiązują zatem podstawowych problemów blokujących rozwój IKE, IKZE oraz PPE.
Z tych przyczyn Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE zdecydowanie negatywnie opiniuje rządowe propozycje zmian w systemie emerytalnym. Propozycje to całkowicie pomijają zapaść demograficzną w Polsce, w tym pandemię małodzietności polskich rodzin i wysoką emigrację z Polski, jak i ryzyko związane z wypłacalnością systemu repartycyjnego w sytuacji spadającej liczby ubezpieczonych składkujących do systemu i rosnącej liczby pobierających świadczenia z systemu w kolejnych latach.
Za Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Cezary Mech – Prezes
Ewa Tomaszewska - Wiceprezes
Paweł Pelc - Wiceprezes
Warszawa, 1 października 2013 r.
justify;">
Komentarz wiceprezesa Stowarzyszenia Pawła Pelca o propozycjach z rządowego raportu z przeglądu systemu emerytalnego.
Wiceprezes Stowarzyszsenia wziął udział w dyskusji panelowej 25 maja 2013 r. na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim zorganizowanej w ramach IV Chrześcijańskiego Tygodnia Społecznego "Praca warunkiem godności człowieka - wyzwania współczesności".
O stanowisku Stowarzyszenia w sprawie przeglądu systemu emerytalnego poinformowała Gazeta Ubezpieczeniowa.
O stanowisku Stowarzyszenia w sprawie przeglądu systemu emerytalnego poinformowała Rzeczposplita w serwisie mojaemerytura.rp:
"Najpierw trzeba uregulować kwestię wypłat z OFE
k.o. 02-05-2013, ostatnia aktualizacja 02-05-2013 13:18
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE przekonuje, że do czasu uregulowania zasad wypłaty dożywotnich emerytur kapitałowych dyskusja o ewentualnych zmianach w zasadach funkcjonowania funduszy emerytalnych jest bezprzedmiotowa
Dyskusja ta toczy się bowiem w oderwaniu od ostatecznego kształtu całego systemu emerytalnego, którego jedynie jednym z elementów są otwarte fundusze emerytalne - przekonuje Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE, które zostało założone m.in. przez byłych szefów zlikwidowanego w 2002 r. Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi: Cezarego Mecha i Pawła Pelca.
Według Stowarzyszenia dopóki nie wiadomo, jaka instytucja i na jakich zasadach będzie wypłacać dożywotnie emerytury kapitałowe, a zwłaszcza, czy wypłata ta będzie miała charakter rynkowy czy monopolistyczny, kapitałowy, czy repartycyjny, nie wiadomo jaka będzie docelowa rola OFE w systemie emerytalnym.
- Ponieważ nie można dalej odwlekać ustawowego uregulowania zasad wypłaty dożywotnich emerytur kapitałowych, których wypłata ma się rozpocząć już w przyszłym roku, Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego stoi na stanowisku, że prowadzony przez rząd i ministerstwo pracy i polityki społecznej przegląd systemu emerytalnego absorbuje zasoby i środki, które znacznie lepiej zostałyby spożytkowane dla przygotowania i przeprowadzenia przez proces ustawodawczy projektu ustawy o wypłacie dożywotnich emerytur kapitałowych - napisało Stowarzyszenie w oświadczeniu.
Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że powinny to być przede wszystkim emerytury rodzinne, wypłacane przez konkurujące ze sobą zakłady ubezpieczeń na życie, waloryzowane do inflacji, a nabywane i przekazywane emerytom za pośrednictwem ZUS.
Przeczytaj więcej o: Cezary Mech, OFE, paweł pelc, Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE, systemu emerytalny, wypłata z OFE, wypłaty
mojaemerytura.rp.pl"
Stanowisko Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE w sprawie przeglądu systemu emerytalnego
W związku z pojawiającymi się doniesieniami prasowymi o trwającym przeglądzie systemu emerytalnego i zgłaszanych w jego trakcie różnych propozycjach zmiany funkcjonowania OFE, Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE stoi na stanowisku, że do czasu uregulowania zasad wypłaty dożywotnich emerytur kapitałowych dyskusja o ewentualnych zmianach w zasadach funkcjonowania Otwartych Funduszy Emerytalnych jest bezprzedmiotowa, bo toczy się w oderwaniu od ostatecznego kształtu całego systemu emerytalnego, którego jedynie jednym z elementów są Otwarte Fundusze Emerytalne. Dopóki nie wiadomo, jak instytucja i na jakich zasadach będzie wypłacać dożywotnie emerytury kapitałowe, a zwłaszcza, czy wypłata ta będzie miała charakter rynkowy czy monopolistyczny, kapitałowy, czy repartycyjny, nie wiadomo jaka będzie docelowa rola OFE w systemie emerytalnym. Ponieważ nie można dalej odwlekać ustawowego uregulowania zasad wypłaty dożywotnich emerytur kapitałowych, których wypłata ma się rozpocząć już w przyszłym roku, Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego stoi na stanowisku, że prowadzony przez rząd i ministerstwo pracy i polityki społecznej przegląd systemu emerytalnego absorbuje zasoby i środki, które znacznie lepiej zostałyby spożytkowane dla przygotowania i przeprowadzenia przez proces ustawodawczy projektu ustawy o wypłacie dożywotnich emerytur kapitałowych.Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że powinny to być przede wszystkim emerytury rodzinne, wypłacane przez konkurujące ze sobą zakłady ubezpieczeń na życie, waloryzowane do inflacji, a nabywane i przekazywane emerytom za pośrednictwem ZUS.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE
Warszawa 30 kwietnia 2013 r.
Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech udzielił wywiadu tygodnikowi Niedziela. Pierwsza część w numerze 17/2013 - 28 kwietnia 2013 r.
Wiceprezes Stowarzyszenia mec. Paweł Pelc wygłosił 25 kwietnia 2013 r. na KUL referat "Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa jako instytucja finansowa".
UWAGA! zmieniliśmy formę dystrybucji Biuletynu Miesięcznego Stowarzyszenia. Obecnie jest on dostępny wyłącznie na naszej stronie internetowej i nie jest rozsyłany e-mailem. Zapraszamy do lektury najnowszego numeru Biuletynu dostępnego na naszych stronach: nr 116, styczeń 2013 r. nawiązujący do tego, że biuletyn ukazuje się nieprzerwanie od czerwca 2003 r.
Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc wystąpił w Radiu Solidarność (na falach radia wnet). Zapis audycji jest dostępny pod adresem: http://www.radiownet.pl/#/publikacje/uwazac-na-swiatelka-w-tunelu
W dniu 18 grudnia 2012 r. odbyła się promocja książki Kulisy Kryzysu wydanej przez Wydawnictwo Słowa i Myśli, w której jednym z rozmówców Arutra Dmochowskiego był Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech.
Rzeczpospolita opublikowała 22 czerwca 2012 r. analizę Wiceprezesa Stowarzyszenia Pawła Pelca - Emerytura częściowa, ale jaka? (str. C7)
W I konferencji gospodarczej „Przeszkody i bariery w rozwoju polskiej gospodarki– drogi wyjścia” zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Morsko-Gospodarcze im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w dniu 3 czerwca 2012 r. w Krakowie - Łagiewnikach referaty wygłosili m.in. Cezary Mech - Prezes Stowarzyszenia (na temat: Trzy Filary Programu Gospodarczego) i Paweł Pelc - Wiceprezes Stowarzyszenia (na temat: Przeszkody i Bariery w Rozwoju Polskiego Rynku Kapitałowego – drogi wyjścia).
W dniu 14 stycznia 2012 r. Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc skrytykował w imieniu stowarzyszenia pomysł likwidacji OFE prezentowany w sejmie na konferencji zorganizowanej przez SLD i OPZZ oraz wezwał do "dokończenia" reformy emerytalnej przez uchwalenie regulacji dotyczącej wypłat dożywotnich emerytur kapitałowych oraz rozwiązania problemów przywilejów emerytalnych.
Wiceprezes Stowarzyszenia mec. Paweł Pelc wygłosił 25 kwietnia 2013 r. na KUL referat "Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa jako instytucja finansowa".
UWAGA! zmieniliśmy formę dystrybucji Biuletynu Miesięcznego Stowarzyszenia. Obecnie jest on dostępny wyłącznie na naszej stronie internetowej i nie jest rozsyłany e-mailem. Zapraszamy do lektury najnowszego numeru Biuletynu dostępnego na naszych stronach: nr 116, styczeń 2013 r. nawiązujący do tego, że biuletyn ukazuje się nieprzerwanie od czerwca 2003 r.
Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc wystąpił w Radiu Solidarność (na falach radia wnet). Zapis audycji jest dostępny pod adresem: http://www.radiownet.pl/#/publikacje/uwazac-na-swiatelka-w-tunelu
W dniu 18 grudnia 2012 r. odbyła się promocja książki Kulisy Kryzysu wydanej przez Wydawnictwo Słowa i Myśli, w której jednym z rozmówców Arutra Dmochowskiego był Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech.
Rzeczpospolita opublikowała 22 czerwca 2012 r. analizę Wiceprezesa Stowarzyszenia Pawła Pelca - Emerytura częściowa, ale jaka? (str. C7)
W I konferencji gospodarczej „Przeszkody i bariery w rozwoju polskiej gospodarki– drogi wyjścia” zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Morsko-Gospodarcze im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w dniu 3 czerwca 2012 r. w Krakowie - Łagiewnikach referaty wygłosili m.in. Cezary Mech - Prezes Stowarzyszenia (na temat: Trzy Filary Programu Gospodarczego) i Paweł Pelc - Wiceprezes Stowarzyszenia (na temat: Przeszkody i Bariery w Rozwoju Polskiego Rynku Kapitałowego – drogi wyjścia).
W dniu 14 stycznia 2012 r. Wiceprezes Stowarzyszenia Paweł Pelc skrytykował w imieniu stowarzyszenia pomysł likwidacji OFE prezentowany w sejmie na konferencji zorganizowanej przez SLD i OPZZ oraz wezwał do "dokończenia" reformy emerytalnej przez uchwalenie regulacji dotyczącej wypłat dożywotnich emerytur kapitałowych oraz rozwiązania problemów przywilejów emerytalnych.
W dniu 12 listopada 2011 r. Prezes Stowarzyszenia - Cezary Mech i Wiceprezes Stowarzyszenia - Paweł Pelc wygłosili referaty w trakcie V Kongresu Republikańskiego zorganizowanego przez Fundację Republikańską.
W dniu 9 listopada 2011 r. po zakończeniu Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia odbyło się Zebranie zarządu Stowarzyszenia, w trakcie którego podzielono obowiązki między członków Zarządu:
1) Cezary Mech - Prezes Stowarzyszenia,
2) Paweł Pelc - Wiceprezes Stowarzyszenia,
3) Ewa Tomaszewska - Wiceprezes Stowarzyszenia.
W dniu 9 listopada 2011 r. odbyło się Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia.
Porządek obrad:
1. Stwierdzenie prawidłowości zwołania i zdolności do podejmowania uchwał.
2. Wybór przewodniczącego obrad.
3. Sprawozdanie Zarządu.
4. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej.
5. Wybór Zarządu.
6. Wybór Komisji Rewizyjnej.
7. Dyskusja programowa.
8. Wolne wnioski i sprawy różne.
Przyjęto sprawozdanie zarządu i komisji rewizyjnej i udzielono ustępującemu zarządowi absolutorium.
Na kolejną kadencję wybrano zarząd w składzie:
1. Cezary Mech, 2. Paweł Pelc, 3. Ewa Tomaszewska.
Na kolejną kadencję wybrano komisję rewizyjną w składzie:
1. Anna Wawryniuk, 2. Robert Kostro, 3. Paweł Cieplak.
Wyrażono podziękowania za prowadzenie Biuletynu Stowarzyszenia Annie Wawryniuk.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego jest zaniepokojone brakiem jakichkolwiek informacji o pracach nad wciąż brakującą regulacją dotyczącą wypłat dożywotnich emerytur kapitałowych. W ocenie Stowarzyszenia stanowi to istotne zagrożenie dla dalszego funkcjonowania reformy emerytalnej.
Zapraszamy do lektury kolejnych biuletynów miesięcznych Stowarzyszenia. Dostępny na naszej stronie jest już numer 102 (listopad 2011 r.)
12 października 2011 r. Rzeczpospolita opublikowała artykuł Wiceprezesa Stowarzyszenia Pawła Pelca "Omnibusy wjeżdżają na polski parkiet" ( http://pawelpelc.nowyekran.pl/post/29951,omnibusy-wjezdzaja-na-polski-parkiet ). Polemikę z tym tekstem napisaną przez Prezes KDPW Iwonę Srokę Rzeczpospolita zamieściła 22 października 2011 r.
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE jest głęboko zaniepojone zgłoszonym przez Komisję Europejską pomysłem podatku od transakcji finansowych, który obciążyłby także transakcje dokonywane przez OFE, a więc dodatkowo wpłynąłby negatywnie na poziom przyszłych emerytur.
Dr Cezary Mech, Prezes Stowarzyszenia wygłosił 13 lipca 2011 r. o 18.00 wykład „pod namiotem Solidarnych” na Krakowskim Przedmieściu na temat finansowe konsekwencja braku 3,4 miln dzieci. http://mech.nowyekran.pl/post/20447,finansowe-konsekwencje-braku-3-4-mln-dzieci
Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE jest głęboko zaniepokojone zarówno dokonanymi od 1 maja 2011 r. zmianami w systemie emerytalnym, jak i kolejnymi pomysłami zgłaszanymi przez Minister Pracy i Polityki Społecznej Joannę Fedak, takimi jak emerytury obywatelskie czy przekazywanie aktywów członków OFE do ZUS w celu wypłaty świadczeń na zasadach repartycyjnych.
Prezes Stowarzyszenia dr Cezary Mech w dniu 9 czerwca 2011 r. wystąpił na Politechnice Warszawskiej - nt. Finanse Publiczne a Badania i Rozwój.Wystąpienie wzbudziło duże zainteresowanie słuchaczy.
W Gazecie Bankowej nr 6 (1122) z czerwca 2011 r. ukazał się artykuł Wiceprezesa Stowarzyszenia Pawła Pelca Co wolno KNF? dotyczący charakteru prawnego rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego w świetle uregulowań konstytucyjnych.
Problematyka związana z działalnością Stowarzyszenie prezentowana jest także na portalu www.nowyekran.pl , na którym blogi prowadzi dr Cezary Mech i Paweł Pelc oraz na stronie www.pawelpelc.pl . Pani Ewa Tomaszewska obecna jest na Facebooku.
24 maja 2011 r. Zarząd Stowarzyszenia (dr Cezary Mech, Ewa Tomaszewska i Paweł Pelc) wzięli udział w panelu "Emerytury, ZUS, OFE" zorganizowanym w domu kultury Arsus w Ursusie w Warszawie przez Klub Dyskusyjny Myśli Politycznej w Ursusie.
9 lutego 2011 r. Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE skierowało do KPRM negatywną opinię o projekcie ustawy oganiczającej część składki emerytalnej przekazywanej do OFE.
12 stycznia 2011 r. w debacie zorganizowanej przez Rzeczpospolitą, poświęconej proponowanym przez rząd zmianom w systemie emerytalnym wzięli udział także przedstawiciele Zarządu Stowarzyszenia Rynku Kapitałowego UNFE - Prezes - dr Cezary Mech oraz Wiceprezes - Paweł Pelc.
4 grudnia 2010 r. odbyło się spotkanie Stowarzyszenia, na którym przedyskutowano aktualną sytuację gospodarczą w Poslce oraz stan dyskusji o rynku funduszy emerytalnych w Polsce.